II SA/Ol 159/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-04-21

Skład orzekający: Janina Kosowska, Tadeusz Lipiński, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, jest związany wyłącznie przesłankami wznowienia wskazanymi przez stronę we wniosku, czy też ma obowiązek zbadania wszystkich ustawowych przesłanek wznowienia, niezależnie od wniosku strony?
Ratio decidendi
Organ prowadzący postępowanie wznowieniowe na wniosek strony jest związany przesłankami wznowienia wskazanymi w tym wniosku i nie może wykraczać poza te granice. Tylko w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu organ jest pełnym dysponentem i może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wnioskodawcy zarzucili, że raport o oddziaływaniu na środowisko był fałszywy i że dowody były nieprawdziwe. Prezydent Miasta wznowił postępowanie, a następnie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących udziału społeczeństwa. Spółka A zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących wznowienia postępowania i udziału społeczeństwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta E. wydał w dniu 16 września 2008 r. decyzję znak "[...]" w sprawie określenia - na wniosek "A" spółka z.o.o. w E. - środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie linii recyklingu gruzu betonowego oraz budowie recyklera resztek betonu z mycia beczkowozów (gruszek, pomp i węzłów betoniarskich) na działkach o nr "[...]" i "[...]" w obrębie "[...]". Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu 15 października 2008 r. Pismem z dnia 17 sierpnia 2009 r. L. D, Z. M., A. W., F. K., M. K., R. L., K. M., R. H. i A. B. zwrócili się do Prezydenta Miasta E. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną, z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa, twierdząc, że podstawą wydania tej decyzji jest "Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko" sporządzony wyłącznie na potrzeby inwestora. Jednocześnie zdaniem wnioskodawców dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne były fałszywe. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. Prezydent Miasta E. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją ostateczną z dnia 16 września 2008r. W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawcy zostali uznani za strony postępowania bowiem są właścicielami, użytkownikami wieczystymi bądź mieszkańcami nieruchomości położonych w zasięgu potencjalnego oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji. Ponadto miesięczny termin wynikający z art. 148 Kpa został dotrzymany, jako że o decyzji środowiskowej oraz okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia postępowania strony dowiedziały się w okresie 24 lipca 2009r. – 3 sierpnia 2009r. Powyższe wynika z osobistej wizyty mieszkańców osiedla "[...]" w zakładzie "A" w dniu 27 lipca 2009 r. oraz z pisma z dnia 4 sierpnia 2009 r. skierowanego do Starosty Powiatu E. oraz podanego do wiadomości Prezydentowi Miasta E. w sprawie anulowania decyzji środowiskowej. W dniu 19 lutego 2010 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta E. z dnia 16 września 2008r. W uzasadnieniu podniesiono, iż wnioskodawcy wskazali na dwie przesłanki wznowienia postępowania znajdujące swe źródło w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa. Odnosząc się do pierwszej z wymienionych przesłanek wznowienia postępowania, organ I instancji stwierdził, iż całość postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji ostatecznej z dnia 16 września 2008 r. została przeprowadzona prawidłowo. Wskazano, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko opracowany w maju 2008 r., sporządzony w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowiącej część postępowania w sprawie wydania wskazanej wyżej ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawiera analizę oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Z analizy tej wynika zaś, że przy zastosowaniu dostępnych rozwiązań technicznych, a także zmian w zagospodarowaniu terenu zakładu po wykonaniu inwestycji, poziom emisji hałasu na granicy terenów podlegających ochronie, tj. zabudowy mieszkaniowej, będzie mieścił się w normatywach prawnych i nie jest zasadne ustanawianie obszaru ograniczonego użytkowania dla planowanej inwestycji. Organ I instancji zauważył, iż fakt negacji przez wnioskodawców pewnych zapisów raportu (na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności) nie stanowi o jego sfałszowaniu. Ponadto strony nie przedłożyły dowodu w postaci prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego, iż wskazany raport jest sfałszowany. Odnosząc się do drugiej z przesłanek wznowieniowych zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa organ I instancji stwierdził, iż w toku postępowania wznowieniowego nie przedstawiono nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania kwestionowanej decyzji, które byłyby istotne dla sprawy, a nie były znane organowi wydającemu decyzję. Od przedmiotowej decyzji odwołanie złożyli L. D., Z. M., F. K., M. K., R. L., K. M. oraz R. H. W uzasadnieniu swojego odwołania wskazali, iż podstawą wydania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta E. z dnia 16 września 2008r. był raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony na potrzeby inwestora. Raport, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne budzi wiele wątpliwości, a tym samym sama decyzja ostateczna zawiera wiele wad merytorycznych i formalnoprawnych. Wskazali również, iż decyzja środowiskowa winna zawierać konkretne zapisy, które zostaną następnie przeniesione do projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę. W ocenie skarżących organ winien wskazać ewentualne warianty przedsięwzięcia minimalizujące negatywny wpływ na środowisko. Zdaniem odwołujących o fałszywości raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przemawia fakt sporządzenia go na zlecenie i w interesie spółki "A". Na potwierdzenie swojej tezy wskazali na przeprowadzenie szeregu konsultacji z ekspertami zajmującymi się instalacją i wyposażeniem linii produkcyjnych elementów betonowych, firmami oferującymi sprzęt do wyposażenia przedmiotowej inwestycji oraz osobami zajmującymi się emisją hałasu oraz zanieczyszczeń do atmosfery, w tym głównie emisją pyłów oraz ich wpływem na organizm ludzki. Do odwołania załączono również płytę DVD na potwierdzenie rzeczywistych przekroczeń emisji hałasu, zapylenia oraz wibracji. Skarżący powołali również przepis art. 73 ust 3 oraz art. 144 ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji lub ustalenia na obszarze oddziaływania instalacji obszaru ograniczonego użytkowania. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 grudnia 2010r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia 19 lutego 2010r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Według organu odwoławczego organ I instancji odniósł się tylko do przesłanek wznowieniowych wskazanych we wniosku a zakreślonych art. 145 § pkt 1 i 5 Kpa., nie ustosunkowując się jednak w żaden sposób do pozostałych przesłanek wznowieniowych, do czego był zobowiązany. Kolegium podniosło ponadto, że postępowanie wznowieniowe dotyczy ostatecznej decyzji wydanej w trybie ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Niemniej zgodnie z art. 154 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie wskazanej ustawy z dnia 3 października 2008r., a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednakże w niniejszym przypadku mamy do czynienia ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną (decyzja stała się ostateczna z dniem 15 października 2008r.). Wznowienie postępowania polega zaś na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania wyliczonych w art. 145 § 1 i 145a Kpa nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Tym samym jest nowym postępowaniem w sprawie. Do postępowania tego należało więc zastosować przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która weszła w życie z dniem 15 listopada 2008 r. Organ II instancji zwrócił uwagę, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Postępowanie wznowieniowe winno być zatem - zdaniem Kolegium - przeprowadzone z udziałem społeczeństwa w rozumieniu przepisów art. 29 - 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Dlatego też przed wydaniem decyzji w wyniku wznowienia postępowania, organ właściwy do jej wydania winien zastosować art. 33 ust 1 i 2 tej ustawy. W konsekwencji organ prowadzący postępowanie winien rozpatrzyć uwagi i wnioski, a w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podać informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (stosownie do art. 37 ustawy). W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie wprawdzie obwieszczenia o wznowieniu przedmiotowego postępowania oraz o wydaniu decyzji z dnia 19 lutego 2010r. zostały zamieszczone na stronie internetowej oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta w E., jednakże nie zawarto w nich wymaganych w myśl wskazanych regulacji informacji. Ponadto według Kolegium postępowanie z udziałem społeczeństwa i realizację wymagań z tym związanych należy odróżnić od konieczności zapewnienia czynnego udziału stronom postępowania na każdym jego etapie. Dokonane przez organ I instancji obwieszczenia odnoszą się bowiem do regulacji zawartej w art. 74 ust 3 ustawy, zgodnie z którą jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże – w ocenie Kolegium - należy mieć wątpliwość czy taka sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie, bowiem z akt sprawy nie wynika, że liczba stron postępowania przekracza wskazane 20. Organ II instancji zaznaczył, że przepis art. 74 ust 3 ustawy nie zwalnia organów administracji z precyzyjnego ustalenia, komu w konkretnym przypadku przysługują przymioty strony. Pozwala to bowiem ustalić, kto zdaniem organu prowadzącego postępowanie brał w nim udział jako strona. Korespondencja pochodząca od innych podmiotów automatycznie powinna więc być traktowana jako uwagi lub wnioski zgłoszone przez społeczeństwo, jeżeli jego udział w konkretnej sprawie został dopuszczony. Pozwoli to również wyjaśnić, czy zostały one zgłoszone w terminie. Kolegium wskazało, że organ I instancji winien zatem ustalić precyzyjnie liczbę stron postępowania wznowieniowego. Dopiero w przypadku ustalenia, iż liczba ta przekracza 20, będzie uprawniony do stosowania art. 49 Kpa, zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania (w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia). Skargę na powyższą decyzję działając przez pełnomocnika wywiodła spółka "A". Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucono jej naruszenie art. 77 kpa w związku z art. 80 kpa w związku z art. 140 kpa poprzez pominięcie dowodów w postaci dokumentów nadania przesyłek listowych poleconych zawierających treść orzeczeń i pism doręczanych przez organ I instancji wszystkim stronom postępowania zgodnie z art. 39 kpa w związku z art. 42 § 1 kpa i art. 43 kpa oraz art. 44 kpa, a także dokumentów zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. pism przez strony, co skutkowało błędna oceną, iż organ I instancji uchybił zasadzie oficjalności doręczeń. W skardze podniesiono również zarzut naruszenia art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez przyjęcie, że postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska, jest postępowaniem w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008r. W ocenie strony skarżącej bezsporne w sprawie jest, że zawiadamianie o decyzjach i innych czynnościach organu I instancji następowało przez obwieszczenie. Nie ma jednak racji Kolegium, że w sprawie uchybiono oficjalności doręczeń. Według autora skargi wszechstronne rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności dokumentów nadania przesyłek listowych poleconych, zawierających treść orzeczeń i pism doręczanych przez organ I instancji wszystkim stronom postępowania oraz dokumentów zwrotnego potwierdzenia ich odbioru, prowadzi do wniosku, że organ I instancji dokonał doręczenia zgodnie z art. 39 kpa w związku z art. 42 § 1 kpa i art. 43 kpa oraz art. 44 kpa. Zdaniem skarżącego błędnym jest przyjęcie stanowiska, że postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, jest nowym postępowaniem w sprawie. Nie jest bowiem nowym postępowaniem w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008r., postępowanie wznowieniowe w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska. Za taką wykładnią przemawia fakt, że decyzja ostateczna staje się wykonalna, wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje określone skutki prawne. Skarżący przyznał przy tym, że wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania rozpoczyna wprawdzie nowe postępowanie administracyjne, ale tylko w stosunku do postępowania prowadzonego trybie zwykłym, a nie jako kontynuacja postępowania wszczętego przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008r., a zatem nie ma do niego zastosowania nowa ustawa. W ocenie strony skarżącej w wyniku nieprawidłowej wykładni art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. Kolegium błędnie przyjęło, że organ I instancji uchybił przepisom powołanej ustawy w zakresie zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia 29 grudnia 2010r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia 19 lutego 2010r. - o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta E. z dnia 16 września 2008r. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie linii recyklingu gruzu betonowego oraz budowie recyklera resztek betonu z mycia beczkowozów (gruszek, pomp i węzłów betoniarskich) na działkach o nr "[...]" i "[...]" w obrębie "[...]". - i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Trzeba mieć na uwadze, że zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzająca je decyzja organu I instancji zostały wydane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Procedura wznowieniowa została uruchomiona pismem z dnia 17 sierpnia 2009 r., którym L. D., Z. M., A. W., F. K., M. K., R. L., K. M., R. H. i A. B. zwrócili się do Prezydenta Miasta E. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją ostateczną Prezydenta Miasta E. z dnia 16 września 2008r., na podstawie przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa. Należy tu wskazać, że istotą kontroli zaskarżonej decyzji w trybie wznowieniowym jest - w przypadku wszczęcia takiego postępowania na wniosek strony - badanie zaistnienia ustawowych przesłanek wskazanych w podaniu o wznowienie. Nie ma więc racji Kolegium, stwierdzając, że organ I instancji miał obowiązek zbadania wszystkich ustawowych przesłanek wznowieniowych, niezależnie od tego czy przesłanki te zostały przez stronę wskazane w podaniu o wznowienie postępowania, czy też nie. Organ prowadząc postępowanie na wniosek stron związany jest bowiem przesłankami wznowieniowymi zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych przesłanek. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa tego wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania. Z tego tytułu organ prowadzący postępowanie dla ustalenia istnienia podstaw wznowienia nie może wyjść poza te granice (por. Komentarz do art. 147 kpa, LEX 2010, G. Łaszczyca, Cz. Matysz, A. Matan; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 września 2008r., I SA/Wa 864/08, LEX nr 454075). Tylko w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania, to znaczy może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. To uchybienie Kolegium nie miało jednak żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Jeśli zatem wniosek o wznowienie postępowania jest przedłożony w ustawowym terminie, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, to zakres postępowania organu skupić musi się na wyjaśnieniu wskazanych przez stronę przesłanek wznowieniowych. Następnie organ zobowiązany jest podjąć jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (§ 1). W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2). Jeżeli zatem organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nie może bowiem, nawet w przypadku, gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji, uchylić jej w tym trybie. Art. 151 § 1 pkt 1 stanowi expressis verbis, że w przypadku ustalenia braku podstaw określonych w art. 145 § 1 lub art. 145 a organ podejmuje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Dopuszczalność uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania ograniczona jest jedną przesłanką pozytywną – wystąpieniem jednej z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 lub art. 145 a i dwiema przesłankami negatywnymi wyznaczonymi w art. 146 § 1 i 2. Przepisy kpa nie określają, według jakich reguł należy prowadzić postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Sprawa wznowienia postępowania jest sprawą administracyjną. Należy wiec traktować ją jak każdą sprawę administracyjną. Opowiadając się za takim charakterem sprawy wznowienia postępowania, należy przyjąć, iż postępowanie powinno być prowadzone według przepisów o postępowaniu przed organem I instancji (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 wydanie, B. Adamiak, J. Borkowski, str. 695). Na gruncie przedmiotowej sprawy postępowanie wznowieniowe dotyczy ostatecznej decyzji wydanej w trybie ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r.Nr 25 poz. 150 ze zm.). Niemniej zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – zwanej w dalszej części uzasadnienia ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku) do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie wskazanej ustawy z dnia 3 października 2008 r., a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednakże w niniejszym przypadku pierwotna sprawa została wszczęta na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska i podobnie na podstawie tej samej ustawy została zakończona decyzją ostateczną, rozstrzygnięcie to zaś stało się ostateczne w dniu 15 października 2008 r. Tak więc do niniejszego postępowania toczonego w trybie wznowieniowym już w nowej sprawie administracyjnej, należało zastosować przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, która weszła w życie w dniu 15 listopada 2008r. W ustawie tej odnajdujemy reguły prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, które na gruncie przedmiotowej sprawy posiadają niejako uzupełniający charakter w stosunku do procedury wznowieniowej, mającej podstawowe zastosowanie w sprawie. Słusznie więc podniósł organ odwoławczy, że postępowanie wznowieniowe powinno być przeprowadzone z udziałem społeczeństwa w rozumieniu przepisów art. 29 - 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Przed podjęciem zaś decyzji w wyniku wznowienia postępowania, organ właściwy do jej wydania winien zastosować art. 33 ust 1 i 2 tej ustawy, podając do publicznej wiadomości informacje o: przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; wszczęciu postępowania; przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie; organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień; możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu; możliwości składania uwag i wniosków; sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania; organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków; terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona; postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone. Finalnie organ prowadzący postępowanie winien rozpatrzeć uwagi i wnioski, a w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podać informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (stosownie do art. 37 ustawy). Tymczasem na gruncie przedmiotowej sprawy organ I instancji nie zastosował ww. przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W konsekwencji tego zarówno w obwieszczeniu o prowadzonym postępowaniu wznowieniowym jak i w decyzji Prezydenta Miasta E. z dnia 19 lutego 2010r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 16 września 2008r., zabrakło niezbędnych i wymaganych przepisami informacji, o których mowa w art. 33 i art. 37 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Słusznie przy tym wskazał organ odwoławczy, że postępowanie z udziałem społeczeństwa i realizację wymagań z tym związanych należy odróżnić od konieczności zapewnienia czynnego udziału stronom postępowania na każdym jego etapie. Według art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli liczba stron przekracza 20, to zgodnie z art. 49 kpa strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że przepis ten nie zwalnia organów administracji z precyzyjnego ustalenia, komu w konkretnym przypadku przysługują przymioty strony. Pozwala to bowiem ustalić, kto zdaniem organu prowadzącego postępowanie brał w nim udział jako strona. Korespondencja pochodząca od innych podmiotów automatycznie powinna więc być traktowana jako uwagi lub wnioski zgłoszone przez społeczeństwo, jeżeli jego udział w konkretnej sprawie został dopuszczony. Pozwoli to również ustalić, czy zostały one zgłoszone w terminie. W tym miejscu należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005 r. sygn. akt IV SA 2586/03 (orzeczenie dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach) aktualne również w obecnym stanie prawnym, że ustawa - Prawo ochrony środowiska gwarantuje społeczeństwu udział w postępowaniach w sprawie ochrony środowiska. Nie znaczy to jednak, że każdy obywatel, czy też inny podmiot działający w społeczeństwie, ma z mocy tej ustawy przymiot strony. Krąg podmiotów posiadających interes prawny w przypadku inwestycji mającej istotny wpływ na środowisko jest jednak szerszy niż w przypadku innych inwestycji. Decyduje o tym zasięg oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. Obowiązkiem organu było, więc ustalenie w oparciu o raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, kto jest stroną tego postępowania oraz kto nie ma tego przymiotu i dlaczego. Reasumując, należy stwierdzić, że jak najbardziej zasadnie organ I instancji został zobligowany przez organ odwoławczy do zastosowania procedury określającej udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach takiego przedsięwzięcia, zawartej w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku. Jednakże jeszcze raz warto powtórzyć, że w niniejszej sprawie procedura zawarta w przywołanej ustawie ma niejako uzupełniający charakter wobec pierwszorzędnego zastosowania trybu postępowania administracyjnego uregulowanego w kpa. Prawidłowe i łączne zastosowanie tych norm procesowych pozwoli na podjęcie i rozstrzygnięcie kluczowej kwestii, a więc zasadności podniesionych we wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania, przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa. Nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie procesowe nie pozwala na rzetelne zbadanie wskazanych w podaniu przesłanek wznowieniowych. Nie można bowiem przecież wykluczyć czysto hipotetycznego w tym momencie założenia, że w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wznowieniowego wyjdą na przykład na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Na marginesie warto jeszcze zaznaczyć, że istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 wydanie, B. Adamiak, J. Borkowski, str. 695). Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło