I SAB/Wa 15/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości warszawskiej 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku M. Z. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna numer [...] z obrębu [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. Z. wniósł w dniu [...].12. 2010r., skargę na bezczynność Prezydenta miasta W., polegającą na niewydaniu decyzji w sprawie o ustanowienie prawa do użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr ewidencyjny [...], położonego w W. przy ul. [...], o powierzchni [...] m2. Zarzucił naruszenie przepisów prawa, a mianowicie art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, wniósł o zobowiązanie Prezydenta miasta W. do natychmiastowego wydania decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość [...] położona przy ul. [...] przeszła na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. na własność gminy m.st. Warszawy, a z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa. Dnia 18 października 1948 r. ówcześni właściciele złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] lipca 1969 r. Prezydium Rady Narodowej w W. decyzją nr [...] odmówiło przyznania prawa wieczystego użytkowania przedmiotowego gruntu. Następnie decyzją z dnia [...] marca 200 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność w/w orzeczenia. Skarżący wskazał ponadto, że sporna nieruchomość podzielona została na działki nr ew. [...] i nr ew. [...] w Obr. [...]. Decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Prezydent W. ustanowił prawo użytkowania wieczystego działki nr ew. [...]. W decyzji niniejszej Prezydent zobowiązał się ponadto do rozpoznania wniosku w części dotyczącej reszty gruntu w odrębnym postępowaniu. Na skutek ponagleń skarżącego oraz kilkukrotnym wydawaniu orzeczeń przez Prezydenta W. uchylanych następnie przez organ wyższego stopnia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 października 2007 r. Na skutek niedochowania w/w terminu M. Z. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to postanowieniem z dnia 8 lutego 2008 r. sygn. akt I SAB/Wa 197/07 umorzył postępowanie sądowe z uwago na wydanie przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Przedmiotowa decyzja została następnie (jak poprzednie orzeczenia) uchylona przez Wojewodę [...] orzeczeniem dnia [...] lipca 2008 r. Następnie na skutek kolejnego zażalenia skarżącego, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. wyznaczył Prezydentowi W. kolejny termin na załatwienie sprawy do dnia 30 listopada 2010 r. Jak wskazał skarżący organ ponownie nie dotrzymał wyznaczonego terminu i do dnia złożenia skargi do Sądu trj. Do dnia 13 grudnia 2010 r. nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wyjaśnił , że wydanie decyzji w sprawie uzależnione jest od dokonania podziału geodezyjnego przedmiotowej działki. Decyzja w tym przedmiocie zapadła w dniu [...].09.2010r., jednakże została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w dniu [...] .11.2010r. Po wydaniu ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości zostanie, wydana zostanie decyzja w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 35. § 1. Kpa organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Według § 2. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast § 3 stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w cytowanym art. 35 , organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Warunkiem skutecznego dochodzenia praw wynikających z treści cytowanych przepisów jest zachowanie trybu wskazanego w art. 37. § 1. K.p.a zgodnie z , którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 p.p.s.a., który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, pod warunkiem wszakże że, jak stanowi art. 52 § 1 omawianej ustawy, środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Art. 37 § 1 k.p.a. przewiduje zatem, taki środek zaskarżenia w przypadku bezczynności organu, ale tylko wówczas, gdy nad organem pozostającym w bezczynności jest organ administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. W sprawie niniejszej warunek ten został spełniony. W dniu 08.02.2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o umorzeniu postępowania wywołanego wcześniejszą skargą M. Z., wobec wydania przez Prezydenta miasta W. oczekiwanej decyzji w dniu [...].12.2007r. Następnie decyzja ta został uchylona mocą decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2008r. Po tej dacie , jak wynika z akt postępowania , w sprawie nie były podejmowane czynności zmierzające bezpośrednio do jej merytorycznego zakończenia. Oprócz wniosków strony o załatwienie sprawy akta zawierają jedynie pojedynczą korespondencję dotyczącą wyrysu mapy działki [...], wniosku o założenie księgi wieczystej oraz prośby o informację o dostępie do drogi publicznej w związku z planowanym podziałem. W związku z powyższym, w wyniku interwencji skarżącego z dnia [...].08.2010r. Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi miasta W. kolejny termin wydania decyzji w sprawie do dnia 30.11.2010r. Także i ten termin nie został dotrzymany, co spowodowało wniesienie skargi w sprawie niniejszej. Analiza wskazanych dat i podejmowanych przez organ w tym czasie, czynności prowadzi do wniosku, iż skarga jest uzasadniona. Wskazane powyżej przepisy zawierają regulacje, których celem jest zapewnienie szybkiego i sprawnego załatwiania spraw. Zarówno termin miesięczny i dwumiesięczny dla organu pierwszej instancji, jak i termin miesięczny dla postępowania odwoławczego (art. 35 § 3 k.p.a.) należy traktować jako terminy maksymalne, a nie podstawowe. Do wskazanych terminów jednakże nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Należy ponadto podkreślić, że o bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić wtedy, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, a ponadto, kiedy nie dokonuje czynności, od których zależy merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż rozpoznanie wniosku dekretowego "odżyło" w dniu [...].03.2000r. kiedy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta W. z dnia [...]07.1969r. o odmowie przyznania poprzednikowi prawnemu M. Z. , prawa własności czasowej gruntu. Upływ czasu do dnia wydania rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej nie pozostawia wątpliwości co do jednoznacznie negatywnej oceny sprawności postępowania prowadzonego przez Prezydenta miasta W.. Nawet przy założeniu , że sprawa jest szczególnie skomplikowana i wymaga przeprowadzenia szeregu postępowań wpadkowych, upływ ponad 11 lat, musi być jednoznacznie oceniony jako drastyczne naruszenie prawa strony do rozpoznania jej sprawy zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądza , że niemożność skompletowania akt, uzupełnienia niezbędnej dokumentacji czy zgromadzenia dowodów dostępnych organowi ,lub też możliwych do przeprowadzenia przez organ, nie usprawiedliwia bezczynności organu, ale jest właściwie jedną z jej przyczyn. Samo korespondowanie z organami z prośbą o nadesłanie pojedynczych dokumentów lub informacji , i to z częstotliwością raz na parę miesięcy, jest dowodem lekceważenia zasady przewidzianej w art. 7 k.p.a., nakładającej obowiązek podejmowania wszelkich kroków i czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, prowadzącego w rezultacie do niezałatwienia sprawy, a tym samym pozostawania w bezczynności. Powyższe przesądza, że wniesiona skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak na wstępie, zobowiązał Prezydenta miasta W. do wydania aktu w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku w niniejszej sprawie oraz postanowił o zwrocie kosztów postępowania.