I SA/Wa 1986/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-08

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Agnieszka Miernik, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zbycie spadku, w skład którego wchodzi prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP, dokonane po terminie składania wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty, może być skuteczne w celu uzyskania tej rekompensaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zbycie spadku, które nastąpiło po terminie składania wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty, nie może być skuteczne w celu uzyskania tej rekompensaty. Osoba, która nabyła spadek w drodze umowy zbycia, stała się uprawnioną do rekompensaty dopiero w dniu zawarcia umowy, co nastąpiło po upływie ustawowego terminu na złożenie wniosku. W związku z tym, odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty była prawidłowa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Właściciel mienia W. W. zmarł, a spadek po nim nabył jego syn Z. W., a następnie spadek po Z. W. nabył jego syn G. W. G. W. aktem notarialnym zbył spadek na rzecz swojego ojca Z. W. Organ administracji uznał, że akt zbycia spadku jest nieskuteczny, ponieważ został zawarty po terminie składania wniosków o rekompensatę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. sprawy ze skarg A. W. i Z. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargi. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr[...], po rozpatrzeniu odwołań Z. W. i A. W. , utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] odmówił potwierdzenia Z. W. i A. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości położonych w W., w miejscowości J. oraz majątku S., woj.[...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ ustalił, że spadek po właścicielu mienia pozostawionego poza granicami obecnej RP – W. W. nabył jego syn Z. W. Spadek po Z. W. nabył jego wnuk G. W. . Aktem notarialnym umową zbycia spadku z dnia [...] lutego 2010 r. Rep A nr[...], w skład którego wchodzi prawo ubiegania się o rekompensatę z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, dziedziczonego po Z. W. G. W. zbył na rzecz swojego ojca Z. W. Organ uznał, że akt zbycia spadku z dnia [...] lutego 2010 r., mocą którego G. W. – spadkobierca po W. W., zbył na rzecz ojca Z. W. spadek nie może być skuteczny. Oznacza to, że wnioskodawcy nie udowodnili faktu bycia spadkobiercami po właścicielu pozostawionego mienia. Od powyższej decyzji odwołania wnieśli Z. W. i A. W. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ zgodził się z ustaleniami pierwszoinstancyjnymi co do tego że Z. W. i A. W. nie są spadkobiercami dawnego właściciela, a akt notarialny zbycia spadku jest nieskuteczny. Od powyższej decyzji Ministra Skarbu Państwa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. W. i A. W. W ocenie A. W., jest on wraz z bratem Z. W. spadkobiercą po Z. W. co do części spadku, w skład którego wchodzi roszczenie o nabycie rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z. W. w skardze zarzucił decyzji, iż została wydana z naruszeniem prawa i wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: -art. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP; - art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w zw. Z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy przez ich wadliwą interpretację i niezastosowanie w kontekście aktu notarialnego. Zarzucając powyższe skarżący Z. W. wniósł o uchylenie obu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargi podlegają oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w takim stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. W rozpoznawanej sprawie spadkobiercą po właścicielu mienia pozostawionego poza granicami obecnej RP – W. W. był Z. W. i I. R., co poświadcza postanowienie Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...]. Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 1999 r. sygn. akt [...] stwierdzono, że spadek po Z. W. w całości nabył G. W. Kolejno, mocą umowy zbycia spadku zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] lutego 2010 r. Rep. A Nr [...] G. W. zbył, tytułem nieodpłatnym, na rzecz swojego ojca Z. W., spadek odziedziczony po Z. W., a Z. W. zbycie to przyjął. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż umowa zbycia spadku nie jest skuteczna w odniesieniu do realizacji prawa do rekompensaty. Zbycie spadku prowadzi do sukcesji uniwersalnej (uchwała SN z dnia 15 października 1968 r., III CZP 96/68, OSN 1969, nr 4, poz. 64), nabywca spadku wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy, nabywa spadek i udział w nim w rozumieniu art. 922 k.c. Wstąpienie w prawa i obowiązki spadkobiercy następuje w zakresie objętym umową zbycia spadku, jeżeli nic innego z umowy nie wynika pozycje prawne zbywcy i nabywcy kształtują się tak samo. Powyższe wskazuje zatem, że Z. W. w ramach nabycia spadku nabył prawo ubiegania się o rekompensatę z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym, co jest istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, wstąpienie w sytuacje prawną spadkobiercy ma miejsce z chwilą zawarcia umowy. Przejście na nabywcę korzyści i ciężarów oznacza, że od chwili zawarcia umowy jest on uprawniony do pobierania wszelkich korzyści, w tym też i pożytków, jakie przynoszą przedmioty spadkowe. Powyższe wskazuje, że Z. W. nabył roszczenie o ubieganie się o rekompensatę z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dopiero z dniem 22 lutego 2010 r. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty po terminie skutkuje definitywną utratą prawa do ubiegania się o rekompensatę, a żadne nawet wyjątkowe okoliczności, w tym dotyczące sytuacji osobistej strony nie mogą spowodować przedłużenia tego terminu bądź jego przywrócenia. Z akt sprawy wprawdzie wynika, że Z. W. wniósł o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w dniu 23 lipca 2008 r. Jednakże na dzień wniesienia wniosku nie był osobą uprawnioną do rekompensaty, a zgodnie z art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty składa współwłaściciel lub spadkobierca, lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Taką osobą uprawnioną stał się dopiero w dniu 22 lutego 2010 r. A zatem prawidłowe było załatwienie wniosku Z. W. przez wydanie decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia decyzji. Jeśli chodzi zaś o sytuację prawną A. W. to odmowa potwierdzenia do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest jak najbardziej uzasadniona. Z akt sprawy wynika, że A. W. nie jest spadkobiercą W. W., co oznacza, że nie jest on osobą uprawnioną w świetle art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Wobec tego Sąd uznał, że decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [..] maja 2010 r. nr [...][...] sierpnia 2010 r., nr [...] nie narusza prawa materialnego w taki sposób, który ma wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może polegać bądź na błędnej jego wykładni, czyli błędnym pojmowaniu treści lub znaczenia określonego przepisu, bądź na niewłaściwym jego zastosowaniu, czyli podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę niewłaściwego przepisu (błąd w subsumpcji). Naruszenie prawa materialnego uzasadni uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wtedy, gdy miało to wpływ na wynik sprawy. Przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet w wypadku prawidłowego zastosowania prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło