V SA/Wa 2616/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi Z. w W na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... września 2010r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi z dnia 8 października 2010r, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... września 2010r. znak ..., stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika ... ... Urzędu Skarbowego w R. z dnia ... kwietnia 2010r. znak ..., ustalające wysokość opłaty komorniczej obciążającej wierzyciela, którym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie: ZUS ... przekazał w dniu ...12. 2008r Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. do realizacji tytuły wykonawcze z dnia ...10. 2008r nr ... wystawione przeciwko T. Sp. z o.o. Przy piśmie z dnia ..2.02. 20010r Naczelnik US w P. przekazał do realizacji w/wym tytuły wykonawcze Naczelnikowi ... ... Urzędu Skarbowego w R., zgodnie z właściwością miejscową. Pismem z dnia ...03. 2010r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że należności objęte tytułami wykonawczymi ...zostały zapłacone. Należność objęta tytułem wykonawczym nr ... została zmniejszona do kwoty ... zł. Zawiadomieniem z dnia ...03.2010r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z tytułu nadpłaty/zwrotu podatku należnego od Naczelnika ... ... US w R.. Dnia ...03.2010r. poborca skarbowy dokonał zajęcia na podstawie tyt. Wykonawczych nr ..., ruchomości T. Sp. z o.o. . Pismem z dnia ....03.2010r. ZUS ... Inspektorat w P. poinformował Naczelnika US w R., iż należności objęte tytułami wykonawczymi nr od ... zostały zapłacone. Naczelnik US w R. pismem z dnia ...03. 2010r zwrócił się do wierzyciela o wskazanie daty w której T. Sp. z o.o. dokonała wpłaty należności objętej tytułem wykonawczym ... Wierzyciel wskazał, że należność została zapłacona ...03.2010r. Postanowieniem z dnia ...04.2010r Naczelnik ... ... US w R. ustalił wysokość opłaty komorniczej w kwocie ... zł, należnej od wpłaty dokonanej przez zobowiązanego w dniu ...03.2010r. i obciążył nią wierzyciela tj. ZUS. Na powyższe postanowienie ZUS złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zwolnienie wierzyciela z obowiązku poniesienia opłaty komorniczej. Wskazał, że obciążenie wierzyciela jest bezzasadne, gdyż zobowiązany bezpośrednio i dobrowolnie uiścił należność, a warunkiem pobrania opłaty komorniczej jest wyegzekwowania należności przez organ egzekucyjny w drodze czynności egzekucyjnych lub wpłacenie jej do organu egzekucyjnego w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych. Zdaniem ZUS Naczelnik US nie udowodnił, iż dokonał zajęcia ruchomości Spółki oraz nie wykazał bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego tej czynności egzekucyjnej z dokonaną przez dłużnika wpłatą na rzecz wierzyciela. ZUS zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 66 § 5 oraz 1a pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem z dnia ...09.2010r nr ... Dyrektor Izby Skarbowej w W.stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez ZUS. Na to postanowienie ZUS ... wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. We wniesionej skardze Strona zarzuciła naruszenie: - art. 64c § 12 w związku z art. 66 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na niezastosowaniu dyspozycji tych norm prawnych, - art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia zażalenia. ZUS powołał się na pogląd wyrażony przez WSA w Lublinie w wyroku z dnia 04.02. 2008r. sygn. akt I SA/Lu 594/08, że przewidziane w art. 64c § 12 ustawy uprawnienie do wniesienia zażalenia dotyczy także takich postanowień, które odnoszą się do opłaty komorniczej, a nie mają za przedmiot jej rozliczenia pomiędzy organami egzekucyjnymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS w W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa lub Kpa tak stanowi. Ustawodawca , zdaniem organu, nie przewidział, na podstawie art. 66 ustawy formy postanowienia w sprawie opłat wierzyciela – opłaty komorniczej, na które to postanowienie służyłby środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Przepis art. 66 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji potwierdza pogląd o braku obowiązku wydania postanowienia. Na podstawie art. 17 § 1 wspomnianej ustawy można wydać postanowienie w sprawie ustalenia wysokości opłaty komorniczej, jednak nie będzie na nie przysługiwało zażalenie. Odnośnie zarzutu bezpodstawności obciążenia opłatą komorniczą, to w tym wypadku wierzyciel może – zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 66 § 7 ustawy – wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym na podstawie art. 33 pkt 1 cyt. ustawy zarzucając nieistnienie obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku –postanowienie) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Na wstępie Sąd wskazuje, że kwestie dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej są uregulowane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 poz. 1954 z 2005r z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 17 § 1 wskazanej ustawy, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Przepis ten określa formę działania organu egzekucyjnego ustanawiając domniemanie formy postanowienia, jednakże nie może stanowić samoistnej podstawy prawnej do wydania postanowienia. Na zasadzie art. 66 § 1 u.o p.e.a. wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu, zaś § 5 tegoż przepisu stanowi, że opłata komornicza przypada na rzecz tego organu, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne, w wyniku których należność została zapłacona. A więc opłata komornicza przypadać będzie od skutecznie podjętych czynności egzekucyjnych. Zgodnie z § 7 wskazanego wyżej przepisu przymusowe ściągniecie opłaty komorniczej może być dokonane po uprzednim doręczeniu upomnienia z zagrożeniem egzekucją, a następnie wystawieniu tytułu wykonawczego. Pomimo, że przepisy nie stanowią, że w sprawie obciążenia opłatą komorniczą wydaje się postanowienie, to w orzecznictwie NSA, w odniesieniu do poprzednio istniejącego stanu prawnego, wyrażono pogląd o zasadności wydania postanowienia. Postanowienie organu wydane na podstawie art. 66 u.p.e.a. ustalające wysokość opłaty komorniczej, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne (art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.) – tak w wyr. NSA w Poznaniu z dnia 25 lipca 1996r., SA/Po 2975/95). Tezę uznać należy za słuszną także w odniesieniu do obecnego stanu prawnego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem do art. 66 u.p.e.a., przepis ten reguluje kwestie dotyczące kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela z tytułu poniesionych przez organ egzekucyjny wydatków związanych z przekazaniem mu egzekwowanych należności lub przedmiotu, czyli opłatę komorniczą .(patrz: Komentarz do ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, D.R. Kijowski, E. Cisowska-Sakrajda, M. Faryna, W. Grześkiewicz i inni, Komentarz LEX 2010). Skoro jest to koszt egzekucyjny, to zgodnie z przepisem art. 64c § 7 na to postanowienie przysługuje zażalenie. Należy pamiętać, że w postępowaniu egzekucyjnym zażalenie jest środkiem prawnym kwestionowania szerszej kategorii czynności niż w postępowaniu administracyjnym, gdyż, jak się wskazuje w literaturze przedmiotu, dotyczy rozstrzygnięć o prawach i obowiązkach uczestników postępowania czy też, rozstrzygnięć i zajmowanych przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisk w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie w dniu ...03. 2010r poborca skarbowy dokonał zajęcia ruchomości T. Sp. .z o.o., tj. ... Zajętą ruchomość pozostawiono pod dozorem zobowiązanej Spółki. Należność objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym została wpłacona przez Spółkę później, to jest w dniu ...03.2010r, o czym wierzyciel (ZUS) poinformował w piśmie z dnia ...04.2010r, gdyż dopiero wówczas wskazał datę uiszczenia należności. Tak więc rozpoznając zażalenie, organ powinien wziąć powyższe pod uwagę. Z tych wszystkich względów na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku.