II SA/Go 117/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi D.Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 243, 1623 ze zm., - dalej jako Prawo budowlane) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał D.Ł. i I.Ł. rozbiórkę obiektów budowlanych położonych w [...] na działce nr [...], to jest: - obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nie połączonego trwale z gruntem o wymiarach 2,62x6,01 m, od strony działki nr [...]; - obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nie połączonego trwale z gruntem o wymiarach 2,70x6,15 m, od strony działki nr [...]. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania D.Ł., powyższa decyzja została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., - dalej jako k.p.a.). 2. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lutego 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą powołując się na art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nakazał D.Ł. i I.Ł. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego wykonanego z elementów drewnianych, nietrwale połączonego z gruntem, o wymiarach w rzucie: 2,70x6,15 m i wysokości 2,40 do 2,70 m, wykorzystywanego całkowicie do przechowywania gołębi, zlokalizowanego na działce nr [...] w odległości 0,82 m od ogrodzenia na granicy z działką nr [...] i 21,80 m od ogrodzenia na granicy z działką nr [...]. Powyższa decyzja, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. W toku ponownego postępowania w dniu [...] sierpnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane wykonywane przy budowie tymczasowego obiektu budowlanego wykonanego z elementów drewnianych, nietrwale połączonego z gruntem (ustawionego na klockach drewnianych o wysokości 25 cm nad terenem) wykorzystywanego do przechowywania gołębi, zlokalizowanego na działce nr [...], istniejącego dłużej niż 120 dni. Jednocześnie organ I instancji nałożył na D.Ł. i I.Ł. obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy następujących dokumentów: - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawo budowlanego, to jest: a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, sprawdzeniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu, b) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] organ I instancji skierował do stron postępowania zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wzniesienia przedmiotowego obiektu budowlanego na działce nr ewid. [...]. Jednocześnie organ poinformował, że w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia strony mogą złożyć ostateczne wnioski i żądania mogące mieć znaczenie w sprawie. Organ I instancji wskazał, że po tym terminie sprawa zostanie rozpatrzona w oparciu o posiadane dowody i materiały oraz zapisy prawa budowlanego. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorom rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego wykonanego z elementów drewnianych, nietrwale połączonego z gruntem (ustawionego na klockach drewnianych o wysokości 25 cm nad terenem) o wymiarach 2,70 x 6,15 m i wysokości od 2,40 do 2,70 m z dachem dwuspadowym, wykorzystywanego do przechowywania gołębi, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, że D.Ł. i I.Ł. wykonali obiekt inny (pod względem wymiarów oraz lokalizacji) niż określony w zgłoszeniu złożonym Staroście w dniu [...] marca 2008 r. Zgłoszenie to dotyczyło bowiem zamiaru budowy wiaty o konstrukcji drewnianej i dachu pokrytego gontem, na słupach drewnianych i szpilkach stalowych, na podłożu wykończonym polbrukiem. Natomiast wykonany obiekt jest obiektem tymczasowym z elementów drewnianych nietrwale połączonym z gruntem ustawionym na klockach drewnianych o wysokości 25 cm nad terenem, wykorzystywany do przechowywania gołębi, a nie do celów gospodarczych i znajduje się w swoim położeniu dłużej niż 120 dni. Organ dokonał kwalifikacji prawnej omawianego obiektu jako przypadku, o którym mowa w art. 48 Prawa budowlanego, to jest budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę. Motywując wydanie nakazu rozbiórki organ I instancji stwierdził, że inwestorzy nie wykonali obowiązków nałożonych w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2010 r., dotyczącym przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu. Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. wnieśli D.Ł. i I.Ł.. Skarżący wskazali, że w decyzji nr [...] (decyzją tą, wydaną w dniu [...] października 2009 r., uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr: [...] nakazującą D. i I.Ł. rozbiórkę obiektu budowlanego wykonanego z drewna położonego w [...] na działce nr [...] o wymiarach 2,03 x 2,47, odległego od budynku mieszkalnego na tej działce o 0,72 m i od ogrodzenia o 3,12 m) organ odwoławczy wskazał, że brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki jeżeli wykonany obiekt mieści się w obrębie lokalizacji określonej w zgłoszeniu dokonanym w dniu [...] marca 2008 r. Taka sytuacja, zdaniem inwestorów, występuje odnośnie przedmiotowego obiektu. Ponadto wskazali, że brak jest możliwości wydania "ponownej" decyzji o nakazie rozbiórki w sytuacji, gdyż w dniu [...] maja 2009 r. wstrzymano roboty budowlane. Jednocześnie odwołujący się wskazali, że obiekt posiada ściany (co zostało wskazane w zgłoszeniu), natomiast przesunięcie w stronę granicy działki wynikało z analizy urbanistycznej (droga), a gołębie przetrzymywane są w części obiektu a nie w całości. Ponadto wskazali, że obecnie trwa postępowanie dotyczące wydania nowych warunków zabudowy. 3. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż podziela stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. Stwierdził, iż z materiału dowodowego bezspornie wynika, że ze względu na wymiary, lokalizację oraz sposób wykonania, nie jest to obiekt, którego zamiar budowy obejmowało zgłoszenie dokonanie w organie administracji architektoniczno-budowlanej w dniu [...] marca 2008 r. Zgłoszenie to obejmowało bowiem budowę budynku, natomiast przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem. Zdaniem organu II instancji przedmiotowy obiekt, o konstrukcji drewnianej stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wypełnia definicję tymczasowego obiektu budowlanego, określoną w art. 3 pkt 5 tej ustawy. Jednocześnie organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zatem ustawienie w określonym miejscu tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem na okres dłuższy niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji prawidłowo prowadził postępowanie w oparciu o przepisy Prawa budowlanego wydając, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r., którym nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie wymaganych tym przepisem dokumentów, koniecznych do legalizacji obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że powyższe postanowienie zostało doręczone na adres inwestorów w dniu [...] sierpnia 2010 r. Zatem termin na dostarczenie wymaganych dokumentów upłynął z dniem [...] listopada 2010 r. Wskazał także, że niedotrzymanie terminu przedłożenia dokumentów stanowiło przesłankę do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu, co wynika wprost z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. W wyniku uchybienia terminu określonego w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. inwestorzy utracili przyznane prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa została załatwiona w trybie zwykłym, to jest przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu. 4. W dniu 3 marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga D.Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]. Zdaniem skarżącego niekończące się decyzje Nadzoru Budowlanego nie pozwalają zakończyć mu budowy. Stwierdził także, że obiekty zostały wzniesione zgodnie ze zgłoszeniem do Starosty ponieważ nie przekroczono "2 letniego okresu od zgłoszenia". Podkreślił również, że nie podlegają one odbiorowi geodezyjnemu ani też nie wymagają " zaświadczenia o zakończeniu budowy". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: 5. Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolę zaskarżonego aktu pod względem zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Natomiast stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., - dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną w przedmiotowej sprawie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, a tym samym skarga D.Ł. nie zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem uznać, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie jest zgodny ze przedmiotem zgłoszenia złożonego w Starostwie Powiatowym w dniu [...] marca 2008 r. Nie może również być uznany za budynek, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego ilekroć mowa jest w nim o budynku należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast, jak słusznie wskazał organ II instancji, stanowi on budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wypełniając zarazem definicję tymczasowego obiektu budowlanego określoną w art. 3 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którą tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Z definicji tej wynika, że rozróżnić należy dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwszy dotyczy obiektów budowlanych przeznaczonych do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej i przewidzianych do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki; drugi - obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem. Rozróżnienie to ma także takie konsekwencje, że jeżeli dany obiekt budowlany nie jest połączony trwale gruntem, to staje się tymczasowym obiektem budowlanym niezależnie od tego, czy jest przeznaczony do użytkowania w czasie krótszym od jego trwałości technicznej oraz czy przewiduje się jego przeniesienie lub rozbiórkę. Tymczasowym obiektem budowlanym staje się także ten obiekt, który jest trwale połączony z gruntem, jednakże jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki (zob. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2007, s. 18). 6. Zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt. 12 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, w terminie określonym w tym zgłoszeniu. Natomiast ustawienie w określonym miejscu tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale gruntem na okres dłuższy niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Tymczasowy obiekt budowlany wykonany z elementów drewnianych, nie ma trwałego połączenia z gruntem, gdyż został ustawiony na drewnianych klockach o wysokości 25 cm nad terenem. Z niewątpliwych ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy wynika, że przedmiotowy obiekt stał na działce skarżącego ponad 120 dni. Tym samym wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest bowiem pogląd, że tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt. 5 Prawa budowlanego, nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 313/09). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący nie ubiegał się o uzyskanie takiej decyzji. Oznacza to, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany samowolnie. 7. Skutki samowoli budowlanej w sprawie określa zatem przepis art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W pierwszej jednak kolejności organ musi podjąć próbę legalizacji obiektu w trakcie budowy lub wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, pod warunkiem ustalenia, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z planem. Taką możliwość daje ust. 2 art. 48. Jednak niedotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego lub uchybienie wymaganiom dotyczącym zabezpieczenia budowy stanowi przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. W wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej a obowiązkiem organu jest staje się wydanie decyzji o nakazie rozbiórki (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1613/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1108/09). W przedmiotowej sprawie skarżący postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego został wezwany do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu. Jednakże nie skorzystał on z tej możliwości, pozostawiając wezwanie organu bez odpowiedzi. Zatem decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego obiektu okazała się zgodna z prawem. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.