I OZ 611/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 7/11 odrzucające zażalenie J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 7/11 odrzucające skargę J. M. na czynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie zlikwidowania zjazdów postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 7/11, powołując się na art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 7/11 odrzucające skargę J. M. na czynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie zlikwidowania zjazdów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji, mając na względzie art. 173 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna stwierdził, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było postanowienie odrzucające skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., które jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i na nie przysługuje skarga kasacyjna. Zatem zażalenie wniesione na postanowienie o odrzuceniu skargi jest niedopuszczalne i jako takie podlegało odrzuceniu. Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem J. M., reprezentowany przez adwokata, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez ich niezastosowanie, tj. 1. art. 140 § 3 w zw. z art. 175 P.p.s.a. w sytuacji gdy w zażaleniu z dnia 19 maja 2011 r. poinformował Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawnemu A. L., a mimo to odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego bez pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia; 2. art. 176 P.p.s.a. przez przyjęcie, że złożone przez skarżącego zażalenie nie spełnia wymogów formalnych skargi kasacyjnej, pomimo że pismo mylnie oznaczone jako "zażalenie" czyni zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, zawiera: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie orzeczenia z oznaczeniem zakresu uchylenia; 3. art. 49 w zw. z art. 193 P.p.s.a. przez zaniechanie wezwania skarżącego do poprawienia skargi kasacyjnej, tj. jej prawidłowego oznaczenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia. Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie na rzecz organu od strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako bezzasadne podlega oddaleniu. Stosownie do art. 173 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nie nasuwa żadnych wątpliwości, że postanowienie o odrzuceniu skargi jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i to bez względu na przyczynę jej odrzucenia. W tej sytuacji właściwym środkiem odwoławczym od takiego rozstrzygnięcia jest skarga kasacyjna, a nie zażalenie. Kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma zatem art. 46 § 1 P.p.s.a. który stanowi, że każde pismo strony powinno zawierać, m.in. oznaczenie rodzaju pisma (art. 46 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) i osnowę wniosku lub oświadczenia (art. 46 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Oznaczenie rodzaju pisma polega na wskazaniu określenia zgodnego z treścią pisma i nazwą, jaką takiemu pismu nadają przepisy ustawy. Z kolei osnowa wniosku lub oświadczenia to merytoryczna treść, jaką wniosek lub oświadczenie zawiera. Winno z niej wynikać, jaki jest faktyczny zamiar wnoszącego pismo. W zasadzie oba omawiane elementy pisma strony powinny ze sobą korelować. Trudności interpretacyjne stwarza sytuacja, gdy treść pisma i wynikający z niej zamiar wnoszącego pismo nie są zgodne z oznaczeniem pisma. W takich sytuacjach priorytet należy przyznać treści pisma, bowiem z niej wynika intencja strony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela opinię Sądu Najwyższego wyrażoną w postanowieniu z dnia 8 grudnia 1997 r., III CKN 289/97, iż niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj, a każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma. Analogiczny pogląd wypowiedział Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 stycznia 2007 r. sygn. akt II FZ 793/06. Stąd też jeśli z pisma wynika dostatecznie wyraźnie - jak w niniejszej sprawie - zamiar zaskarżenia postanowienia odrzucającego skargę należy, niezależnie od oznaczenia takiego pisma, potraktować je jako skargę kasacyjną, bowiem taki środek zaskarżenia przysługuje od postanowienie o odrzuceniu skargi. W konsekwencji należy zbadać czy pismo strony spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, iż wniesione przez skarżącego "zażalenie" na postanowienie o odrzuceniu jego skargi jest dotknięte brakiem nieusuwalnym w trybie art. 49 P.p.s.a. Badane "zażalenie" sporządził osobiście J. M. nie legitymując się uprawnieniami wymaganymi od osób wymienionych w art. 175 § 2 i § 3 P.p.s.a., czym naruszył obowiązek wynikający z art. 175 § 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do tego przepisu skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, bądź którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a., tj. sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, będących stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich, a także przez doradcę podatkowego w sprawach obowiązków podatkowych lub rzecznika patentowego w sprawach własności przemysłowej. W niniejszej sprawie strona skarżąca wnosząc skargę kasacyjną, błędnie nazwaną "zażaleniem", na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. o odrzuceniu skargi, nie dopełniła powyższego wymogu i bez znaczenia dla oceny powyższego naruszenia pozostaje brak pouczenia skarżącego przez Sąd o przysługującym środku zaskarżenia. W świetle art. 163 § 2 P.p.s.a. gdy strona jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego Sąd nie ma obowiązku doręczania stronie odpisu orzeczenia i jego uzasadnienia z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od takiego orzeczenia (art. 163 § 2 P.p.s.a.). Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji doręczył pełnomocnikowi postanowienie z dnia 18 kwietnia 2011 r. o odrzuceniu skargi, bez jednoczesnego pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia, albowiem w tym czasie strona skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego. Podniesiona zaś przez skarżącego okoliczność wypowiedzenia pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd (art. 42 § 1 P.p.s.a.). Tym samym, skoro J. M. zawiadomił Wojewódzki Sąd Administracyjny o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawnemu A. L. dopiero w piśmie z dnia 19 maja 2011 r., to uprzednio dokonane przez ten Sąd w dniu 13 maja 2011 r. doręczenie pełnomocnikowi postanowienia z dnia 18 kwietnia 2011 r. było w pełni prawidłowe i skuteczne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "przy ustalaniu dnia zawiadomienia sądu istotna jest data, w której sąd faktycznie dowiedział się o wypowiedzeniu, tj. dzień doręczenia stosownego pisma lub złożenia go w biurze podawczym sądu" (postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt II FZ 633/08, LEX nr 551934). Jeśli o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie zostanie zawiadomiony sąd, to wypowiedzenie odnosi skutki tylko w ramach wewnętrznej relacji między pełnomocnikiem, a mocodawcą. Wobec tego dopóki zawiadomienie takie nie zostanie doręczone, dotychczasowy pełnomocnik jest uważany przez Sąd za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym między pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło, czy nie. Dlatego mocodawca należycie dbający o własne interesy winien niezwłocznie zawiadomić Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, gdyż od tej chwili skutki działania, bądź niedziałania pełnomocnika spadają na mocodawcę. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2004 r. sygn. akt III SA/Gd 453/04, LEX nr 203315). Mając na uwadze wszystkie wyżej opisane okoliczności faktyczne i argumenty prawne należało uznać, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest prawidłowe i odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.