II GSK 1122/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia NSA Magdalena Bosakirska, Sędzia del. WSA Jacek Czaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej, dotyczący przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, może zostać odrzucony z powodu niespełnienia kryterium dotyczącego oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, jeśli ocena ta jest częścią szerszej oceny oddziaływania na środowisko, a nie samodzielnym postępowaniem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Rozwoju Regionalnego, podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd uznał, że w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wpływ na obszar Natura 2000 jest badany w ramach ogólnej oceny oddziaływania na środowisko, a nie jako odrębne postępowanie. W okresie przejściowym, opinia w tej sprawie powinna być wydana przez starostę, a nie regionalnego dyrektora ochrony środowiska, jeśli dotyczy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z UE. Wniosek został odrzucony na etapie oceny merytorycznej z powodu niespełnienia kryteriów dotyczących kompletności dokumentacji (brak deklaracji RDOŚ o braku wpływu na Natura 2000) oraz zgodności z prawem ochrony środowiska (brak oceny oddziaływania na Natura 2000). Po negatywnym rozpatrzeniu protestu i odwołania, Spółka wniosła skargę do WSA, który uwzględnił skargę. Minister Rozwoju Regionalnego wniósł skargę kasacyjną do NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Rozwoju Regionalnego. Zasądzono od Ministra Rozwoju Regionalnego na rzecz A. Spółki z o.o. w G. 120 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju Regionalnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 711/11 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w G. na rozstrzygnięcie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną: 2. zasądza od Ministra Rozwoju Regionalnego na rzecz A. Spółki z o.o. w G. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględnił skargę Spółki z o.o. A. w G. na rozstrzygnięcie Ministra Rozwoju Regionalnego w przedmiocie oceny wniosku tej Spółki o dofinansowanie realizacji projektu. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Spółka złożyła w Ministerstwie Gospodarki, jako instytucji pośredniczącej, wniosek o dofinansowanie realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 (POIiŚ) projektu "[...]". Pismem z [...] września 2010 r. Ministerstwo Gospodarki poinformowało Spółkę o odrzuceniu jej wniosku na etapie oceny merytorycznej II stopnia z powodu niespełnienia kryterium nr 1 – Kompletność dokumentacji aplikacyjnej oraz kryterium nr 7 – zgodność projektu z wymaganiami prawa dotyczącego ochrony środowiska. W uzasadnieniu instytucja zarządzająca wskazała, że niespełnienie kryterium nr 1 spowodowane było niedołączeniem do wniosku o dofinansowanie deklaracji organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000 o braku wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Ministerstwo Gospodarki powołało się na pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., wskazujące, że inwestycja jest planowana w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca żerowania nietoperzy, w tym nocka dużego, będącego przedmiotem ochrony obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty, co wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, a zatem wydanie deklaracji przez Dyrektora Ochrony Środowiska nie było możliwe. W odniesieniu do kryterium nr 7 Ministerstwo Gospodarki uznało, że niespełnienie tego kryterium było spowodowane brakiem wymaganej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, włączając wpływ na integralność danych obszarów oraz spójność całej sieci. Protest Spółki z dnia [...] stycznia 2011 r. został rozpatrzony negatywnie, chociaż część zarzutów została uwzględniona. Spółka wniosła odwołanie do instytucji zarządzającej – Ministra Rozwoju Regionalnego. W odniesieniu do oceny kryterium merytorycznego nr 1 wskazała, że nie mogła przedstawić deklaracji organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów natura 2000 – Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., gdyż organ ten odmówił wydania deklaracji ze względu na to, że w przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, także oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zatem, zdaniem Spółki, odmowa wydania zaświadczenia wynikała jedynie z braku obowiązku jego wydania, nie zaś z nieprawidłowego przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko. W odniesieniu do kryterium nr 7 skarżąca podniosła, że w piśmie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie wskazano, aby ocena oddziaływania planowanej inwestycji była dotknięta jakimikolwiek uchybieniami. Wszelkie kwestie związane z postępowaniem w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zostały zbadane przez Burmistrza G. W. w czasie prowadzonego przez ten organ postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Według Spółki, Burmistrz działając zgodnie z art. 156 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) dokonał stosownych uzgodnień oraz uzyskał opinię od Starosty Powiatu G. W., który przez okres przejściowy od 15 listopada 2008 r. do 15 listopada 2009 r., tj. przez rok od dnia wejścia w życie ustawy, wykonywał zadania regionalnej dyrekcji ochrony środowiska co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku jej stwierdzenia, co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięć na środowisko oraz uzgodnienia warunków przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozstrzygnięciem z dnia [...] marca 2011 r. Minister Rozwoju Regionalnego negatywnie rozpatrzył odwołanie Spółki, uznając za niezasadne zarzuty dotyczące niewłaściwej oceny Ministra Gospodarki w ramach kryterium nr 7 – "zgodność projektu z wymogami prawa dotyczącego ochrony środowiska" z powodu braku wymaganej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000. Minister Rozwoju Regionalnego za zasadny uznał zarzut dotyczący niedołączenia do wniosku o dofinansowanie deklaracji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o braku oddziaływania przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000. Minister Rozwoju Regionalnego przyznał, że projekt Spółki należy do przedsięwzięć ujętych w grupie II, co do których istnieje obowiązek prowadzenia postępowania w sprawie decyzji o oddziaływaniu na środowisko, przez co przedłożenie deklaracji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie było wymagalne. Spółka powinna dołączyć dokumenty, które w myśl "Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych" są niezbędne dla potwierdzenia wyników oceny wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Z tych względów Minister Rozwoju Regionalnego uznał ocenę w zakresie kryterium nr 1 za nieprawidłową. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezgodności z kryterium nr 7, Minister Rozwoju Regionalnego ocenę w tym zakresie uznał za prawidłową. Bowiem w trakcie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadzonego dla przedmiotowego przedsięwzięcia doszło do naruszenia art. 156 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Zdaniem Ministra, zgodnie z tym przepisem w odniesieniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, z wyłączeniem przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, starostowie wykonywali zadania regionalnych dyrektorów ochrony środowiska w zakresie dotyczącym opinii w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania i zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w terminie do 15 listopada 2009 r. Skoro zgodnie ze stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dla przedsięwzięcia powinna zostać przeprowadzona ocena oddziaływania na obszar Natura 2000, która jednak nie została dokonana w sprawie wydania decyzji o oddziaływaniu na środowisko, to oznacza, że postępowanie zostało przeprowadzone niezgodnie z wymogami wskazanymi w kryterium nr 7. Według organu, Burmistrz G. W. przed zasięgnięciem opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, powinien ustalić, czy przedsięwzięcie może znacząco wpłynąć na obszar Natura 2000 i w zależności od treści tego ustalenia, zgodnie z art. 156 ustawy powinien wystąpić o opinię bądź do Starosty bądź do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. W sprawie doszło do wydania opinii przez niewłaściwy organ, tj. przez Starostę G. W., co powoduje nieważność decyzji, o której mowa w art. 156 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Gospodarki jako instytucji pośredniczącej. Sąd I instancji uznał za słuszny zarzut skarżącej wskazujący na naruszenie art. 156 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Przepis ten upoważnia organ wydający decyzję o oddziaływaniu na środowisko, w niniejszej sprawie Burmistrza G. W., do podjęcia wstępnego rozstrzygnięcia, czy przedsięwzięcie może istotnie oddziaływać na obszar Natura 2000, gdyż w zależności od rozstrzygnięcia tej kwestii wstępnej organ wydający decyzję o oddziaływaniu na środowisko zwraca się o opinię bądź do Starosty, bądź do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Jak stwierdził Sąd I instancji, bezsporne w sprawie jest to, że przedsięwzięcie jest tym, o jakim mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), czyli mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zatem nie odnosi się do niego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, gdyż obowiązek ten nie dotyczy przedsięwzięć wymienionych w art. 59 ust. 2 ustawy. Wobec tego Sąd I instancji przyjął, że w takim przypadku ocena oddziaływania na obszary Natura 2000 jest jednym z elementów oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a nie samoistnym przedmiotem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy. Sąd I instancji przyznał rację skarżącej, że wobec zaklasyfikowania przedsięwzięcia do grupy II również z uwagi na treść art. 96 ustawy nie ma prawnych możliwości odrębnego postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Za niewystarczające Sąd I instancji uznał uzasadnienie twierdzeń organu o znaczącym negatywnym wpływie przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Za trafny uznał natomiast zarzut skarżącej, że organ domagając się składania nowych dokumentów, nieprzewidzianych w regulaminie konkursu, naruszył przepisy art. 29 ust. 4 i art. 35 ust. 3a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W skardze kasacyjnej Minister Rozwoju Regionalnego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji bądź o stwierdzenie nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie odwoławcze nie było dotknięte wadami, w związku z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w związku z art. 30b ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ administracyjny nie uzasadnił wyczerpująco rozstrzygnięcia odwołania, a w konsekwencji poprzez nieuzasadnione nierozważenie argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę, przez co organ administracyjny został pozbawiony obrony swych praw. W ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej podniesiono też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że skarżąca przedłożyła kompletną dokumentację odpowiadającą regulaminowi konkursu, jak również, że Minister Rozwoju Regionalnego domagał się składania przez skarżącą nowych, nieprzewidzianych w regulaminie konkursu dokumentów. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 84, poz. 712 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na mylnym zidentyfikowaniu Ministra Rozwoju Regionalnego jako organu rozpatrującego odwołanie, a w konsekwencji na nieuzasadnionym przyjęciu, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Na powyższej podstawie podniesiony został też zarzut naruszenia art. 37 i art. 30g ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z art. 16 k.p.a. oraz art. 60 lit. a/ rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1260 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w postępowaniu w zakresie ubiegania się o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej (ocena wniosku o dofinansowanie) mają zastosowanie przepisy k.p.a., w szczególności że organ rozpatrujący odwołanie jest związany zasadą trwałości decyzji administracyjnych przez ocenę zgodności projektu z nadrzędnym prawem unijnym, przez co uniemożliwił Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko – Ministrowi Rozwoju Regionalnemu wykonywanie jej obowiązków wynikających z przepisów prawa unijnego i polskiego. Nadto w skardze kasacyjnej w ramach podstawy wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podniesiony został zarzut naruszenia art. 156 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) w związku z art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady nr 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE L 206 z 22.07.1992 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ administracji właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (burmistrz) może swobodnie rozstrzygnąć na wstępnym etapie postępowania czy przedsięwzięcie może istotnie oddziaływać na obszar Natura 2000 i przy naruszeniu obowiązkowych procedur prowadzących do rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie żadna z przyczyn nieważności postępowania nie występuje. Wprawdzie autor skargi kasacyjnej złożył ewentualny wniosek o stwierdzenie nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., jednak wniosek ten nie został uzasadniony. W odniesieniu do tej kwestii podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że termin "pozbawienie możliwości obrony swych praw" należy rozumieć ściśle. Wystąpi ona jedynie w razie zaistnienia kardynalnych uchybień dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym. W skardze kasacyjnej tego rodzaju uchybień nie wskazano. W skardze kasacyjnej powołano obydwie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 p.p.s.a. W związku z tym w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, albowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że Sąd I instancji poprawnie ocenił postępowanie administracyjne i prawidłowo przeprowadził postępowanie sądowoadministracyjne, Naczelny Sąd Administracyjny może odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga poczynienia kilku uwag o charakterze ogólnym. Skarga kasacyjna powinna odpowiadać warunkom formalnym i materialnym określonym w art. 176 p.p.s.a. Do szczególnych wymagań skargi kasacyjnej należy zaliczyć między innymi przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga powołania w niej konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, uzasadnienia zarzutów ich naruszenia, a w wypadku podniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już wspomniano, istotnym wymogiem materialnym (konstrukcyjnym) skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Braki w tym zakresie nie podlegają konwalidacji, czyniąc skargę kasacyjną nieskuteczną oraz uniemożliwiającą dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia. Przytoczenie właściwych podstaw kasacyjnych, wskazanie zarzutów oraz ich uzasadnienie jest ważnym elementem skargi kasacyjnej również dlatego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów ani stawiania hipotez w zakresie przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej, co wynika ze wspomnianego związania sądu granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Przystępując do oceny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy stwierdzić, że nie odpowiadają one wszystkim warunkom wynikającym z art. 176 p.p.s.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący uznaje za naruszenie przepisów wymienionych w pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej fakt, że Sąd I instancji nie wziął pod rozwagę argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę. Wobec takiego stanowiska skarżącego podkreślić należy, że odpowiedź na skargę nie jest uzupełnieniem rozstrzygnięcia podjętego przez organ, zatem nie może być traktowana jako środek służący "dopracowaniu" wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Pominięcie przez Sąd I instancji argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę nie stanowi też "pozbawienia możliwości obrony swych praw". Jak już wyżej zauważono, pojęcie to może być podnoszone jedynie w związku z uchybieniami dotyczącymi udziału strony w postępowaniu sądowym (np. wydanie wyroku bez zawiadomienia strony o rozprawie). Powyższy zarzut skargi kasacyjnej uznać zatem należy za nieusprawiedliwiony. Jako nietrafny należy ocenić zarzut skargi kasacyjnej wymieniony w pkt I.2, tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że Spółka A. złożyła kompletną dokumentację. Powołany przepis stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podniesiony zarzut nie został oparty na tym, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada warunkom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., nie został też w żaden sposób powiązany z postępowaniem prowadzonym przez Sąd I instancji. Przechodząc do zarzutów wymienionych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli naruszenie przepisów prawa materialnego, przede wszystkim należy zauważyć, że żaden z wymienionych przepisów nie jest przepisem prawa materialnego. Zgodnie z art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w wyniku rozpatrzenia skargi, o której mowa w ust. 1, sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą, zaś art. 5 pkt 11 powyższej ustawy definiuje tzw. system realizacji jako – zasady i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji strategii rozwoju oraz programów, obejmujące zarządzanie, monitoring, ewaluację, kontrolę i sprawozdawczość oraz sposób koordynacji działań tych instytucji, system realizacji określa również środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy w trakcie naboru projektów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy. Ewidentnie zatem powyższe przepisy mają charakter procesowy. Zarzut wymieniony w pkt II.2. skargi kasacyjnej nie może być uznany za mający charakter naruszenia prawa materialnego. Wskazane w nim przepisy są bowiem przepisami postępowania. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że Sąd I instancji nie naruszył art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który stanowi, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie ww. ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd I instancji wyraźnie zaznaczył, że choć art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wyłącza przepisy k.p.a., nie oznacza to, że organy w postępowaniu w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tej ustawy zwalniane są z respektowania ostatecznych decyzji administracyjnych. Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Istota sporu w niniejszej sprawie w zasadzie sprowadza się do konieczności wyjaśnienia treści art. 156 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Według wnoszącego skargę kasacyjną – Ministra Rozwoju Regionalnego – błędna wykładnia tego przepisu polega na przyjęciu, że organ administracji właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (burmistrz) może swobodnie rozstrzygać na wstępnym etapie postępowania czy przedsięwzięcie może istotnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej w powyższym zakresie należy zauważyć, iż w art. 3 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) zawarte zostały definicje niektórych pojęć, co oznacza, że ich użycie w dalszej części ustawy należy interpretować zgodnie z tymi definicjami. Wskazane w art. 3 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy oceny oddziaływania, wyróżniają ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, rozumianą jako ograniczoną do badania oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, rozumianą jako ocenę oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmującą w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że przedsięwzięcie Spółki A. jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie zatem do art. 59 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, w odniesieniu do tego rodzaju przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane, jeżeli obowiązek ten (oceny) został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Zwrócić należy uwagę na treść ust. 2 art. 59 ustawy, który stanowi, że realizacje przedsięwzięć innych niż mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony. Analiza treści przywołanych wyżej przepisów wskazuje, że w odniesieniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a nie ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zaznaczyć należy, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uwzględnia się również, stosownie do art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. e/ ustawy, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. Zgodzić się zatem należy z Sądem I instancji, że w odniesieniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wpływ tego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 podlega badaniu w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a nie w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy, postanowienie o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska. W tym miejscu należy przywołać art. 156 ustawy stanowiący, że w odniesieniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, z wyłączeniem przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, starostowie wykonują zadania regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, w zakresie dotyczącym opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgodnienia realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy. Reasumując, należy stwierdzić, że w odniesieniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wydanie opinii przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska przed wydaniem postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 64 ust. 1 pkt 1) z uwagi na treść art. 156 ustawy należało do kompetencji starosty w okresie od 15.11.2008 r. do 15.12.2009 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło