II SA/Po 739/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę 100zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ J. Zieliński /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska Decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] Prezydent Miasta G. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – budowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] projektowanej w G. przy ul. W.. Organ doręczając tę decyzję stronom skierował ją m.in. do A. i Z. C.. Dokonał tego jednym listem za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Decyzję tę odebrał w dniu 23 października 2009 r. Z. C.. Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 listopada 2009 r. na adres poczty elektronicznej Urzędu Miasta G. ([...]) został wysłany ze skrzynki poczty elektronicznej o adresie [...] plik o nazwie "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. G., 4.11.2009 Z. C.". Następnie w dniu 7 stycznia 2010 r. Z. C. zwrócił się do Prezydenta G. z prośbą o wyjaśnienie, czy nadano bieg odwołaniu złożonego przez niego w dniu 6 listopada 2009 r. drogą elektroniczną. W załączeniu przedstawił dowód nadania na adres poczty elektronicznej Urzędu Miasta G. ([...]). Pismem z dnia 13 stycznia 2010 r., zaadresowanym do A. i Z. C.. Prezydent Miasta G. wyjaśnił, że odwołanie od decyzji z dnia [...] 2009 r. nie wpłynęło do organu. Przedłożone zaś przez Z. C. wydruki o nadaniu listu drogą elektroniczną nie stanowią dowodu w sprawie, ani potwierdzenia wpływu dokumentów do Urzędu Miasta G.. Odwołanie winno było wpłynąć do Biura Obsługi Interesanta Urzędu Miasta w określonym terminie. W wyniku powyższego w dniu 12 lutego 2010 r. do Urzędu Miasta Miejskiego w G. wpłynęło odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2009 r. podpisane przez Z. C. (w nagłówku: A. i Z. C.). Pismem z dnia [...] Prezydent G. przekazał odwołanie to do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., zaznaczając, że ostatni dowód potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji przez jedną ze stron postępowania jest z datą 30 października, wobec czego decyzja stała się prawomocna w dniu 14 listopada 2009 r. Pismem z dnia 25 lutego 2010 r. Kolegium zwróciło się do Prezydenta G. o informację, czy w dniu 6 listopada 2009 r. otrzymał drogą elektroniczną odwołanie A. i Z. C.. W odpowiedzi z dnia 4 marca 2010 r. Prezydent G. wyjaśnił, że o złożeniu drogą elektroniczną odwołania A. i Z. C. dowiedział się z pisma złożonego w siedzibie Urzędu Miejskiego w G. w dniu 7 stycznia 2010 r., do którego załączone były wydruki o nadaniu e-maila (bez treści rzekomego odwołania). W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] 2009 r. Nr [...] po rozpoznaniu odwołania Z. C. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że Z. C. złożył odwołanie w formie elektronicznej bez tzw. bezpiecznego podpisu. Ponieważ to on w dniu 23 października 2009 r. odebrał decyzję organu I instancji z dnia [...] 2009 r. Kolegium rozpatrzyło jego odwołanie niniejszym postanowieniem. Wskazało, iż zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skoro odwołujący otrzymał decyzję w dniu 23 października 2009 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął mu w dniu 6 listopada 2009 r. W dniu tym skarżący złożył odwołanie w formie elektronicznej bez bezpiecznego podpisu. Kolegium stwierdziło, że pismo przesyłane drogą elektroniczną winno być opatrzone podpisem elektronicznym. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym, podpis elektroniczny stanowią dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi, do których zostały dołączone lub z którymi są logicznie powiązane, służą do identyfikacji osoby składającej podpis elektronicznej. Ponadto w przypadku przesyłania podań drogą elektroniczną należy przestrzegać przepisów zawartych w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 listopada 2006 r. w sprawie sporządzania i doręczania pism w formie dokumentów elektronicznych. Kolegium stwierdziło, że skoro odwołujący przesłał podpisane odwołanie dopiero w dniu 2 kwietnia 2010 r., a odwołanie złożone drogą elektroniczną uznać należy za niewywołujące skutków prawnych z uwagi na brak bezpiecznego podpisu elektronicznego oraz wysłanie e-mail na adres skrzynki elektronicznej publicznej, to odwołanie Z. C. zostało złożone z uchybieniem terminu. Z. C. wniósł skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. Jego zdaniem brak podpisu elektronicznego pod wniesionym w dniu 6 listopada 2009 r. odwołaniem drogą elektroniczną stanowiło jedynie brak formalny, który mógł zostać usunięty, gdyby organ zastosował przepis art. 64 § 2 kpa. Skarżący wskazał, że z uwagi na fakt, że organ I instancji nie przekazał pism wysłanych drogą elektroniczną adresatowi, złożył w dniu 12 lutego 2010 r. odwołanie w Urzędzie Miejskim w G.. Tej samej treści odwołanie przesłał również bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które wpłynęło do organu w dniu 15 lutego 2010 r. Stąd, zdaniem skarżącego, nieprawdziwe jest wyjaśnienie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, jakoby odwołanie wpłynęło w dniu 2 kwietnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie przed Sądem, która odbyła się w dniu 13 kwietnia 2011 r., skarżący złożył do akt sprawy wydruk komputerowy treści swojego e-maila z 6 listopada 2009 r. oraz załącznika tego e-maila z 4 listopada 2009 r. Załącznikiem tym było odwołanie Z. C. od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takie zaś naruszenie skutkuje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., uwzględnieniem skargi. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego zawartego w zaskarżonym postanowieniu, jakoby wniesienie odwołania drogą elektroniczną bez wymaganego podpisu elektronicznego powoduje, że odwołanie takie nie wywołuje skutków prawnych. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż bezsporne jest, że Z. C. w dniu 6 listopada 2009 r. wniósł drogą elektroniczną na adres poczty elektronicznej Urzędu Miasta G. ([...]) odwołanie. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się potwierdzenie nadania w dniu tym na wskazany wyżej adres poczty elektronicznej listu elektronicznego, którego załącznik stanowił plik zatytułowany "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. G., 4.11.2009 Z. C." (k. 156 akt adm.). Skarżący na rozprawie przed Sądem, czego nie kwestionował w toku postępowania organ II instancji, potwierdził, że w dniu 6 listopada 2009 r. skierował za pośrednictwem poczty elektronicznej odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2009 r. Dodatkowo przedłożył Sądowi plik-załącznik do listu elektronicznego nadanego w dniu 6 listopada 2009 r., którym było wspomniane odwołanie (k. 70-71 akt sądowych). Mając na względzie, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. umożliwia sądowi przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, tutejszy Sąd dopuścił dowód z przedłożonego dokumentu – listu elektronicznego wysłanego w dniu 6 listopada 2009 r. na adres: [...] oraz z załącznika do tego listu – odwołania Z. C.. Trafnie zatem organ II instancji przyjął, że w dniu 6 listopada 2009 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2009r. Błędnie jednak uznał, że brak podpisu pod odwołaniem będącym załącznikiem do listu elektronicznego wysłanego w dniu 6 listopada 2009 r. jest nieusuwalny i w konsekwencji odwołanie to nie wywołuje skutków prawnych. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 128 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Z tym, że w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji (art. 140 kpa). Przepis art. 63 § 1 kpa, w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia odwołania przez Z. C. drogą elektroniczną, a więc w dniu 6 listopada 2009 r., przewidywał, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu. Zgodnie zaś z art. 63 § 3a kpa podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno: 1) być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, przy zachowaniu zasad przewidzianych w przepisach o podpisie elektronicznym, oraz 2) zawierać dane w ustalonym formacie, zawarte we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru. Mając na względzie treść powołanych przepisów stwierdzić należy, iż odwołanie wniesione przez skarżącego w dniu 6 listopada 2009 r. stanowiło podanie w rozumieniu art. 63 § 1 kpa. Podanie to nie spełniało wymogów formalnych. Rację ma skarżący twierdząc, iż brak na podaniu wnoszonym w formie elektronicznej bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu (art. 63 § 3a kpa) jest brakiem formalnym, który może być usunięty w trybie art. 64 § 2 kpa, o ile jest znany adres wnoszącego podanie. Brak ten można więc uzupełnić poprzez przesłanie podania przez wnoszącego i opatrzenia go bezpiecznym podpisem elektronicznym bądź też wniesienia podania w formie pisemnej opatrzonego podpisem bądź tez wniesienie go ustnie do protokołu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 890/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zważyć bowiem należy, że przepis art. 64 § 2 stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym niż wymienione w art. 64 § 1 kpa wymaganiom ustalonym w przepisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (w tym wypadku odwołania) bez rozpoznania (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 154/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż z naruszeniem art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 63 § 1 i 3a kpa Kolegium pominęło odwołanie Z. C. wniesione do organu I instancji drogą elektroniczną. W szczególności nie wezwało go do usunięcia jego braków formalnych poprzez przesłanie odwołania zaopatrzonego w bezpieczny podpis elektroniczny, złożenia odwołania w formie pisemnej z własnoręcznym podpisem, czy też wniesienia go ustnie do protokołu. Kolegium uznało odwołanie to za bezskutecznie wniesione i rozpatrzyło kolejne odwołanie Z. C. wniesione z uchybieniem terminu w dniu 12 lutego 2010 r. Takie działanie organu II instancji należy ocenić jako naruszające wskazane wyżej przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wystarczy wskazać, że gdyby uznano odwołanie przesłane dnia 6 listopada 2009 r. za wniesione z zachowaniem terminu i wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych poprzez jego podpisanie, a skarżący odpowiedziałby skutecznie na to wezwanie, Kolegium zobowiązane byłoby do merytorycznego rozpoznania tego odwołania. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a., zaś o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawi art. 152 p.p.s.a.