II GSK 1656/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-21

Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Maria Jagielska, Joanna Kabat-Rembelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż gruntów rolnych przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich, ale po złożeniu wniosku i poinformowaniu organu o zamiarze sprzedaży z powodu problemów zdrowotnych, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i odmowy przyznania płatności?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając zasadność skargi kasacyjnej w części dotyczącej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd wskazał, że WSA nie rozważył wystarczająco, czy wszystkie okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, w szczególności w kontekście podstawy wznowienia postępowania. Podkreślono, że kwestia własności jest obojętna dla prawa do płatności, a kluczowe jest faktyczne posiadanie i użytkowanie rolnicze na dzień 1 grudnia roku złożenia wniosku. Sąd I instancji ma ponownie ocenić zgodność z prawem decyzji organu z perspektywy konkretnej podstawy wznowieniowej.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. J. na decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r. po wznowieniu postępowania. Organ I instancji uchylił wcześniejszą decyzję przyznającą płatności, odmówił ich przyznania i nałożył sankcje, uznając, że skarżący zbył gospodarstwo rolne w 2005 r. i nie był jego posiadaczem na dzień wydawania decyzji. WSA zaakceptował to stanowisko, uznając sprzedaż za istotną okoliczność. W skardze kasacyjnej W. J. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących płatności, niezastosowanie przepisów o nadzwyczajnych okolicznościach oraz naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i podstaw wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. Zasądził od Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz W. J. kwotę 380 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie NSA Maria Jagielska (spr.) Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Anna Wojtowicz Hess po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Po 134/11 w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P.; 2. zasądza od Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz W. J. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę W. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych po wznowieniu postępowania. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), dalej jako: ustawa o płatnościach, przyznał W. J. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2005 w łącznej wysokości 48771,56 zł, w tym JPO w kwocie 21.629,25 zł i UPO w kwocie 27.142,31 zł. Po wznowieniu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), dalej jako: Rozporządzenie Nr 1973/2004, art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. w całości i odmówił stronie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 - z tytułu JPO i nałożył sankcję w wysokości 21629,25 zł oraz odmówił płatności z tytułu UPO i nałożył sankcję w wysokości 27142,31 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie unijne wnioskodawca oświadczył, iż jesienią 2005 roku zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na spornych gruntach, zbył gospodarstwo rolne z powodu niezdolności do pracy. Przedłożył on do organu akty notarialne potwierdzające dokonanie sprzedaży poszczególnych działek w 2005 r. Z tego powodu uznano, że na dzień wydawania decyzji skarżący nie był posiadaczem spornych gruntów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 cyt. ustawy płatności przyznawane są wyłącznie osobie fizycznej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego (producentowi rolnemu) na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, a warunkiem otrzymania płatności jest posiadanie przez danego producenta działek o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie spełniał powyższych warunków na skutek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Nie było zaś możliwe przyznanie płatności bezpośrednich podmiotowi, który zbył działki przed wydaniem decyzji. W przypadku JPO i UPO procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną w czasie kontroli wynosiła ponad 50%, wobec czego organ uznał za prawidłowe nałożone na skarżącego sankcje finansowe wskazane w art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1973/2004, w okresie 3 kolejnych lat kalendarzowych. Organ zaznaczył, że przedmiotowe sankcje będą potrącane w przypadku składania przez wnioskodawcę wniosków o przyznanie płatności w kolejnych latach. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości zaprezentowane w niej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., oddalając skargę W. J. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., zaakceptował ustalenia faktyczne organu, a następnie stwierdził, że prawidłowe było stanowisko, iż "przeniesienie własności (a co za tym idzie posiadania) spornych gruntów na rzecz osób trzecich w 2005 r. może być uznane za okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, (jako warunkującą bezpośrednio kwestię spełniania przesłanki do otrzymania wnioskowanych płatności). Według WSA z akt administracyjnych sprawy nie wynikało w żaden sposób, że okoliczność ta była znana organowi I instancji w dniu wydawania decyzji o przyznaniu płatności. Nie wynikało to w szczególności z protokołu kontroli gospodarstwa ([...] października 2005r.), do którego strona nie wniosła uwag w terminie przepisanym ustawą. Za niezasadne WSA uznał też zarzuty strony dotyczące daty stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, stwierdzając że miarodajny w tym zakresie był dzień wydawania decyzji przez organ I instancji. Nadto, zdaniem Sądu I instancji, w sprawie nie miały zastosowania art. 40 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (...) (Dz. Urz. UE Nr L 270 z dnia 21 października 2003 r., s. 1 ze zm.), dalej jako: Rozporządzenie Nr 1782/2003, gdyż okoliczności nadzwyczajne na które wskazuje strona – niezdolność do pracy - istniały już w dacie składania wniosku o dopłaty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. J., zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego przez : - błędną wykładnię art. 2 ustawy o płatnościach, polegającą na uznaniu, że skarżącemu nie przysługiwały płatności bezpośrednie od gruntów rolnych za 2005 r., mimo iż spełniał wszelkie warunki konieczne do otrzymania płatności, gdyż w okresie objętym wnioskiem był w posiadaniu spornych gruntów, - błędną wykładnię art. 3 cyt. ustawy, poprzez nieuwzględnienie, że płatności bezpośrednie wypłacane są za każdy kolejny rok "z dołu", dlatego przy wydawaniu decyzji o przyznaniu płatności bezpośredniej nie powinno się brać pod uwagę stanu faktycznego z chwili wydawania decyzji, - błędną wykładnię art. 4 ustawy o płatnościach polegającą na uznaniu, że w przypadku przeniesienia własności gruntów objętych wnioskiem o dopłaty, przed wydaniem decyzji w tej sprawie ewentualna dopłata przysługuje nabywcy pomimo tego, że nie był posiadaczem gruntów w okresie objętym wnioskiem, - błędną wykładnię art. 40 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Nr 1782/2003 w zw. z art. 8 k.p.a. polegającą na niezastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki do jego zastosowania, w postaci niezdolności skarżącego do pracy w gospodarstwie rolnym, o czym poinformowany został także Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. jeszcze przed przeniesieniem posiadania przedmiotowych gruntów na osoby trzecie, 2. przepisów prawa procesowego art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieodniesienie się przez WSA do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz przez uchybienia w zakresie wskazania podstawy rozstrzygnięcia oraz niepodanie pełnego wyjaśnienia rozstrzygnięcia, 3. przepisów prawa procesowego przez: - niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a zwłaszcza okoliczności uprzedniego informowania przez skarżącego przedstawicieli ARiMR o zamiarze sprzedaży gruntów rolnych z powodu złego stanu zdrowia oraz okoliczności przebiegu kontroli, której dokonali u skarżącego przedstawiciele ARiMR w dniu [...] października 2005 r., kiedy zostali poinformowani przez T. J. o zbyciu gospodarstwa z uwagi na okoliczności losowe jakimi były zły stan zdrowia skarżącego i jego żony, - naruszenie art. 28 k.p.a. przez nieuznanie żony skarżącego za stronę postępowania pomimo tego, że pomiędzy skarżącym i jego żoną T. J. istnieje ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej, a zatem ARiMR wydając decyzję, której skutkiem jest zwrot należności pieniężnych wchodzących w skład majątku wspólnego małżonków powinna prowadzić postępowanie z udziałem T. J., - błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt poprzez uznanie, że zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż na jaw wyszły fakty nieznane wcześniej organowi istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, - naruszenie art. 8 i 12 k.p.a. w zw. z art. 35 i 36 k.p.a., polegające na pominięciu tego, że postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia skarżącemu płatności za 2005 r. prowadzone było przewlekle, a negatywne skutki owej przewlekłości obarczają obecnie skarżącego. W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że okoliczności dotyczące zbycia gruntów objętych wnioskiem o płatności za 2005 r. były znane organowi w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności, gdyż skarżący informował wcześniej organ o zamiarze zbycia gruntów z uwagi na zły stan zdrowia. Nadto sam fakt zbycia gruntów nie spowodował utraty ich posiadania przez skarżącego w dacie sprzedaży gruntów. Wobec powyższego nie wystąpiły przesłanki stanowiące podstawę do wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów za 2005 r. Zamiar zbycia gruntów był zgłoszony kierownikowi Oddziału Terenowego ARiMR w Z. Fakt zawarcia umowy sprzedaży nie mógł być więc istotnym powodem, który byłby podstawą do wznowienia postępowania, w świetle art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. nie miał on bowiem wpływu na uprawnienie skarżącego do otrzymania dopłaty. Pomimo zbycia gruntów nie było żadnych przeszkód do przeprowadzenia kontroli na gruntach, które zostały formalnie zbyte przez skarżącego i jego żonę na rzecz osób trzecich. W tym kontekście kasator za niewłaściwą uznał interpretację art. 4 ust. 1 cyt. ustawy w sytuacji, kiedy doszło do przeniesienia posiadania gruntów na inną osobę, po złożeniu wniosku o przyznanie płatności, ale przed wydaniem decyzji w tej sprawie. W ocenie skarżącego, nie można ww. przepisu interpretować w ten sposób, że w każdym przypadku płatności należą się tylko tej osobie, na rzecz której dokonano przeniesienia gruntów przed wydaniem decyzji. Prawidłowa interpretacja powinna uwzględniać, kiedy została wydana decyzja i kiedy doszło do przeniesienia posiadania gruntów. Uzasadniając naruszenie przez WSA art. 40 ust. 3 i art. 4 Rozporządzenia Nr 1782/2003, poprzez jego niezastosowanie, stwierdzono, że występowały przesłanki uzasadniające jego zastosowanie, gdyż już w 2004 r. T. i W. J. sygnalizowali Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w Z., że mają problemy zdrowotne, co czyniło ich niezdolnymi do pracy w gospodarstwie rolnym. Za nieprawdziwe uznano twierdzenie, że o fakcie niezdolności do pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym, Kierownik ARiMR dowiedział się dopiero w dniu 16 marca 2010 r. Przeczy temu pismo W. J. z dnia 8 października 2007 r., które znajduje się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. nie wyjaśnił także innych istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy, a zwłaszcza okoliczności przebiegu kontroli, którą dokonali u skarżącego przedstawiciele ARiMR w dniu 7 października 2005 r. W tym czasie przedstawiciele ARiMR zostali poinformowani przez T. J. o zbyciu gospodarstwa z uwagi na okoliczności losowe jakimi były stan zdrowia jej i skarżącego. Podsumowując wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że jemu i jego żonie słusznie należały się płatności bezpośrednie do uprawnianych gruntów, gdyż w okresie do zbiorów w 2005 r. byli posiadaczami gospodarstwa rolnego, utrzymując pozostające w ich posiadaniu grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu. Na wstępie wskazać należy, że jak wynika z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która w sprawie nie występuje. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na pośredniej kontroli rozstrzygnięcia administracyjnego poprzez ocenę prawidłowości zaskarżonego orzeczenia i to wyłącznie z perspektywy postawionych zarzutów kasacyjnych. Skargę kasacyjną można oprzeć o podstawy wskazane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W razie powołania się na naruszenia prawa materialnego należy wskazać konkretny przepis i podać w jaki sposób został on naruszony, a więc czy przez błędną wykładnię czy przez wadliwe zastosowanie. Naruszenie w formie błędnej wykładni oznacza, że sąd administracyjny błędnie zinterpretował normę prawną mającą zastosowanie w sprawie, z kolei wadliwe zastosowanie oznacza błąd w subsumcji, a więc niezgodność pomiędzy przyjętym stanem faktycznym, a dopasowaną do niego normą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej jest wyrok, którym Sąd I instancji uznał za prawidłowe uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji przyznającej płatność bezpośrednią do gruntów rolnych oraz nałożenie sankcji w łącznej kwocie odpowiadającej pobranym płatnościom JPO i UPO. W ocenie Sądu z akt administracyjnych sprawy nie wynika, iż organowi znany był fakt przeniesienia przez skarżącego własności gospodarstwa rolnego na rzecz osób trzecich jesienią 2005 r. (rok złożenia wniosku o płatność), a zbycie własności gruntów rolnych, a więc jak stwierdził WSA, i ich posiadania było okolicznością istotną dla otrzymania wnioskowanych płatności. Autor skargi kasacyjnej oparł postawione nią zarzuty na naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego, jak też procesowego. Zauważyć należy, iż z uzasadnienia sformułowanych w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego zarzutów błędnej wykładni przepisów art. 2, 3 i 4 ustawy o płatnościach wynika, że kasator upatruje tego naruszenia w wadliwym ustaleniu stanu faktycznego. Już tylko z tego powodu zarzutów uwzględnić nie można, choć dodatkowo stwierdzić należy, że, jak pokazuje lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji nie dokonywał wykładni wskazanych przepisów ustawy o płatności. Spośród zarzutów naruszenia prawa materialnego za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu administracyjnym żony skarżącego T. J. Postępowanie administracyjne o przyznanie płatności obszarowych na 2005 rok toczyło się z wniosku W. J. jako zarejestrowanego rolnika. Zatem wyłącznie skarżący jako wnioskodawca był stroną postępowania przez organem decydującym w sprawie i tylko skarżący mógł być stroną postępowania toczącego się w wyniku wznowienia z urzędu postępowania w sprawie przyznanych płatności. Za niezasadne i nie mogące mieć wpływu na wynik sprawy należy uznać zarzuty naruszenia przepisów art. 8 i 12 k.p.a. w związku z art. 35 i 36 tej ustawy. Prowadzenie postępowania w sprawie płatności na 2005 rok, mimo że nie zamknęło się w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego dla rozpatrzenia sprawy i zakończyło się w 2006 roku nie mogło oddziaływać na wynik sprawy z wznowienia postępowania, bowiem podstawą faktyczną niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia był fakt sprzedaży gruntów jaki dokonał się jesienią 2005 roku. Również nieprawidłowo został sformułowany zarzut naruszenia prawa procesowego, w ramach którego kasator wskazał art. 145 § 1 p.p.s.a., nie podając konkretnego punktu tego przepisu. Zasada związania sądu kasacyjnego skargą kasacyjną wymaga dokładnego zidentyfikowania naruszonej normy prawnej, czego kasator nie uczynił. Dodatkowo, wskazanie podstawy orzekania przez sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest wystarczające, bowiem to nie te przepisy decydują o poprawności bądź wadliwości wyroku, lecz te normy które były decydujące dla wyniku sprawy w postępowania administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednakże zasadność skargi kasacyjnej w części dotyczącej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie dość dokładne i wnikliwe przedstawienie stanu sprawy i nierozważnie, czy w sprawie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na jej wynik. Jak słusznie zważył Sąd I instancji podstawą do przyznania płatności skarżącemu za rok 2005 było ustalenie, że spełnia on określone przepisem art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach warunki w tym między innymi, że zgłoszone przez niego do płatności grunty rolne, muszą znajdować się w jego faktycznym posiadaniu. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, WSA stwierdził, że dla prawa do dopłaty ma znaczenie faktyczne władztwo i użytkowanie rolnicze, nie zaś określony tytuł prawny w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego. Powyższe uwagi nie skutkowały jednak żadnymi dalszymi rozważaniami osadzonymi w przyjętym przez Sąd stanie faktycznym, można powiedzieć, że wręcz odwrotnie, ponieważ w dalszej części wywodów Sąd uznał sprzedaż gospodarstwa rolnego za okoliczność warunkującą spełnienie przesłanki do otrzymania płatności bezpośrednich. Pamiętać należy, iż zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym organ wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylając decyzję wydaną w 2006 r. i nakładając na skarżącego sankcje. Zgodnie ze wskazanym przepisem k.p.a. postępowanie zakończone ostateczną decyzją wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Powołany przepis kształtuje w istocie rzeczy dwie, niezależne od siebie podstawy wznowienia czy to z powodu nowych okoliczności, czy też nowych dowodów nieznanych organowi rozstrzygającemu w tym dniu. Z uzasadnienia wyroku nie wynika jednoznacznie konkretna podstawa wznowienia, bowiem Sąd odwołuje się do obu naraz, przypisując takie też działanie organowi, co nie wynika z analizy akt administracyjnych. W końcowej części uzasadnienia Sąd mówi już o przeniesieniu własności jako o "okoliczności mogącej być uznaną za istotną dla rozstrzygnięcia sprawy". Powyższe stwierdzenie wraz z dalszą uwagą, iż z akt administracyjnych nie wynika, że okoliczność ta była znana organowi w dniu wydawania decyzji, może sugerować, że podstawą wznowienia postępowania była, w ocenie WSA, nowa nieznana organowi okoliczność sprzedaży gruntów rolnych. Pomijając fakt, że w myśl przepisu art. 2 ustawy o płatnościach kwestia własności gospodarstwa rolnego jest obojętna dla praw do płatności bezpośrednich, to jest zasadniczą rzeczą, czy Sąd kontrolował zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, kierując się poprawnością dokonanych przez organ ustaleń z perspektywy konkretnej przesłanki wznowieniowej. Sąd nie ocenił wreszcie w żaden sposób powołanego w uzasadnieniu stanowiska organu co do tego, iż oświadczenia strony i akt notarialne sprzedaży miały dowodzić, że skarżący nie był użytkownikiem spornego gospodarstwa, ani nie prowadził w nim działalności rolniczej. Dodatkowo, WSA pominął fakt, iż płatności przyznawane są za dany rok kalendarzowy, w którym prowadzona była działalność rolnicza w sposób określany mianem dobrej kultury rolnej i przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, tak jak nie wyprowadził żadnych wniosków z faktu, że przesłanki spełnienia warunków do otrzymania płatności przez rolnika powinny być oceniane na dzień 1 grudnia roku złożenia wniosku, bowiem stosownie do art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 1782/2003, z tym dniem rozpoczyna się okres przyznawania płatności. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji dokona w pierwszym rzędzie oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia z perspektywy konkretnej podstawy wznowieniowej i rozważy czy nowe dowody lub okoliczności mogły być w dacie [...] kwietnia 2006 roku nieznane organowi, który zobowiązany jest przecież prowadzić ewidencję wnioskujących o płatności rolników i aktualizować ją. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 1 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło