VIII SA/Wa 1189/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-20

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie posiadania gruntów rolnych przez rolnika w roku następującym po roku, za który ubiega się o płatność ONW, stanowi przeszkodę w przyznaniu tej płatności, zwłaszcza gdy decyzja administracyjna jest wydawana z ponad dwuletnim opóźnieniem?
Ratio decidendi
Przeniesienie posiadania gruntów rolnych przez rolnika w roku następującym po roku, za który ubiega się o płatność ONW, nie stanowi przeszkody w przyznaniu tej płatności, jeśli stan posiadania z końca roku, którego dotyczy wniosek, spełniał wymogi. Opóźnienie organu w wydaniu decyzji administracyjnej, przekraczające dwa lata, nie może obciążać rolnika. Sankcje nałożone na rolnika są niezasadne, jeśli opierają się na błędnym przypisaniu działki rolnej do niewłaściwego roku wnioskowania.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na 2007 rok. W 2008 roku przeniosła posiadanie części zadeklarowanych gruntów na inne podmioty. Organy administracji odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje, uznając, że zmiana stanu posiadania po zakończeniu roku kalendarzowego oraz brak poinformowania o przeniesieniu posiadania dyskwalifikują spółkę. Spółka zaskarżyła decyzje, argumentując naruszenie prawa. Sąd uchylił decyzje w części dotyczącej odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu – Nizinne strefa I na rok 2007 i nałożenia sankcji. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w tej części do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oraz odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania (ONW) 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], obie w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu- Nizinne strefa I na rok 2007 i nałożenia sankcji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części jak w punkcie 1 wyroku do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), w związku z § 2, § 3 ust. 1, 2, 3, § 5 ust. 3, ust. 4 oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 448, zwane dalej rozporządzeniem ONW) oraz art. 7 i art. 16 ust. 1, ust. 3 akapit 2, ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 386, z 23 grudnia 2006, str. 74), art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277, z 21 października 2005, str. 1), art. 21 ust.1 oraz ust. 2, art. 50 ust. 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.), art. 138 ust. 1 akapit 1 oraz akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a wymienionego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20 listopada 2004, str. 1, ze zm.) i art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. z dnia [...] maja 2007 r. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) (dalej płatność ONW) na rok 2007 orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności ONW w części dotyczącej: działki rolnej E o powierzchni [...] ha, działki rolnej D o powierzchni [...] ha, działki rolnej AK o powierzchni [...] ha; oraz o odmowie przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu – Nizinne strefa I na 2007 rok; i nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Decyzją Nr [...] z [...] października 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, akceptując w całości decyzję organu pierwszej instancji, organ szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że w dniu [...] maja 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek ww. spółki o przyznanie płatności ONW na 2007 r. Wniosek obejmował deklarację gruntów na szeregu działek rolnych, położonych w kilku województwach, oznaczonych następującymi symbolami : A, AA, AB, AC, AE, AF, AG, AH, AI, AJ, AK, AL, AŁ, AM, AO, AP, APP, AS, AT, AU, AW, AX, AY, AZ, B, BA, BB, BC, BD, BE, BF, BG, BH, BI, BJ, BK, BL, BZ, C, CA, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, W, V, Y, YE, YF, Z. W związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi wniosku w dniu [...] sierpnia 2007 r. spółka złożyła jego korektę, a następnie [...] grudnia 2007 r. oświadczenie dotyczące cofnięcia z uprzednio złożonego wniosku deklaracji działki E znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w woj. [...], powiecie g., gminie W., obrębie M. Organ odwoławczy stwierdził słuszność decyzji organu I instancji. Wyjaśnił, że w odniesieniu do działki o symbolu E, o powierzchni [...] ha, co do której wniosek o przyznanie płatności ONW został wycofany w dniu [...] grudnia 2007 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 105 § 1 Kpa w związku z § 5 ust. 3 rozporządzenia ONW zasadnie orzekł o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jednocześnie wobec ustalenia, iż do przedmiotowej płatności zadeklarowane zostały działki rolne - D oraz AK znajdujące się na obszarze ONW, który nie został zatwierdzony przez Komisję Europejską, organ w oparciu o normę § 10 ust. 2 rozporządzenia ONW słusznie orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności ONW w części dotyczącej tych działek rolnych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2008 r. do organu pierwszej instancji wpłynęły wnioski 11 spółek cywilnych o następujących nazwach : "[...]", "[...]" "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności ONW, dotyczące wstąpienia przez te podmioty na miejsce "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. do toczącego się postępowania w zakresie przyznania płatności (bezpośrednich oraz ONW) na 2007 rok. Na podstawie dołączonych do wniosków dokumentów, w tym protokołów stanowiących integralną część porozumień w sprawie przeniesienia posiadania, porozumień w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz oświadczeń przejmujących posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW z dnia [...] kwietnia 2008 r., organ stwierdził, iż z dniem [...] kwietnia 2008 r., podmioty te przejęły w posiadanie nieruchomości rolne oznaczone jako działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...] (odpowiednio działki rolne: A, B, F - "[...]" spółka cywilna); [...], [...], [...], [...], [...], (odpowiednio działki rolne: AP, AO, BJ, BK, BL - "[...]" spółka cywilna); [...], [...], [...] (odpowiednio działki rolne: H, J, K - "[...]" spółka cywilna); [...], [...] (odpowiednio działki rolne: YE, YF - "[...]" spółka cywilna); [...], [...] (odpowiednio działki rolne: I, L- "[...]" spółka cywilna); 407 (działka rolna G - "[...]" spółka cywilna); [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....] (odpowiednio działki rolne: BD, AX, AZ, AY, AT, AU, AW, AS, BB, BA, O, BF, BG, BH, BI - "[...]" spółka cywilna); [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (odpowiednio działki rolne: C, BE, BC, APP, N, M, ŁCA, BZ - "[...]" spółka cywilna), [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (odpowiednio działki rolne: Q, S, T, R, V, U, Y, AC, Z, AA, AB - "[...]" spółka cywilna); [...], [...], [...], [...] (odpowiednio działki rolne: AF, AM, AE - "[...]" spółka cywilna); [...], [...], [...], [...], [...], [...] (odpowiednio działki rolne: AG, AH, AJ, AI, AL, AŁ - "[...]" spółka cywilna). Organ odwoławczy wyjaśnił, iż powierzchnia zgłoszona przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. we wniosku o przyznanie płatności ONW na 2007 rok wynosiła [...] ha. W związku z przejęciem w posiadanie przez wyżej powołane podmioty gruntów rolnych zgłoszonych przez spółkę w ramach wniosku o przyznanie płatności ONW o łącznej powierzchni [...] ha, grunty te zostały wyłączone z powierzchni kwalifikowanej do otrzymania przedmiotowej płatności. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła [...] ha. Powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 0,00 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosiła więcej niż 50,00%. Wobec ustalenia, iż różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wyniosła powyżej 50%, organ zgodnie z regulacjami art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 386, z 23 grudnia 2006, str. 74), wykluczył spółkę z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym, co oznacza odmowę przyznania płatności. Ponadto wymierzono sankcję w wysokości: [...] zł ([...] ha x [...] zł). Kwota ta będzie potrącana z przyznanych płatności, do których producent rolny jest uprawniony w ramach wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym stwierdzono niezgodności. Organ podniósł, że jak wynika z deklaracji producenta o nazwie "[...]" spółka cywilna, przejął on w posiadanie działkę nr [...], położoną w województwie d., powiecie g., gminie G., obrębie W. Działka ta została zadeklarowana przez ten podmiot we wniosku o przyznanie płatności na 2008 rok. Fakt ten jest znany organowi z urzędu. W związku z brakiem poinformowania organu I instancji o przeniesieniu posiadania przedmiotowej działki i nie złożeniem przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. stosownej zmiany do wniosku, odmówiono przyznania płatności ONW oraz nałożono sankcje na powierzchnie przekazanych gruntów rolnych, będących przedmiotem deklaracji spółki we wniosku o przyznanie płatności na 2007 r. Organ wyjaśnił, iż zobowiązanie [...] sp. z o.o. do prowadzania działalności rolniczej na obszarach ONW przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności, dotyczy zobowiązania nr [...] podjętego w dniu otrzymania środków pieniężnych do powierzchni [...] ha. Tymczasem z porozumień w sprawie przeniesienia posiadania lub dzierżawy nieruchomości rolnych dotyczących przejęcia w posiadanie przez innych producentów od [...] sp. z o.o. gruntów rolnych wynika, iż grunty rolne wydzierżawione zostały innym producentom na czas nieoznaczony, w związku z czym traci moc umowa dzierżawy dotycząca tych gruntów z ww. beneficjentem. Zdaniem organu odwoławczego w sytuacji gdy w kolejnym roku zobowiązania ONW występuje nowy dzierżawca działek rolnych, nie następuje przeniesienie posiadania działek rolnych i zobowiązań ONW, bowiem żaden stosunek zobowiązaniowy (umowa) nie będzie łączył poprzedniego dzierżawcy (beneficjenta) z jego następcą (nowym dzierżawcą), który zawarł umowę z właścicielem. W konsekwencji organ za nieskuteczne uznał załączone do wniosków o przyznanie płatności na 2008 rok przez podmioty przejmujące posiadanie gruntów oświadczenia przejmujących posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW. Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących naruszenia obowiązującego prawa organ podał, iż sprawa została rozpoznana w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, a zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję do sądu administracyjnego złożyła "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. reprezentowana przez prezesa zarządu – R. M., wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła elementarne naruszenie zasad państwa prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja, obie w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu – Nizinne I na rok 2007 i nałożenia sankcji, naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Sądu, istotę sporu w przedmiotowym postępowaniu stanowi ustalenie, czy skarżąca [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. spełniła ustawowe warunki przyznania pomocy finansowej do przyznania płatności ONW na 2007 r., w szczególności czy wpływ na prawo do przyznania pomocy finansowej miała dokonana w 2008 r. zmiana stanu faktycznego sprawy polegająca na przeniesieniu posiadania gruntów rolnych. Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001: 1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia; 2. jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha; 3. do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4. jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z postanowieniami § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, wniosek o przyznanie płatności ONW składa się co roku, do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. W myśl zaś art. 18 ust. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Decyzja dotycząca płatności ONW powinna być wydana do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym złożono wniosek (§ 5 ust. 5). Płatność jest wypłacana do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek (§ 5 ust. 7). Złożony wniosek zgodnie z postanowieniami § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia ONW może być wycofany w całości lub części, rolnikowi przysługuje także prawo dokonania zmian we wniosku. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że płatność ONW jest ustalana w relacji do danego roku kalendarzowego i jak wynika z art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 wypłacane w terminie w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku. Stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien więc trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Tym samym, w ocenie Sądu decyzja w sprawie płatności ONW powinna, co do zasady uwzględniać stan faktyczny zaistniały do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy. Powołane przepisy dopuszczają wprawdzie możliwość wydania decyzji po zakończeniu roku kalendarzowego, za który przyznawana jest płatność ONW (do dnia 1 marca), ale w oparciu o stan faktyczny istniejący na koniec roku kalendarzowego wymienionego we wniosku. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2008 r., II GSK 559/08. Zdaniem NSA, nawet zmiany stanu faktycznego zaistniałe po terminie, który łączy się co do zasady z zakończeniem wykonywania na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego nie stanowią przeszkody do wypłaty płatności. Poglądy te, jakkolwiek wyrażone przez NSA na tle poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, ze względu na podobieństwo regulacji prawnej, zachowują aktualność także pod rządami obecnie obowiązującego rozporządzenia. Złożony w niniejszej sprawie przez skarżącą spółkę wniosek odnosił się do płatności ONW za 2007 rok, natomiast zmiana stanu faktycznego dokonana po zakończeniu roku kalendarzowego, której dotyczył wniosek producenta zaistniała dopiero w kwietniu 2008 r. Poza sporem w przedmiotowym postępowaniu pozostaje fakt, że skarżąca spółka była posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na 2007 rok w dacie złożenia tego wniosku. Bezspornym jest również, iż z dniem [...] kwietnia 2008 r. skarżąca przeniosła na rzecz innych podmiotów posiadanie nieruchomości rolnych wskazanych we wniosku na 2007 r. Do tego jednak czasu - co należy uznać za bezsporne, skarżąca była posiadaniu przedmiotowych gruntów. Oceniając, przez pryzmat wskazanych wyżej okoliczności, uprawnienie skarżącej do płatności ONW za 2007 rok stwierdzić należy, iż do daty przeniesienia posiadania działek co do zasady spełniała ona przesłanki, od których przepisy ustawy uzależniały nabycie wskazanego prawa. Wreszcie bezspornym jest i to, że w dacie wydania pierwszej decyzji w sprawie skarżąca nie posiadała już gruntów, które wcześniej zadeklarowała we wniosku. Decyzja ta, co należy zauważyć, została jednak wydana dopiero w dniu [...] sierpnia 2010 r. Tak więc, zwłoka organu w wydaniu tej decyzji wynosiła ponad 2 lata, czym niewątpliwie uchybiono art. 12 Kpa (zasada szybkości postępowania). Oceniając stan faktyczny i prawny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznał, iż zmiana stanu fatycznego sprawy, zaistniała po upływie roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW, oceniana w dniu wydania decyzji (tj. [...] sierpnia 2010 r.) nie może stanowić negatywnej przesłanki przyznania prawa do wnioskowanej przez skarżącą płatności. Skarżąca miała bowiem prawo spełniając ustawowe warunki złożyć wniosek o przyznanie płatności ONW za 2007 rok, przysługiwało jej także uprawnienie do przeniesienia w następnym już, bo w 2008 r., posiadania gruntów rolnych na rzecz innych podmiotów (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2008 r., sygn. Akt II GSK 559/08; wyrok WSA w Gliwicach z 6 października 2009 r. sygn. akt III SA/GL 390/09). Na stan posiadania zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych nie miało wpływu przeniesienie posiadania tych gruntów, bowiem czynności w tym zakresie podjęte zostały już po upływie roku kalendarzowego na który wnioskowano o przyznanie płatności. Również data wydania decyzji nie może być tu rozstrzygająca, szczególnie zaś na gruncie niniejszej sprawy, gdzie zwlekano z wydaniem stosownej decyzji ponad 2 lata. Z żadnego przepisu prawa nie wynika bowiem, że rolnik – producent rolny musi być posiadaczem gruntów rolnych, aż do dnia wydania decyzji przez organ. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy winny mieć na uwadze powołaną wyżej argumentację Sądu i przyjąć za miarodajny moment stan posiadania spornych gruntów z końca 2007 roku. Na marginesie wyjaśnić tylko należy, że kwestie dotyczące przeniesienia posiadania przedmiotowych gruntów, skuteczności bądź nieskuteczności oświadczeń tych podmiotów, nie mają żadnego znaczenia dla sprawy dotyczącej przyznania skarżącej płatności ONW za 2007 r. Mogą zaś one mieć znaczenie w odrębnym postępowaniu, dotyczącym ewentualnego zwrotu przyznanych płatności dla skarżącej z powodu braku kontynuacji zobowiązania ONW w latach następnych przez podmioty, które przejęły w 2008 r. jej grunty. W ocenie Sądu błędnie również organy nałożyły na skarżącą sankcje w kwocie [...] zł. Organy obu instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie podniosły, że producent rolny o nazwie "[...]" spółka cywilna, przejął w posiadanie działkę nr [...], położoną w województwie d., powiecie g., gminie G., obrębie W. i zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na 2008 rok. W związku zaś z brakiem poinformowania organu I instancji o przeniesieniu posiadania przedmiotowej działki i nie złożeniem przez skarżącą stosownej zmiany do wniosku, odmówiono przyznania płatności ONW oraz nałożono sankcje na powierzchnie przekazanych gruntów rolnych, będących przedmiotem deklaracji spółki we wniosku o przyznanie płatności na 2007 r. Jak więc z powyższego wynika, podmiot przejmujący od skarżącej ww. działkę zadeklarował ją w swoim wniosku o przyznanie płatności za 2008 r., a nie za 2007 r. Tym samym, przedmiotowa działka w 2007 r. była w posiadaniu skarżącej. Skarżąca mogła więc ubiegać się o przyznanie płatności ONW z tytułu użytkowania przedmiotowej działki w 2007 r. Za prawidłowe w niniejszej sprawie, Sąd uznał umorzenie postępowania w sprawie udzielenia pomocy ONW w części dotyczącej działek rolnych o symbolach E, D i AK. Powyższe jest uzasadnione wycofaniem w dniu [...] grudnia 2007 r., przez samą skarżącą działki rolnej o symbolu E oraz zgłoszeniem przez nią działek rolnych o symbolach D i AK na obszarze ONW, który nie został zatwierdzony przez Komisję Europejską. W tym więc zakresie zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja są zgodne z prawem. Na podstawie bowiem § 5 ust. 3 rozporządzenia ONW rolnik może wycofać w części wniosek, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie na podstawie art. 105 § 1 Kpa z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zgodnie zaś z § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli Komisja Europejska, zatwierdzając Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, nie zatwierdzi danego obszaru ONW w wykazie, postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW, wszczęte na podstawie wniosku dotyczącego obszaru, podlega umorzeniu. Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło