VI SA/Wa 53/11

WyrokWSA w Warszawie2011-04-08

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Waldemar Śledzik, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wykorzystanie jako dowodu w postępowaniu administracyjnym wykresówek z tachografu, nawet jeśli używanie tachografu nie było obligatoryjne ze względu na długość trasy przewozu (do 50 km)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykresówki z tachografu mogą być dopuszczone jako dowód w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli użycie tachografu nie było obligatoryjne, o ile przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy i nie są sprzeczne z prawem. Podkreślono, że organy inspekcji transportu drogowego są upoważnione do kontroli wszelkich dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców, a skarżący, podpisując protokół kontroli bez zastrzeżeń, nie zgłosił sprzeciwu co do sposobu pozyskania dowodów. Dodatkowo, wykresówki mogły dotyczyć również przewozów okazjonalnych, które podlegają przepisom wspólnotowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na J. Z. za naruszenia przepisów transportu drogowego, w tym skrócenie czasu odpoczynku kierowców i nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego. Kluczowym zarzutem skarżącego było wykorzystanie jako dowodów wykresówek z tachografu, mimo że przewozy odbywały się na liniach regularnych do 50 km, co według skarżącego wyłączało obowiązek stosowania tachografu. Organy administracji uznały wykresówki za dopuszczalny dowód, wskazując m.in. na fakt ich dobrowolnego przekazania przez skarżącego oraz wykonywanie przez niego również przewozów okazjonalnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z [...] listopada 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z [...] kwietnia 2010 r., którą nałożono na J. Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą T. (dalej skarżący) karę pieniężną w łącznej kwocie 24.550 złotych, za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązujących przepisów transportu drogowego. Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. WITD podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego – obejmowała okres od [...] stycznia do [...] czerwca 2008 r., stwierdził nieprawidłowości w zakresie czasu pracy trzech kierowców. W konsekwencji powyższego organ wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie administracyjne. W jego trakcie organ zawiadomił skarżącego o ostatecznie stwierdzonych naruszeniach i wyznaczył siedmiodniowy termin na zajęcie stanowiska w sprawie, od dnia otrzymania tego zawiadomienia. Następnie decyzją z [...] marca 2009 r. WITD nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej kwocie 24.550 złotych za: 1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego – 22.300 złotych; 1. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego - 950 złotych; 1. nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego - 200 złotych; 1. skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego – 1.100 złotych. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, które GITD uwzględnił i decyzją z [...] stycznia 2010 r. uchylił decyzję WITD, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja WITD została wydana przed upływem siedmiodniowego terminu, jaki skarżący miał na zajęcie stanowiska w sprawie. Ponowienie rozpoznając sprawę WITD decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej kwocie 24.550 złotych za: 1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego – 22.300 złotych; 1. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego - 950 złotych; 1. nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego - 200 złotych; 1. skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego – 1.100 złotych. W uzasadnieniu organ wskazał, że analizując dane zawarte w przedłożonych do kontroli planach pracy, odnoszących się do ewidencji czasu pracy poszczególnych kierowców oraz w oparciu o ich tarczki tachografów stwierdził skracanie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu przez tych trzech kierowców przewozu drogowego na liniach regularnych do 50 kilometrów. Wobec tych nieprawidłowości – za każde z nich z osobna, WITD nałożył karę pieniężną w łącznej kwocie 22.300 złotych. Odnośnie nałożenia kary za przekroczenia o 4 godziny i 10 minut maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego organ podał, że naruszenie to wynikało z analizy tarcz tachografu skarżącego z dni [...] i [...] czerwca 2008 r. Uzasadniając karę cząstkową 200 złotych podał, że tarcza tachografu skarżącego z [...] maja 2008 r. była zapisywana za długo – powyżej przepisowych 24 - godzin. WITD podał, że skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego wynikało z analizy danych z wykresówek skarżącego w okresach: od [...] maja do [...] czerwca 2008 r. – o 4 godziny i 45 minut oraz od [...] czerwca do [...] czerwca 2008 r. – o 7 godzin. Od decyzji WITD skarżący złożył odwołanie, w którym wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Jego zdaniem postępowanie w sprawie było prowadzone opieszale i bez przyczyny przedłużane w sytuacji, gdy w sprawie nie było prowadzone żadne dodatkowe postępowanie dowodowe, a organ opierał się jedynie na wynikach kontroli. W ocenie wnoszącego odwołanie większość uchybień, polegających na skróceniu dziennego czasu odpoczynku została stwierdzona niezgodnie z prawem, czym naruszono przepis art. 6 k.p.a. Wskazał, że co do dwóch kierowców błędnie przyjęto, że wykonywali oni przewóz drogowy na liniach regularnych do 50 kilometrów. W rzeczywistości linia nie przekraczała 50 kilometrów, a wobec tego przepisy prawa nie przewidywały obowiązku instalacji tachografu, a tym samym jego stosowania przez tych dwóch kierowców, zatem tarcze w tych przypadkach nie powinny mieć mocy dowodowej i kontrolujący inspektorzy nie powinni żądać ich okazania do kontroli. Skarżący przyznał, że jego błędem było nieprowadzenie dokumentacji czasu pracy jasno wskazującej na okresy aktywności kierowców. Skarżący zarzucił, że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony oraz że WITD rozstrzygając sprawę nie wziął pod uwagę okoliczności wskazanych w art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej u.t.d. GITD utrzymując decyzję WITD w mocy wskazał, że materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób właściwy i dowodził on zaistnienie stwierdzonych naruszeń, za które wymierzono skarżącemu prawidłowe kary pieniężne. W konsekwencji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organ odwoławczy zarzucił skarżącemu, że ten przekazując do kontroli tarcze tachografu nie zastrzegł, że nie odzwierciedlają one rzeczywistych okresów pracy kierowców. Zdaniem GITD skarżący bezsprzecznie wykonywał także przewóz okazjonalny, wobec tego przewóz ten podlegał przepisom Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i Rady (WE) nr 2135/98, jak również uchylającego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L 102/1/ z dnia 11 kwietnia 2006 r.), dalej jako Rozporządzenie nr 561/2006. GITD uznał także, że pomimo wykonywania przewozów na liniach regularnych do 50 kilometrów skarżący był obowiązany stosować i przestrzegać przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. , nr 92, poz. 879 ze zm.), dalej jako c.p.k. Wskazał przy tym, że na skarżącym, jako przedsiębiorcy ciążył obowiązek organizowania zadań kierowcom w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie ich czasu pracy. Jeżeli skarżący chciał uwolnić się od odpowiedzialności za powstałe naruszenia, w oparciu o art. 93 ust. 7 u.t.d., to on, a nie organ winien udowodnić zaistnienie w sprawie okoliczności, które pozwalałyby organowi na zastosowanie tego przepisu. Zatem w ocenie GITD w sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. Na powyższą decyzję GITD skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucił naruszenie art. 6 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 7-9, art. 11-12, art. 35 § 1 i 3, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wskazał, że sprawa był prowadzona w sposób opieszały, a organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w sposób należyty, dający postawę do nałożenia na niego kary pieniężnej. Podtrzymał przy tym stanowisko już wcześniej zajęte, iż skoro przewóz drogowy odbywał się na liniach regularnych nieprzekraczających 50 kilometrów, to przepisy prawa nie przewidywały obowiązku instalacji tachografu, a tym samym jego stosowania przez kierowców, zatem tarcze tachografu nie powinny mieć mocy dowodowej w sprawie, a kontrolujący inspektorzy nie powinni żądać ich okazania do kontroli. Zarzucił również obrazę art. 3 lit. a Rozporządzenia nr 561/2006 w zw. z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r. P.0001-0007), dalej jako Rozporządzenie nr 3821/85 poprzez oparcie się w sprawie na dowodach w postaci tarcz tachografu w sytuacji, gdy przewóz nie przekraczał 50 kilometrów. Wyjaśnił, że w trakcie wykonywania przewozów regularnych na liniach do 50 km w większości przypadków wykresówka była wkładana do tachografu i opisywana danymi kierowcy, który jako pierwszy przejmował pojazd w danym dniu. Następnie w ciągu dnia realizacji przewozów, następowały częste zmiany kierowców, którzy nie dokonywali wymiany tarczki w tachografie tylko kontynuowali jazdę z wykresówką opisaną danymi tego kierowcy, który jako pierwszy rozpoczynał realizację przewozu danym autobusem w określonym dniu. W tej sytuacji zapisy na wykresówkach, na których organ ustalił naruszenia, nie dokumentowały faktycznych okresów pracy konkretnych kierowców na nich wpisanych lecz tylko przebieg pojazdu z danego dnia. Skarżący zakwestionował także ustalenia organów dotyczące przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego, stwierdzone na tarczach z dni [...] i [...] czerwca 2008 r. - zdaniem skarżącego faktycznie przedmiotowe naruszenie nie miało miejsca, gdyż pomiędzy dwoma okresami prowadzenia wykorzystał 9 godzin odpoczynku. Ponadto w dniu [...] czerwca przed wyjazdem na wycieczkę z dziećmi skarżący miał, potwierdzoną pieczątką na odwrocie wykresówki, kontrolę policji, która gdyby wykryła jakąkolwiek nieprawidłowość dotyczącą niewykorzystanego odpoczynku spowodowałaby niedopuszczenie mnie do jazdy. Gdyby przyjąć stanowisko organu i zliczyć czas jazdy skarżącego z dwóch kolejnych dni to wyniósłby on 13 godzin i 50 minut, a nie stwierdzone w opisie przekroczenie 14 godzin i 10 minut. Do tego faktu organ II instancji w ogóle nie odniósł się w zaskarżonej decyzji. Natomiast dwa naruszenia mające polegać na skróceniu odpoczynku tygodniowego w okresach od [...] maja do [...] czerwca 2008 r. oraz od [...] czerwca do [...] czerwca 2008 r. zostały stwierdzone przez organ również w oparciu o zapisy na wykresówkach dokumentujących przejazdy na liniach, których przebieg nie przekracza 50 km. Zdaniem skarżącego z obowiązującego porządku prawnego wynika, że również sporządzone przez niego plany pracy nie powinny być zakwalifikowane przez organy administracji jako dowód w prowadzonych postępowaniach administracyjnych, bowiem nie spełniały wymagań wynikających z art. 31 e ust.1 - ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. W okresie kontroli nie było również obowiązku ewidencji czasu pracy kierowców. W ocenie skarżącego po powzięciu wiedzy, iż przejazdy zarejestrowane na kontrolowanych wykresówkach dotyczą przypadków wyłączonych spod obowiązku stosowania przepisów rozporządzeń nr 561/2006 oraz nr 3821/85 organ winien odstąpić od ich kontroli i ustalić rzeczywiste okresy pracy i odpoczynków kierowców w oparciu o inne dowody w postaci np. przesłuchań osób uczestniczących w przewozach. Odnośnie naruszenia art. 93 ust. 7 u.t.d. skarżący uznał, że wskazał w toku postępowania okoliczności, uwalniającego go od odpowiedzialności, a mimo to organ nie wziął ich pod rozwagę. W skardze zarzucono także naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez nałożenia kar pieniężnych za naruszenia, które nie miały miejsca. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto organ przyznał, że istotnie zgodnie z art. 3 lit. a Rozporządzenia nr 561/2006 nie ma obowiązku instalowania i używania urządzeń rejestrujących przy wykonywaniu przewozów regularnych o 50 kilometrów. Jednakże w niniejszej sprawie – mimo braku takiego obowiązku, skarżący przy wykonywaniu przewozów regularnych do 50 kilometrów rejestrował czas pracy kierowców za pomocą tarcz tachografu - wykresówek. Wobec tego zdaniem GITD - zgodnie z art. 75 k.p.a., jako dowód można było dopuścić tarcze tachografu – wykresówki kierowców, skoro skarżący takie dokumenty posiadał i dowodziły one czas pracy kierowców. Organ wskazał, że skarżący wykonywał również przewozy okazjonalne, podlegające bezsprzecznie regulacjom wspólnotowym. Ustosunkowując się do zarzutu błędnego obliczenia czasu przekroczenia dziennego okresu prowadzenia pojazdu organ stwierdził, iż zarzut ten nie znajduje uzasadnienia gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego pomiędzy godziną 23:10 dnia [...] czerwca 2010 r. 8:00 dnia [...] czerwca 2008 r. kierowca nie odebrał minimum 9 godzinnego odpoczynku (odpoczynek wyniósł 8 godzin i 50 minut). Wobec powyższego prawidłowo wskazano, iż okres rozliczeniowy w który zliczono łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego prawidłowego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego prawidłowego dziennego okresu odpoczynku zawiera się pomiędzy godziną 6:00 dnia [...] czerwca 2008 a godziną 20:25 dnia [...] czerwca 2008 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 93 ust. 7 u.t.d. wskazał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki ekskulpujące odpowiedzialność skarżącego za zaistniałe naruszenie, które wynikały bezsprzecznie ze zgromadzonego w sposób należyty materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca nie uchybiają przepisom prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących podstawę do wydania decyzji. Najważniejszy zarzut skargi sprowadzał się do zakwestionowania przez stronę wyników kontroli obejmujących przestrzeganie czasu pracy kierowców dokonanej na podstawie wykresówek, które zostały wykorzystane do ewidencji czasu pracy kierowców wykonujących przewozy regularne na trasie do 50 kilometrów. W tym zakresie skarżący zarzucił obrazę art. 3 lit. a Rozporządzenia nr 561/2006 w zw. z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym poprzez oparcie się w sprawie na dowodach w postaci tarcz tachografu w sytuacji, gdy przewóz nie przekraczał 50 kilometrów, zatem używanie tachografu nie było obligatoryjne. W odpowiedzi na te zarzuty organ powołał się na przepis art. 75 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód można było dopuścić tarcze tachografu – wykresówki kierowców, skoro skarżący takie dokumenty posiadał i dowodziły one czasu pracy kierowców. Organ wskazał, że skarżący wykonywał również przewozy okazjonalne, podlegające bezsprzecznie regulacją wspólnotowym. Ustosunkowując się do tego zarzutu, zdaniem Sądu, nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie niniejszej zebrany w sposób sprzeczny z prawem. W myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten wprowadza otwarty system środków dowodowych, wskazując jedynie przykładowo co może stanowić dowód. Podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, wg której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego. Nadto obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasada ta nie pozbawia strony możliwości składania wniosków dowodowych, czy to w celu wyjaśnienia wskazywanych okoliczności faktycznych sprawy, czy też celem zanegowania innych dowodów. Z uwagi na przytoczone wyżej zasady postępowania dowodowego przyjąć należy, że wykresówki przekazane przez skarżącego organowi w związku z przeprowadzaną kontrolą mogły być wykorzystane jako dowód w sprawie na okoliczność ustalenia czasu pracy kierowców w przedsiębiorstwie skarżącego nawet w sytuacji, gdy użycie tych wykresówek nie było obowiązkowe. Podkreślić trzeba, że stosownie do art. 50 pkt 1) lit. d) u.t.d. do zadań Inspekcji Transportu Drogowego należy kontrola przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy. Oznacza to, że organy inspekcji transportu drogowego upoważnione są do kontroli wszelkich dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców, oczywiście z uwzględnieniem zakazu wynikającego z art. 75 § 1 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika aby inspektorzy przeprowadzający kontrolę w firmie skarżącego weszli w posiadanie spornych wykresówek nielegalnie czyli w sposób sprzeczny z prawem. Z drugiej strony w protokole kontroli stwierdzone zostało pobranie określonej ilości wykresówek, zaś skarżący podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Składane przez stronę w toku postępowania administracyjnego uwagi dotyczyły innych kwestii. Dopiero w odwołaniu od decyzji WITD z dnia [...] kwietnia 2010 r. strona podniosła zarzut ustalenia stanu faktycznego w oparciu o wykresówki użyte do przewozów, których trasa nie przekracza 50 km. Dodatkowo Sąd zauważa, że ustalenia WITD zawarte w decyzji z [...] kwietnia 2010 r. zostały oparte w szczególności o kontrolę planu pracy kierowców, który został sporządzony przez stronę z naruszeniem norm czasu pracy. Dopiero te dane zostały przez organ poddane konfrontacji z okazanymi przez stronę wykresówkami, co wynika z decyzji WITD z dnia [...] kwietnia 2010 r. Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, iż regulacja wynikająca art. 3 lit. a Rozporządzenia nr 561/2006 w zw. z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wyłącza kontroli czasu pracy kierowców w oparciu o faktycznie używane wykresówki, zwłaszcza, iż skarżący sam przyznaje, że jego błędem było nieprowadzenie dokumentacji czasu pracy wskazującej na okresy aktywności kierowców zatrudnionych na umowę o pracę, jak również rozkładów czasu pracy kierowców. Ponadto poszczególne wykresówki, jak ustalono w wydanych decyzjach, używane były również przez kierowców wykonujących przewozy okazjonalne, podlegające przepisom Rozporządzenia nr 561/2006. Zdaniem skarżącego z obowiązującego porządku prawnego wynika, że sporządzone przez niego plany pracy nie powinny być zakwalifikowane przez organy administracji jako dowód w prowadzonych postępowaniach administracyjnych, bowiem nie spełniały wymagań wynikających z art. 31 e ust. 1 - ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. W okresie kontroli nie było również obowiązku ewidencji czasu pracy kierowców. Skarżący twierdzi, iż po uzyskaniu wiadomości, iż przejazdy zarejestrowane na kontrolowanych wykresówkach dotyczą przypadków wyłączonych spod obowiązku stosowania przepisów rozporządzeń nr 561/2006 oraz nr 3821/85 organ winien odstąpić od ich kontroli i ustalić rzeczywiste okresy pracy i odpoczynków kierowców w oparciu o inne dowody w postaci np. przesłuchań osób uczestniczących w przewozach. W ocenie Sądu zarzuty te są chybione bowiem począwszy od dnia [...] maja 2004 r. czas pracy kierowców podlega ewidencjonowaniu niezależnie od systemu czasu pracy, w jakim są zatrudnieni, i sposobu wynagradzania za godziny nadliczbowe i za pracę w porze nocnej. W związku z powyższym należy podkreślić, że stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. , nr 92, poz. 879 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym kontrolą ewidencję czasu pracy, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 2981 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, pracodawca prowadzi dla kierowców, niezależnie od stosowanego systemu czasu pracy i sposobu wynagradzania za godziny nadliczbowe i za pracę w porze nocnej, w rozliczeniu dobowym, tygodniowym i przyjętym okresie rozliczeniowym. Karta ewidencji czasu pracy powinna była być prowadzona odrębnie dla każdego pracownika. Pracodawca nie ma prawa uzależniać udostępnienia karty ewidencji czasu pracy czy jej kopii od przedstawienia przez pracownika powodów, dla których żąda udostępnienia mu karty. W szczególności pracodawca musi ewidencjonować, oprócz czasu pracy, w szczególności okresy urlopów wypoczynkowych, urlopów bezpłatnych, niezdolności do pracy z powodu choroby oraz opieki nad chorym członkiem rodziny, także w przypadku pracowników, w stosunku do których został wyłączony obowiązek ewidencjonowania godzin pracy. Natomiast w myśl art. 31e ustawy c.p.k skarżący miał także obowiązek ustalania rozkładu czasu pracy kierowców kierowcom wykonującym przewozy regularne na trasach nieprzekraczających 50 km rozkładów. Rozkłady czasu pracy kierowców wykonujących przewóz regularny osób powinny być ustalane na okresy nie krótsze niż 2 tygodnie (por. M. B. Rycak, Komentarz do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, Oficyna, 2009). W konsekwencji brak było uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do przyjęcia, iż w sprawie doszło do zarzucanych naruszeń prawa w szczególności 75 § 1 k.p.a., art. 7-9 k.p.a. a także art. art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut skarżącego dotyczący niezastosowania przez organ art. 93 ust. 7 u.t.d. W myśl tego przepisu w przypadku gdy zostanie stwierdzone, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, to właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzje o umorzeniu postępowania sprawie nałożenia kary pieniężnej. Należy zauważyć, iż przepis ten stanowi ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy w razie spełnienia przesłanki polegającej na braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisów. Chodzi zatem o tego rodzaju sytuację, w której doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć (zob. komentarz do art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (w:) Renata Stachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, ABC, 2010). Jednocześnie należy zauważyć, iż przedsiębiorca powołujący się na ten przepis powinien udowodnić zaistnienie okoliczności w nim wskazanych, a więc, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł on przewidzieć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca zatem zarzuty skarżącego w tej kwestii należało oddalić jako bezzasadne. Za bezskuteczne Sąd uznał także zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia czasu rozpoznania sprawy przewidzianego w art. 35 k.p.a. Co prawda postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie uległo przedłużeniu lecz skarżący nie wykazał aby uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, zaś organ wstrzymał natychmiastową wykonalność decyzji. Sąd podzielił też stanowisko organu co do ustaleń, iż okres rozliczeniowy w który zliczono łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego prawidłowego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego prawidłowego dziennego okresu odpoczynku zawiera się pomiędzy godziną 6:00 dnia [...] czerwca 2008 r. a godziną 20:25 dnia [...] czerwca 2008 r. Tym samym kierowca nie odebrał minimum 9 godzinnego odpoczynku (odpoczynek wyniósł 8 godzin i 50 minut). W ocenie Sądu bez znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy są wyjaśnienia skarżącego, iż w związku z częstymi zmianami kierowców w większości przypadków zapisy na spornych wykresówkach na liniach do 50 km nie dokumentowały faktycznych okresów pracy kierowców na nich wpisanych lecz tylko przebieg pojazdu z danego dnia. Organy transportu drogowego w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji szczegółowo opisały wszystkie stwierdzone naruszenia czasu pracy kierowców zaznaczając za każdym razem fakt, że kierowca wykonywał także przewóz okazjonalny podlegający regulacji wspólnotowej. Nie można w żaden sposób przyjąć, że wykresówki na których oparły się organy transportu drogowego ustalając czas pracy każdego z kontrolowanych kierowców nie są miarodajne bowiem odmienne twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie zostały poparte innymi dowodami. Z tych też przyczyn nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut dotyczący błędnego wyliczenia długości odpoczynku w dniu [...] czerwca 2008 r. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności związane z niniejszą sprawą i oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli dokonując jego wszechstronnej oceny. Jednocześnie oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło