VII SA/Wa 212/11

WyrokWSA w Warszawie2011-04-13

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Joanna Gierak-Podsiadły, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo orzekł o nakazie rozbiórki budynku magazynowego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, w sytuacji gdy inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu w wyznaczonym terminie?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo orzekł o nakazie rozbiórki budynku magazynowego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ inwestor nie wykonał obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu w terminie wyznaczonym przez organ. Niewykonanie tego obowiązku, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku magazynowego wybudowanego w 2006 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po stwierdzeniu samowoli budowlanej, organ I instancji nakazał inwestorowi (J. W.) dostarczenie dokumentów do legalizacji obiektu. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ustaleniu, że współwłaścicielami działki są również B. i J. W., organ I instancji ponownie nałożył obowiązek dostarczenia dokumentów, wyznaczając ośmiomiesięczny termin. Po bezskutecznym upływie terminu, organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia ponownych oględzin i niewłaściwe zapewnienie czynnego udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły ( spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B. W. i J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku magazynowego skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez B. W. i J. W. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010 r. Nr [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2010 r. Nr [...] nakazującą skarżącym rozbiórkę budynku magazynowego, zlokalizowanego na terenie działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...], w następującym stanie faktycznym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] lutego 2009 r. dokonał z udziałem J. W. (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]), oględzin nieruchomości, tj. działek nr ewid. [...] i [...] w [...] i stwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości wybudowany został budynek magazynowy z przeznaczeniem na drewno, o konstrukcji stalowej szkieletowej ustawionej na fundamencie betonowym i wymiarach 30,70 m x 18,40 m, i wysokości 5,50 m. W protokole z oględzin zapisano, iż wskazany obiekt został zrealizowany w 2006 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i pierwotnie posiadał wymiary 60,00 m x 18,40 m. Część budynku w dniu 30 października 2008 r. uległa spaleniu i spalony fragment budynku został rozebrany. Pismem z 23 lutego 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomił Przedsiębiorstwo Produkcyjne [...] J. W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy budynku magazynowego na ww. działkach w miejscowości [...], gm. [...]. Następnie, postanowieniem z [...] marca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej: Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku magazynowego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości [...] oraz nałożył na Przedsiębiorstwo Produkcyjne [...] J. W., będące (jak wskazał organ) właścicielem spornego obiektu, obowiązek dostarczenia wskazanych w sentencji tego orzeczenia dokumentów, w tym 4 egzemplarzy projektu budowlanego, w terminie ośmiu miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Obowiązek wynikający z postanowienia organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie został wykonany. Decyzją z [...] listopada 2009 r. Nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał J. W. – właścicielowi Przedsiębiorstwa Produkcyjnego [...] rozbiórkę budynku magazynowego, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż wobec nieprzedłożenia przez inwestora wymaganych postanowieniem dokumentów, należało orzec o rozbiórce. W odwołaniu od decyzji organu I instancji z [...] listopada 2009 r., J. W. wniósł o wyrażenie zgody na rozbiórkę spornego budynku w miesiącu grudniu 2010 r. Postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego -na podstawie art. 136 w zw. z art. 123 k.p.a.- zlecił PINB w [...] przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w zakresie ustalenia aktualnego stanu prawnego działek o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...] wskazując, iż ustalenie to winno być poparte stosowną dokumentacją. W odpowiedzi, przy piśmie z 14 stycznia 2010 r., PINB w [...] przekazał organowi II instancji skrócony wypis skorowidza ww. działek z 11 stycznia 2010 r., z którego wynika, iż przedmiotowe działki stanowią współwłasność małżeństwa B. i J. W. Decyzją z [...] stycznia 2010 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. W., uchylił decyzję PINB w [...] z [...] listopada 2009 r. oraz postanowienie tego organu z [...] marca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na skutek postępowania uzupełniającego ustalono, że działki nr ew. [...] i [...] stanowią współwłasność J. i B. W. Tym samym bezspornym jest, iż sporny obiekt budowlany nie jest wyłączną własnością J. W.. Dlatego nakaz rozbiórki winien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji winien kierować pisma oraz akty administracyjne wydawane w trakcie niniejszego postępowania również do B. W., z tytułu posiadanego prawa współwłasności działki nr ew. [...] i [...]. Pismem z 1 lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ponownie zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, dotyczącej samowolnej budowy budynku magazynowego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości [...], gm. [...], przy czym o postępowaniu zawiadomił tym razem B. i J. W. Dalej, organ I instancji postanowieniem z [...] lutego 2010 r. Nr [...] -na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego- ponownie wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku magazynowego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości [...] będącego własnością B. i J. W. oraz nałożył obowiązek dostarczenia wskazanych w sentencji orzeczenia dokumentów, w terminie ośmiu miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie zostało doręczone B. i J. W. w dniu [...] lutego 2010 r. Decyzją z [...] października 2010 r. Nr [...], w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał B. i J. W. rozbiórkę budynku magazynowego, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż nakaz rozbiórki spowodowany został niewykonaniem w terminie, który to upłynął w dniu 18 października 2010 r., obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. i J. W., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, i zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 10 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania odwołujący się wskazali, iż w sprawie organ I instancji, ponownie prowadząc postępowanie, nie przeprowadził zasadniczego dowodu w tego rodzaju postępowaniu, tj. oględzin działki i budynku. Oględziny przeprowadzono tylko raz, w ramach kontroli i bez udziału B.W. Odwołujący się zarzucili w konsekwencji, iż organ nie zbadał, czy stan faktyczny nie uległ zmianie i ograniczył się do uznania, że wystarczające są wyniki kontroli sprzed niemal dwóch lat. W ten też sposób organ uniemożliwił B. W. ustosunkowanie się do materiału dowodowego. W wyniku rozpatrzenia odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] października 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zastosowano prawidłowy tryb i prawidłowo w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego orzeczono o rozbiórce. Organ przypomniał, iż PINB w Pułtusku po stwierdzeniu, że budowa obiektu jest samowolą budowlaną, nakazał inwestorowi dostarczenie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Po niespełnieniu tego obowiązku przez inwestora, organ I instancji wydał, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z ust. 4 tego artykułu, nakaz rozbiórki obiektu. Dalej, organ odwoławczy zauważył, że zalegalizowanie samowoli budowlanej w sytuacji, gdy inwestor nie spełnił nałożonego na niego w postanowieniu obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów jest niedopuszczalne. Wskazał też, że niespełnienie przez inwestora obowiązków z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego (nałożonych w drodze postanowienia) w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z ust. 1 omawianego artykułu (ust. 4). Organ odwoławczy podał również, że z akt sprawy wynika, iż B. i J. W. postanowienie z [...] lutego 2010 r., którym organ powiatowy wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia wymaganych prawem dokumentów w terminie ośmiu miesięcy od dnia otrzymania tego postanowienia, otrzymali w dniu 18 lutego 2010 r. W związku z powyższym termin do złożenia dokumentów upłynął 18 października 2010 r. Organ II instancji podkreślił, iż inwestor na dzień wydania niniejszej decyzji nie wykonał nałożonego na niego ww. postanowieniem obowiązku. Na koniec, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania uznając je za całkowicie nieuzasadnione. Wskazał m.in. w tym zakresie, że postępowanie dotyczące budynku magazynowego toczy się od lutego 2009 r. W tym czasie organy nadzoru budowlanego wydały szereg rozstrzygnięć odnośnie przedmiotu postępowania, w tym organ powiatowy dwukrotnie nakładał obowiązek przedstawienia wymaganych do legalizacji dokumentów, wyznaczając długi – ośmiomiesięczny termin na ich przedstawienie. Pomimo tego B. i J. W. nie złożyli żadnych dokumentów, które mogłyby świadczyć o chęci zalegalizowania samowoli budowlanej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010 r. złożyli B. i J. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili: -naruszenie art. 7 i art. 77 oraz art. 10 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz z uwagi na niezapewnienie czynnego udziału wszystkim stronom w każdym stadium postępowania; -naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja (organu I instancji) jest prawidłowa i nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzyli zarzuty podniesione w odwołaniu, a mianowicie wskazali na to, że organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę nie przeprowadził jeszcze raz zasadniczego dowodu w takim postępowaniu, tj. oględzin działki i budynku. W postępowaniu oględziny zostały przeprowadzone tylko raz, w ramach kontroli w dniu 18 lutego 2009 r. i to bez udziału B. W. Organ nie zbadał więc, czy stan faktyczny nie uległ zmianie, ograniczając się do uznania, że wystarczające są wyniki kontroli niemal sprzed dwóch lat. W związku z takim działaniem organu, w ocenie skarżących, B. W. nie miała możliwości ustosunkowania się do materiału dowodowego. Nadto, skarżący podnieśli, iż przed samym wydaniem decyzji strony nie zostały ponownie poinformowane o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, zgodnie z art. 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uznania zarzutów w niej podniesionych. Nie znalazł też żadnych innych powodów do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję organu nadzoru budowlanego stopnia podstawowego wydaną w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w zw. z ust. 4 tego artykułu i nakazującą rozbiórkę budynku magazynowego, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Bezspornym w sprawie jest, iż przedmiotowy obiekt budowlany -objęty wydanymi w sprawie decyzjami- wybudowany został w ramach samowoli budowlanej, tj. bez zezwolenia właściwego organu. Bezspornym w sprawie jest również to, iż budynek ten powstał w 2006 r. Okoliczności te wynikają z protokołu oględzin, mających miejsce na nieruchomości w dniu 18 lutego 2009 r. w obecności J. W., tj. współwłaściciela spornego obiektu, i nie były przez żadną ze stron postępowania na żadnym etapie kwestionowane. Z treści wskazanego protokołu (podpisanego bez uwag przez J. W.) wynika dodatkowo, iż przedmiotowy budynek miał wymiary 60,00 m x 18,40 m, ale w 2008 r. uległ częściowemu spaleniu i obecne wymiary tego obiektu wynoszą 30,70 m x 18,40 m i wysokość 5,50 m. Wymiary te także nie były przez strony postępowania w jakikolwiek sposób zwalczane, a świadczą o tym, iż realizacja obiektu mogła nastąpić tylko w oparciu o pozwolenie na budowę, którego inwestor nie okazał. Mając na uwadze powyższe stwierdzić więc trzeba, iż w sprawie prawidłowo zastosowano art. 48 Prawa budowlanego odnoszący się do samowoli budowlanej, z którą mamy do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany (lub jego część) jest w budowie lub został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do ust. 1 tego artykułu, samowola budowlana -co do zasady- skutkuje nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki, w obowiązującym obecnie stanie prawnym (i tym mającym zastosowanie w sprawie), nie jest jednak orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał bowiem organ do badania, czy budowa zrealizowana (realizowana) bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i, czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji (ust. 1 art. 48). Przy czym, jeżeli zachodzą przedstawione powyżej okoliczności, o których mowa w ust. 2 art. 48 (tj. zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi), organ nadzoru budowlanego winien w drodze postanowienia kierowanego do inwestora (właściciela lub zarządcy) wstrzymać prowadzenie robót budowlanych (bez względu na stopień ich zaawansowania), ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy i nałożyć obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w ust. 3 omawianego artykułu. W myśl ust. 4, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (tj. właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części). W niniejszej sprawie, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, prowadząc ponownie postępowanie (na skutek decyzji kasacyjnej organu odwoławczego z [...] stycznia 2010 r.), w dniu [...] lutego 2010 r. wydał postanowienie przewidziane w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego przyjmując, że sprawa dotyczy samowolnie zrealizowanego budynku magazynowego. Ustalenia organu w tym zakresie wynikają z protokołu czynności przeprowadzonych na nieruchomości w dniu 18 lutego 2009 r. (o czym była już mowa powyżej) i nie były przedmiotem sporu w sprawie. J.W. ani w trakcie czynności przeprowadzanych 18 lutego 2009 r., ani w trakcie prowadzonego w stosunku tylko do niego (a z pominięciem żony) postępowania nie podnosił, iż budynek zrealizował legalnie, na podstawie ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Okoliczności takich strony nie zgłaszały także w późniejszym postępowaniu administracyjnym (ani przed Sądem). Warto w tym miejscu zauważyć, iż w odwołaniu od decyzji PINB w [...] z [...] listopada 2009 r.(uchylonej następnie ww. decyzją z [...] stycznia 2010 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego), J. W. wnosił jedynie o opóźnienie rozbiórki budynku do grudnia 2010 r. Nie zgłaszał natomiast zarzutów dotyczących zastosowania w sprawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Tym samym, w ocenie Sądu, PINB w [...] zasadnie zastosował art. 48 i zasadnie w pierwszej kolejności -dążąc do legalizacji spornego obiektu- wydał ww. postanowienie. Postanowienie to organ prawidłowo skierował do właścicieli spornego obiektu, B. i J. W. Prawidłowo również postanowieniem tym zażądał przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego i wyznaczył długi (bo ośmiomiesięczny) termin na wykonanie tego obowiązku. B. i J. W. na postanowienie organu nie zareagowali w żaden sposób. Ani nie przedłożyli dokumentów, ani nie wnosili o przedłużenie terminu wyznaczonego na ich złożenie. Nie wnosili też o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w sprawie i nie kwestionowali także na tym etapie ustaleń faktycznych dotychczas poczynionych. Brak wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia organu I instancji z [...] lutego 2010 r., skutkować zaś musiał decyzją orzekającą o rozbiórce. Ustawodawca nie pozostawił organom nadzoru budowlanego w takim przypadku żadnego wyboru. W świetle cytowanego powyżej ust. 4 art. 48, w sytuacji niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, a więc nakaz rozbiórki. W konsekwencji za prawidłową w okolicznościach sprawy należało uznać decyzję PINB w [...] z [...] października 2010 r. nakazującą skarżącym rozbiórkę budynku magazynowego w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 tego artykułu oraz zaskarżoną decyzję [...]WINB z [...] grudnia 2010 r. utrzymującą w mocy orzeczenie organu I instancji. Na koniec, odnosząc się do zarzutów procesowych podniesionych w skardze dotyczących naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd zauważa, iż nie zostały one w dostateczny sposób rozwinięte. Wprawdzie skarżący wskazali na to, iż w toku ponownie prowadzonego przez PINB w [...] postępowania, nie przeprowadzono ponownie oględzin i oparto się na oględzinach mających miejsce 18 lutego 2009 r. Jednakże skarżący nie wyjaśnili z jakiego powodu poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o protokół z czynności przeprowadzonych na nieruchomości w dniu 18 maja 2009 r. należy uznać za nieprawidłowe. Nie wskazali na żadne okoliczności świadczące o tym, że stan faktyczny od dnia 18 lutego 2009 r. do dnia wydania decyzji nakazującej rozbiórkę uległ zmianie. Nie zanegowali więc w istocie stanu faktycznego przyjętego w sprawie w oparciu o ww. protokół. Skarżący podnosząc zarzuty w ww. zakresie wskazali właściwie jedynie na to, iż B. W. nie miała możliwości ustosunkowania się do materiału dowodowego. Zauważyć zaś w tym miejscu należy, iż pismem z 1 lutego 2010 r. PINB w [...] powiadomił strony, w tym B. W., o prowadzeniu postępowania w sprawie i pouczył o treści art. 10 § 1 k.p.a. Pismo to skarżący otrzymali 3 lutego 2010 r. Nic nie stało tym samym na przeszkodzie, aby strony zapoznały się z aktami, czy też złożyły dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Tymczasem akta administracyjne wskazują na to, iż strony postępowania, w tym B. W., na żadnym etapie nie wykazały się inicjatywą dowodową w postępowaniu. Przede wszystkim nie odniosły się do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organ powiatowy, a stanowiących o prowadzeniu postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Przy czym Sąd w tym miejscu dostrzega, iż zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. (z uwagi na brak przeprowadzenia ponownych oględzin na nieruchomości, co wpłynęło na to, iż B. W. "nie miała możliwości ustosunkowania się do materiału dowodowego"), zostały zgłoszone przez skarżących w odwołaniu. W treści odwołania, poza tymi zarzutami, B. W. nie wypowiedziała się jednak co do zgromadzonego materiału dowodowego, a to mogła niewątpliwie uczynić chociażby na tym etapie postępowania. Reasumując, Sąd nie znalazł żadnych powodów do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie i do postawienia organom orzekającym zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wobec braku powtórzenia oględzin na nieruchomości. Nadto, Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu wymagającym wzruszenia chociażby zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią tego przepisu, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z akt administracyjnych wynika, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie pouczył stron postępowania o przysługujących im prawach wynikających z ww. przepisu. Bezpośrednio przed wydaniem decyzji w I instancji, nie uczynił tego również PINB w [...]. Dostrzegając taki stan rzeczy Sąd uznał jednak, że chociaż organy orzekające w sprawie naruszyły omawiany przepis, to jednak nie w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Organy obu instancji nie wykonały co prawda obowiązku wynikającego z § 1 tego artykułu, jednakże skarżący nie wykazali, aby uchybienie organów popełnione w tym zakresie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04 (ONSAiWSA 2005, z. 4, poz. 66), wydanej na tle odpowiadającego treści art. 10 § 1 K.p.a. przepisu art. 200 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wskazano, iż warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy w takiej sytuacji wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W wyroku z 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05 (ONSAiWSA 2006/6/157), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek dopiero wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 15 maja 2003 r. sygn. akt I SA/Gd 199/00, "Przegląd Podatkowy" 2004, nr 1, s. 43). W wyroku z 24 maja 2007 r. (sygn. akt II GSK 4/07, lex nr 351055), Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa. Przytoczone poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego (utrwalone w orzecznictwie), Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i jeszcze raz zauważa, że podnosząc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. skarżący nie podali jakiej czynności procesowej nie mogli (z uwagi na wadliwe zachowanie organów orzekających) dokonać w sprawie. Przy czym, w ocenie Sądu, brak pouczenia stron postępowania przez organy orzekające o treści art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji przez te organy, nie uniemożliwił B. W. zajęcia stanowiska co do materiału dowodowego. W konsekwencji, zdaniem Sądu, zarzuty procesowe skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Wydając decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył prawa. Decyzja PINB w [...] w okolicznościach sprawy i w mających zastosowanie w sprawie stanie prawnym okazała się być bowiem zasadna. Nadto, w obu instancjach strony postępowania miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy, odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego i zgłaszania wniosków dowodowych. O uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. strony zostały pouczone w piśmie organu I instancji informującym o prowadzeniu postępowania, mimo tego z przysługujących uprawnień nie korzystały. Brak pouczenia o art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji nie stanowi zaś sam w sobie podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Na koniec, Sąd jeszcze raz zaznacza, że skoro przedmiotowy w sprawie budynek magazynowy zrealizowany został w 2006 r. w warunkach samowoli budowlanej, to należało w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. przeprowadzić w pierwszej kolejności postępowanie legalizacyjne, a w przypadku stwierdzenia braku możliwości legalizacji tego obiektu – orzec o rozbiórce. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Legalizacja okazała się niemożliwa wobec niewykonania przez inwestora obowiązku nałożonego w drodze postanowienia. Z wymienionych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło