II GZ 11/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 listopada 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 2616/10 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego w administracji postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Zarządzeniem z dnia 12 listopada 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 2616/10 Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał stronę skarżącą Zakład Ubezpieczeń Społecznych do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2010 r., nr[...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego w administracji. W podstawie prawnej powołano § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zgodnie z którym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł. W zażaleniu na powyższe zarządzenie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej u.s.u.s.) poprzez wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego strony zwolnionej od opłat sądowych. W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła, że zgodnie z art. 114 ust. 4 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę charakter rozpoznawanej sprawy, nie ulega wątpliwości, że jest ona ściśle związana z działalnością określoną w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż jej przedmiotem jest dochodzenie należności z tytułu składek w drodze egzekucji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym wprowadzono zasadę, że koszty postępowania obciążają strony w zakresie, w jakim są związane z ich udziałem (art. 199 p.p.s.a.). Koszty sądowe (takie jak wpis i opłata kancelaryjna), co do zasady, obciążają więc podmiot, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 p.p.s.a.). Wskazane powyżej przepisy nie eliminują jednak zwolnień od ponoszenia opłat sądowych przyznanych stronom na podstawie niniejszej ustawy oraz przepisów szczególnych, ulokowanych w innych ustawach, na co wskazuje zarówno treść art. 199 jak i art. 214 p.p.s.a. Skarżący w zażaleniu powołał się na art. 114 ust. 4 u.s.u.s., w myśl którego w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Oznacza to, że zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych dotyczy nie jakiejkolwiek działalności skarżącego, lecz działalności określonej w powołanej ustawie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. skarżący wykonuje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą. Uszczegółowienie tych zadań, z których niewątpliwie wynika zakres prowadzonej przez Zakład działalności w rozumieniu art. 114 ust. 4 u.s.u.s., zawierają przepisy art. 68-71. Stosownie do art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.s.u.s. do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, z czym nieodzownie łączy się dochodzenie nieopłaconych składek lub opłaconych w zaniżonej wysokości oraz nienależnie pobranych, w trybie egzekucyjnym. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Trzeciego M. Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], ustalające wysokość opłaty komorniczej obciążającej wierzyciela, to jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, należnej od wpłaty dokonanej przez zobowiązanego na poczet należności objętych tytułem wykonawczym [...]. Tytuł wykonawczy, o którym mowa, dotyczy zaś kwoty 793851,60 zł należnej z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Prowadzi to do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot mieszczący się w zakresie określonym w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych - skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych, o jakim mowa w art. 114 ust. 4 u.s.u.s. Zgodzić więc należy się ze stanowiskiem zawartym w zażaleniu, iż niniejsze postępowanie toczy się w sprawie z zakresu działalności Zakładu i winien mieć zastosowanie art. 114 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, zwalniający Zakład od obowiązku ponoszenia opłat sądowych. Tym samym, zarządzenie wzywające skarżącego do wniesienia wpisu od skargi uznać trzeba za wydane z naruszeniem tego przepisu i z tego powodu podlega ono uchyleniu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.