VII SA/Wa 490/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji drogi ekspresowej skargę oddala. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 12 ust. 1, 2, 3 i 4 pkt 1, art. 16 ust. 2, art. 17 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 oraz art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721, Nr 217, poz. 2124, z 2005 r. Nr 113, poz. 954, Nr 267, poz. 2251, z 2006 r. Nr 220, poz. 1601, oraz z 2007 r. Nr 23, poz. 136, Nr 112, poz. 767) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej K.p.a.),ustalił warunki lokalizacji dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku [...] - granica powiatu [...] (od km [...] do km [...]) z wyłączeniem odcinka [...] - [...] (od km [...] do km [...]). Od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. odwołanie złożył między innymi R. S. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołań złożonych przez R. S., J. S., M. G. od ww. decyzji Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi R. S., wyrokiem z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt: IV SA/Wa 494/09, uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. w części dotyczącej odwołania R. S. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, że "(...) Stosownie do art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona w ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W razie uchybienia terminu, o którym mowa § 2 art. 129 kpa, organ w myśl art. 58 § 1 i § 2 kpa może na wniosek strony przywrócić ten termin, jeżeli zostaną spełnione następujące warunki: po pierwsze - prośba o przywrócenie terminu została wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, po drugie - jednocześnie z wniesieniem tej prośby została dokonana czynność, dla której określony był termin, po trzecie - strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Niemniej podnieść należy, że uszło uwadze organowi odwoławczemu, że pismo skarżącego z dnia 21 kwietnia 2008 r. poza odwołaniem zawierało wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Skarżący wyraźnie w treści tego pisma wskazał, iż przyczyną niedotrzymania terminu były jego kłopoty zdrowotne spowodowane potrąceniem go przez samochód oraz chorobą zwyrodnieniową stawów. W takim przypadku organ obowiązany był rozpatrzeć w pierwszej kolejności wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli zaś wniosek nie zawierał niezbędnych danych do jego rozpatrzenia, organ drugiej instancji obowiązany był w trybie art. 64 § 2 kpa wezwać stronę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni, pouczając, że nieudzielanie odpowiedzi w tym terminie spowoduje skutek pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, o której stanowi art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa, nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd obligowany był do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Organ rozpozna najpierw wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i w zależności od wyników przeprowadzonego w tym zakresie postępowania następnie rozpozna odwołanie". Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] na podstawie art. 134 K.p.a., ponowie rozpoznając odwołania R. S., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) związany był oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 czerwca 2009 r. W związku z powyższym pismem z dnia 24 czerwca 2010 r., znak: [...] wezwał skarżącego do przedstawienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, wyjaśnień i dokumentów, potwierdzających jego kłopoty zdrowotne, które uniemożliwiły mu wniesienie odwołania w terminie. Wskazując, że zgodnie z art. 58 K.p.a. wnoszący podanie musi uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie oraz że nieudzielenie odpowiedzi we wskazanym terminie spowoduje skutek pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. W dniu 22 lipca 2010 r. powyższe wezwanie z dnia 24 czerwca 2010 r. zostało zwrócone do organu, gdyż doręczenie przedmiotowego wezwania R. S. na adres w gminie [...], [...] nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego. Organ stwierdził, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo, gdyż zawiera wszystkie elementy, niezbędne do uznania doręczenia za prawidłowe, zgodnie z art. 44 K.p.a. Na znajdującej się w aktach sprawy kopercie zawierającej wezwanie znajduje się adnotacja doręczyciela o przyczynie niedoręczenia przesyłki adresatowi ("adresata nie zastałem"), dwukrotnym awizowaniu (czyli pozostawieniu informacji, gdzie można pismo odebrać): w dniu 1 lipca 2010 r. i następnie 8 lipca 2010 r., oraz przechowywaniu przez ten czas przesyłki w urzędzie pocztowym. Pismo z dnia 24 czerwca 2010 r. zostało zwrócone do organu dnia 22 lipca 2010 r., tj. w 21 dniu od pierwszego awizowania, a więc skutek doręczenia zgodnie z cytowanymi wyżej przepisem nastąpił. W związku z powyższym Minister Infrastruktury pozostawił bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, o czym poinformował skarżącego pismem z dnia 14 grudnia 2010 r., znak: [...]. Ponadto wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., została wydana na przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 2 ww. ustawy, pozwalającym na odstąpienie od obowiązku odrębnego doręczenia decyzji każdej stronie postępowania, Wojewoda [...] doręczył decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej wnioskodawcy, a pozostałe strony zawiadomił o jej wydaniu w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi i w prasie lokalnej. Obwieszczenie informujące strony o wydaniu zaskarżonej decyzji opublikowano na łamach dodatku lokalnego "Gazety Wyborczej" w dniu [...] stycznia 2008 r. Obwieszczenie to wywieszono również w dniu 31 stycznia 2008 r. na tablicy obwieszczeń w Urzędzie Gminy w [...], w Urzędzie Gminy w [...], w Urzędzie Gminy [...], w Urzędzie Gminy w [...], w Urzędzie Gminy [...], w Urzędzie Miasta [...] i w Urzędzie Miasta w [...]. Natomiast w Urzędzie Miasta w [...] obwieszczenie wywieszono w dniu 4 lutego 2008 r. Stosownie do przepisu art. 49 K.p.a., gdy strony są zawiadamiane o decyzjach przez obwieszczenie, to doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W niniejszej sprawie obwieszczenie zostało najpóźniej ogłoszone w dniu 4 lutego 2008 r., a więc 14-dniowy termin przewidziany w ww. przepisie na doręczenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., upłynął w dniu 18 lutego 2008 r. Zgodnie z przepisem art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem termin do wniesienie odwołania od decyzji Wojewody [...] upłynął w dniu 3 marca 2008 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że odwołanie R. S. z dnia 21 kwietnia 2008 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Na powyższe postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi zarzucił naruszenie przepisów o doręczeniu poprzez wysyłanie pism na adres miejsca zameldowania, a nie na wskazany przez niego adres do korespondencji w [...] lub na skrytkę pocztową, bowiem w okresie wysyłania z Ministerstwa Infrastruktury wezwania do niego o wyjaśnienia i dokumenty przebywał w sanatorium w [...] ( tj. w dniach od 24 czerwca do 15 lipca 2010 r.), a zatem w miejscu zamieszkania nie mógł odebrać korespondencji. Natomiast w pismach do Ministerstwa Infrastruktury podawał dwa adresy do korespondencji. W uzasadnieniu podniósł również, że został wprowadzony w błąd, poprzez wysłanie z datą 25 czerwca 2010 r. pisma Ministerstwa Infrastruktury, informującego go, iż sprawa dotycząca rozpatrzenia jego odwołania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2009 r. zostanie załatwiona do dnia 30 października 2010 r. Skarżący wskazał również na naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo Minister Infrastruktury w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt: IV SA/Wa 494/09, 10 grudnia 2008 r., wiązały organ, jak i wiążą w niniejszej sprawie Sąd. Zauważyć należy, że Sąd we wskazanym wyroku nakazał rozpoznanie prośby skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 58 § 1 i 2 K.p.a. poprzez zbadanie prośby pod względem zachowania ustawowych przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd stwierdził, że "W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Niemniej podnieść należy, że uszło uwadze organowi odwoławczemu, że pismo skarżącego z dnia 21 kwietnia 2008 r. poza odwołaniem zawierało wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Skarżący wyraźnie w treści tego pisma wskazał, iż przyczyną niedotrzymania terminu były jego kłopoty zdrowotne spowodowane potrąceniem go przez samochód oraz chorobą zwyrodnieniową stawów. W takim przypadku organ obowiązany był rozpatrzeć w pierwszej kolejności wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli zaś wniosek nie zawierał niezbędnych danych do jego rozpatrzenia, organ drugiej instancji obowiązany był w trybie art. 64 § 2 kpa wezwać stronę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni, pouczając, że nieudzielanie odpowiedzi w tym terminie spowoduje skutek pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia.(...). Organ rozpozna najpierw wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i w zależności od wyników przeprowadzonego w tym zakresie postępowania następnie rozpozna odwołanie". Rozpoznając podanie skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ pismem z dnia 24 czerwca 2010 r., znak: [...] wezwał skarżącego do przedstawienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, wyjaśnień i dokumentów, potwierdzających jego kłopoty zdrowotne, które uniemożliwiły mu wniesienie odwołania w terminie. Wskazując, że zgodnie z art. 58 K.p.a. wnoszący podanie musi uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie oraz że nieudzielenie odpowiedzi we wskazanym terminie spowoduje skutek pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Doręczenie przedmiotowego wezwania skarżącemu na adres [...], nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego. W związku z powyższym Minister Infrastruktury pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, o czym poinformował skarżącego pismem z dnia 14 grudnia 2010 r., znak: [...]. Po rozstrzygnięciu kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ na podstawie art. 134 K.p.a. wydał zaskarżone postanowienie. Podkreślić trzeba, że przesłankę wydanego w trybie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia stronie, ale również ustalenie faktu, iż termin do złożenia odwołania nie został przywrócony. Oznacza to, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2178/06). Skoro odwołanie R. S. z dnia 21 kwietnia 2008 r. wniesione zostało z oczywistym uchybieniem czternastodniowego terminu, gdyż termin do wniesienie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. upłynął w dniu 3 marca 2008 r., a termin ten nie został przywrócony - organ odwoławczy obowiązany był w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 K.p.a. - stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Należy zauważyć, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, BS 1997, nr 5, poz. 32), co też organ w przedmiotowej sprawie uczynił. Należy również mieć na względzie, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie zostałby przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa, oznaczałoby, bowiem weryfikację decyzji ostatecznej korzystającej z ochrony trwałości. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] Re. S. wskazał adres zameldowania: [...]oraz adres do korespondencji: [...]. Przepisy art. 41 - 44 K.p.a. nie dają możliwości doręczania pism na adres skrytki pocztowej, dlatego też organ w niniejszym postępowaniu prawidłowo doręczał skarżącemu pisma na adres zameldowania wskazany przez skarżącego, tj. [...]. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej doręczane do skarżącego pisma takie jak: zawiadomienie z dnia 1 marca 2010 r., znak: [...], wezwanie z dnia 24 czerwca 2010 r., znak: [...], zawiadomienie z dnia 25 czerwca 2010 r., znak: [...], zawiadomienie z dnia 8 listopada 2010 r., znak: [...], zawiadomienie z dnia 14 grudnia 2010 r., znak: [...], oraz postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], zostały doręczone skarżącemu na adres zameldowania i zostały, poza wezwaniem z dnia 24 czerwca 2010 r., przez niego odebrane. Zarzut skarżącego, o niedoręczaniu mu pism na wskazany adres do korespondencji ul. [...] nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący dołączył do skargi odwołanie z dnia 4 lutego 2010 r. oraz pismo z dnia 10 marca 2010 r., w których wskazał przedmiotowy adres. Jednakże odwołania te odnoszą się do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], której przedmiotem jest ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomości zajęte pod inwestycję, a nie ustalenie lokalizacji dla przedmiotowej inwestycji drogowej. Odwołania te nie znajdują się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, dlatego też, pisma doręczane skarżącemu nie mogły być kierowane pod ten adres do korespondencji. Z powyższych względów należy uznać zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.