I FZ 169/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 3019/10 w zakresie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację Ministra Finansów z dnia 29 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 3019/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację Ministra Finansów z dnia 29 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że istota sporu w zaskarżonej interpretacji indywidualnej sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy Spółka może dokonać obniżenia kwoty podatku należnego bez wystawienia korekty faktur VAT w związku ze zwrotem części ceny tytułem udzielonych rabatów, jeżeli na podstawie posiadanej przez nią dokumentacji istnieje możliwość jednoznacznego ustalenia, jakich usług te rabaty dotyczą a zwrot tej części ceny jest udokumentowany przelewem bankowym. W skardze na powołaną na wstępie interpretację podniesiono m.in. zarzut naruszenia art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "ustawa o VAT")., (w brzmieniu obowiązującym przed 1 grudnia 2008 r.) poprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do stwierdzenia, że obniżenie kwoty podatku należnego możliwe jest wyłącznie poprzez wystawienie faktur korygujących, jeżeli Spółka dokonała zwrotu części ceny jej kontrahentowi tytułem rabatu. W motywach orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że postanowieniem z 16 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I FSK 104/10 skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następującej treści pytanie prejudycjalne: "Czy w sytuacji, gdy art. 90 ust. 1 Dyrektywy 112 stanowi, że w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy, podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana na warunkach określonych przez państwa członkowskie, mieści się w pojęciu tych warunków i nie narusza zasady neutralności VAT oraz proporcjonalności warunek taki jak przewidziany w art. 29 ust. 4a u.p.t.u. uzależniający prawo do obniżenia podstawy opodatkowania w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze, od posiadania przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, w którym nabywca towaru lub usługi otrzymał korektę faktury, potwierdzenia otrzymania korekty faktury przez nabywcę towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę?“ Zdaniem Sądu I instancji odpowiedź na powyższe pytanie będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy z uwagi na tożsamość przedstawionego w nim zagadnienia i kwestii spornej między stronami. W zażaleniu na powyższe postanowienie Strona zarzuciła błędne zastosowanie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a."), w oparciu o który Sąd I instancji bezzasadnie zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do momentu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, dotyczącego uzależnienia prawa do obniżenia podstawy opodatkowania od posiadania potwierdzenia otrzymania korekty faktury przez nabywcę, nie uwzględniając podnoszonego przez Spółkę zarzutu naruszenia przez Organ art. 153 p.p.s.a. w związku z faktem, iż w przedmiotowej sprawie zapadł już wcześniej prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2010 r. (sygn. akt III SA/Wa 1478/09), który nie jest jednak respektowany przez Organ. W związku z powyższym pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej merze. Konieczna jest bowiem ocena, czy rozstrzygnięcie kwestii, z uwagi na którą następuje zawieszenie, będzie miało wpływ na wynik sprawy zawieszanej. Ponadto dokonując interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", należy uwzględniać cel kontroli sądów administracyjnych. Należy zauważyć, że zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2009, s. 355). Nie ulega wątpliwości również to, że po wejściu Polski z dniem 1 maja 2004 r. do Unii Europejskiej prawo unijne na mocy art. 90 i 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również z mocy Traktatu Akcesyjnego stało się częścią obowiązującego w Polsce porządku prawnego. Należy zatem mieć na uwadze zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego jak również zasadę lojalnej współpracy określonej w art. 10 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Dlatego polskie organy i sądy mają nie tylko prawo, ale i obowiązek ocenić przy stosowaniu krajowego prawa podatkowego, czy nie jest ono sprzeczne z normami wspólnotowymi, uwzględniając przy tym dorobek orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W badanej sprawie ocena kwestii spornej przedstawionej we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, w świetle przytoczonych pytań prejudycjalnych wskazuje, że odpowiedzi na zadane pytania będą mogły mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Strona skarżąca nie kwestionuje, iż pytanie zadane w sprawie I FSK 104/10 dotyczy tego samego zagadnienia prawnego i tego samego przepisu prawa (art. 29 ust. 4 ustawy o VAT), którego naruszenie Strona zarzuca w skardze. W zażaleniu Spółka zarzuca naruszenie art. 125 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie podnoszonego w skardze naruszenia art. 153 p.p.s.a. w związku z faktem, iż w przedmiotowej sprawie zapadł już wcześniej prawomocny wyrok. Zdaniem sądu odwoławczego zarzut Skarżącej należy uznać za niezasadny bowiem na tym etapie postępowania sąd nie rozstrzyga merytorycznie zarzutów skargi. Sąd powziąwszy wątpliwości w kwestii uregulowanej dyrektywą uznał za konieczne oczekiwanie na rozstrzygnięcie tych wątpliwości przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na prymat prawa wspólnotowego nad prawem krajowym a także postulat jednolitości orzecznictwa w sprawach podatkowych, działanie Sądu I instancji było prawidłowe. Ponadto należy podkreślić, że skarżąca spółka w skardze podnosi obok zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. także zarzut naruszenia art. 29 ust. 4 ustawy o VAT. Wykładnia tego zaś przepisu jest przedmiotem wyżej wspomnianego pytania prejudycjalnego. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.