IV SA/Wr 75/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-04-26
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kryteria przyznawania stypendium doktoranckiego mogą być ustalane przez uczelnię w wewnętrznym regulaminie, czy też muszą być zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego?Ratio decidendi
Uczelnia nie może samodzielnie ustalać kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich w wewnętrznym regulaminie, jeśli przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego stanowią podstawę prawną do ich określenia. Autonomia uczelni jest ograniczona przepisami prawa, a kryteria te muszą być zgodne z rozporządzeniem. Decyzje administracyjne dotyczące stypendiów muszą zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca K.G. nie otrzymała stypendium doktoranckiego, ponieważ uzyskała 23 punkty w postępowaniu rekrutacyjnym, podczas gdy wymagane minimum wynosiło 25 punktów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania stypendium, powołując się na wewnętrzny regulamin uczelni, który uzależniał przyznanie stypendium od wyników postępowania rekrutacyjnego. Skarżąca kwestionowała tę podstawę prawną, argumentując, że kryteria przyznawania stypendiów powinny wynikać z rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a nie z wewnętrznych uchwał uczelni. WSA uchylił decyzje organów, a następnie NSA skierował sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nieprzyznania stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Rektora Uniwersytetu W. na rzecz K. G. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wydaną w sprawie decyzją z dnia 26 października 2009 r., powołując się na art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005r. nr 164, poz. 1365 ze zm.) zwanej dalej ustawą, oraz § 3 ust. 5 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie W., stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...]Rektora Uniwersytetu W. z dnia 7 listopada 2007 r., zwanego dalej Regulaminem, Prorektor ds. Nauczania Uniwersytetu W.skiego nie przyznał K. G. stypendium doktoranckiego.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z uchwałą Rady Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii z dnia 17 listopada 2008 r. w sprawie określenia przyjęć na I rok stacjonarnych i niestacjonarnych studiów doktoranckich nauk prawnych w roku 2009/2010 ustalono 20 stypendiów doktoranckich.
Warunkiem przyznania stypendium doktoranckiego było zapewnienie realizacji programu studiów, obowiązków badawczych i dydaktycznych, o czym decydowały wyniki konkursowego postępowania rekrutacyjnego. Jako próg uzyskania pozytywnej opinii Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego przyjęto uzyskanie 25 punktów w postępowaniu rekrutacyjnym, natomiast wnioskodawczyni K. G. uzyskała 23 punkty i zajęła 30 miejsce na liście rankingowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawczyni podniosła, że przekroczono ustalony limit miejsc ze stypendium doktoranckim oraz, że w kwestii przyznania stypendium kierowano się innymi kryteriami niż uzyskanie 25 punktów w postępowaniu rekrutacyjnym. Skarżąca podkreśliła, że warunkiem ubiegania się o stypendium doktoranckie, stosownie do art. 200 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, jest niepodejmowanie pracy zarobkowej w pełnym wymiarze czasu pracy. Treść tego zapisu wskazuje, że stypendium doktoranckie ma stanowić formę wsparcia i zachęty dla doktorantów w koncentrowaniu się na działalności naukowo-badawczej i dydaktycznej, albowiem kwestia czasu, jaki może być poświęcony tym działaniom, jest kluczowa. Podkreśliła, że praca naukowa jest dla niej priorytetem. Z tego też względu nie podjęła żadnej pracy zawodowej po to, by w najwyższym stopniu poświęcić się obowiązkom badawczym i dydaktycznym w ramach studiów doktoranckich. Podała, że nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców. Regularnie uczęszcza na zajęcia oferowane doktorantom I roku stacjonarnych studiów doktoranckich, odbywa dyżury konsultacyjne w wymiarze 2 godzin tygodniowo, uczestniczy w konferencjach naukowych, opracowała i skierowała do publikacji w Przeglądzie Ustawodawstwa Gospodarczego artykuł, kolejny przygotowuje, jak również zbiera systematycznie materiały do pracy doktorskiej.
Podała również, że jako doktorantka jest w stanie zapewnić w najwyższym stopniu realizację programu studiów, obowiązków badawczych i dydaktycznych, a uzyskane środki pozwolą jej także na zakup literatury pomocnej w opracowaniu doktoratu oraz pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w konferencjach naukowych odbywających się poza W..
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją z dnia 14 stycznia 2010r. nr DN-416-1/2010, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 200 ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 3 ust. 5 Regulaminu, Prorektor Uniwersytetu W. utrzymał w mocy decyzję z dnia 26 października 2009 r.
W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że przyczyna przyznania 21 stypendiów doktoranckich, zamiast określonej liczby 20, wynikała z faktu, że po uwzględnieniu zarzutów kandydatów, co do poprawności obliczenia punktów, lista rankingowa została skorygowana i znalazło się na niej 21 osób, które osiągnęły przyjęte dla celów stypendium minimum 25 punktów. Organ stwierdził, że uzyskana przez odwołującą się liczba 23 punktów z postępowania rekrutacyjnego (skorygowana po uwzględnieniu zarzutów co do poprawności oceny odpowiedzi testowych) była niewystarczająca do uzyskania pozytywnej opinii Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej i stypendium doktoranckiego.
Odnosząc się do podniesionego przez odwołującą się zarzutu organ odwoławczy podał, że wskazane przez stronę kryteria otrzymania stypendium doktoranckiego określone w § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni, nie mogą być zastosowane w przypadku, gdy opinia Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej oraz decyzja Rektora w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego, podejmowane są przed rozpoczęciem studiów lub w pierwszych dniach ich odbywania. Z tych też względów Rada Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii podjęła uchwałę, że stypendia doktoranckie powinny być przyznawane doktorantom, którzy w najwyższym stopniu zapewnią realizację programu studiów, obowiązków badawczych i dydaktycznych, o czym świadczyć miał wynik konkursowego postępowania rekrutacyjnego.
K.G. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, podnosząc zarzut:
1) naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 2, art. 7, art. 8 ust.2, art. 32, i art.87 Konstytucji RP oraz art. 200 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, a także § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz. U. 2007 nr 1, poz. 3 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, ponieważ organ wydał decyzję o nieprzyznaniu skarżącej stypendium doktoranckiego uwzględniając wynik konkursowego postępowania rekrutacyjnego, tym samym nie zastosował kryteriów wskazanych w w/w przepisach, które winny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, co spowodowało, że wydana decyzja jest wadliwa;
2) naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 77 i art. 136 k.p.a. poprzez powołanie się na przepisy mające charakter wewnętrzny, tj. na Uchwałę Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W.skiego w przedmiocie uzależnienia udzielenia stypendium doktoranckiego od wyniku konkursowego postępowania rekrutacyjnego; nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, tym samym nierozważenie w sposób wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym niedopełnienie obowiązku w zakresie uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie; art. 138 i art. 15 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ II instancji oceny poprawności dokonanych przez organ I instancji ustaleń; art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez poprzestanie na przywołaniu jedynie treści przepisów bez uzasadnienia faktycznego decyzji, co stanowi także naruszenie art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. i art. 36 k.p.a., gdyż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez skarżącą złożony w dniu 15 listopada 2009 r., a ostateczna decyzja organu o nie przyznaniu stypendium doktoranckiego została wydana dopiero w dniu 14 stycznia 2010 r. z przekroczeniem miesięcznego terminu do rozpatrzenia sprawy skomplikowanej bez powiadomienia strony o przyczynie zwłoki w wydaniu decyzji i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu skargi zakwestionowała stanowisko organu co do tego, że o przyznaniu, bądź odmowie przyznania stypendium doktoranckiego może decydować wynik postępowania rekrutacyjnego. Zwróciła uwagę, że ustawodawca w art. 199 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym dotyczącym możliwości przyznania doktorantowi prawa do stypendium za wyniki w nauce uzależnia możliwość przyznania tego stypendium od osiągnięcia przez doktoranta bardzo dobrych lub dobrych wyników w postępowaniu rekrutacyjnym, czego nie uczynił regulując kwestie prawa doktoranta do stypendium doktoranckiego. Kwestie przyznania stypendium doktoranckiego uregulował odrębnie, zawierając w tym względzie w ustawie stosowne upoważnienie dla Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
W ocenie skarżącej, powoływanie się przez organ w zaskarżonej decyzji na uchwałę Rady Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii, zgodnie z którą stypendia doktoranckie winny być przyznawane doktorantom, którzy w najwyższym stopniu zapewnią realizację programu studiów, obowiązków badawczych i dydaktycznych, o czym świadczy wynik konkursowego postępowania rekrutacyjnego, jest błędne i stanowi naruszenie art. 200 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz §12 w/w rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Zarzuciła, że stanowisko organu co do tego, że § 12 w/w rozporządzenia nie ma zastosowania w sprawie, w kontekście art. 200 ust. 1 ustawy jest niezasadne. Z przepisów tych nie wynika bowiem, by kryteria określone w § 12 rozporządzenia nie miały zastosowania do doktorantów rozpoczynających studia. Kierując się regułami wykładni celowościowej należy zdaniem skarżącej przyjąć, że w odniesieniu do doktorantów rozpoczynających studia doktoranckie kryteria określone w § 12 rozporządzenia należy oceniać z punktu widzenia rękojmi jaką dają oni w zakresie terminowego realizowania programu studiów, zaangażowania w prowadzeniu zajęć dydaktycznych lub badawczych w ramach praktyk zawodowych oraz zaangażowania w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni. Treści § 12 rozporządzenia nie można interpretować w oderwaniu od podstawy prawnej wydania tego aktu wykonawczego, a więc art. 200 ust. 1 w związku z art. 201 ustawy. Wskazała, że treść aktu niższego rzędu nie może pozostawać w opozycji do aktu wyższego rzędu, który stanowił podstawę jego wydania, a skoro tak, to omawiane rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ma jedynie dookreślać, uszczegóławiać warunki i kryteria przyznawania stypendium doktoranckiego, które zgodnie z ustawą (art. 200 ust. 1) może otrzymywać każdy uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich, a więc również doktorant rozpoczynający studia. Zarzuciła, że odmawiając skarżącej przyznania stypendium doktoranckiego organ nie odniósł się w ogóle do treści art. 200 ust. 1 ustawy.
Odwołując się do ustanowionej w art. 87 Konstytucji RP hierarchicznej struktury systemu źródeł prawa zarzuciła, że Uchwała Rady Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii nie należy do źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Rada Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii nie została upoważniona do formułowania kryteriów przyznawania stypendium doktoranckiego.
Zdaniem skarżącej, powoływanie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na uchwałę Rady Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii, zgodnie z którą stypendia doktoranckie winny być przyznawane doktorantom, którzy w najwyższym stopniu zapewnią realizację programu studiów, obowiązków badawczych i dydaktycznych, o czym świadczy wynik konkursowego postępowania rekrutacyjnego, jest błędne i stanowi naruszenie zasady praworządności, o której mowa w art. 6 k.p.a.
Zwróciła uwagę, ze stypendium doktoranckie jest przyznawane na cały okres studiów w związku z czym decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania stypendium doktoranckiego winna być podejmowana po wnikliwym zbadaniu całego stanu faktycznego sprawy. Uzyskanie stypendium doktoranckiego w następnych latach studiów przez doktoranta, któremu nie przyznano tego stypendium w momencie rozpoczynania studiów doktoranckich, może być niezwykle utrudnione lub wręcz niemożliwe.
Podniosła, powołując się na złożone odwołanie z dnia 25 września 2009 r. od listy rankingowej kandydatów na stacjonarne studia doktoranckie nauk prawnych, że organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarżąca uzyskała 23 punkty z postępowania rekrutacyjnego, tymczasem według niej, prawidłowy wynik jaki uzyskała ona z postępowania rekrutacyjnego to 24 punkty.
Zdaniem skarżącej, ranking utworzony przez Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii nie może być brany pod uwagę również z tej przyczyny, że zastosowane w toku postępowania rekrutacyjnego kryteria są sprzeczne z art. 32 Konstytucji. W ramach postępowania rekrutacyjnego punktowano uzyskanie uprawnień zawodowych w postaci zdanego egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego, adwokackiego, radcowskiego, notarialnego lub komorniczego, odrębnie za każde uprawnienie zawodowe po 6 punktów. Kryterium to dyskryminuje osoby ubiegające się o przyjęcie na studia doktoranckie bezpośrednio po ukończeniu studiów, a więc takie jak ona. Dokonując oceny doktoranta I roku stacjonarnych studiów doktoranckich przez pryzmat kryteriów wskazanych w § 12 rozporządzenia organ winien jej zdaniem uwzględnić takie okoliczności, które mogą potwierdzić przydatność doktoranta do pracy naukowo-badawczej i dydaktycznej, np.: oceny ze studiów, ocena z pracy magisterskiej, publikacje, odbyte studia zagraniczne w ramach programów Sokrates/Erasmus, drugi kierunek studiów (zgodny z obranym kierunkiem badawczym), staże studyjne, biegła znajomość języków obcych.
Zarzuciła też wewnętrzną sprzeczność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej oceny jej zdolności i dotychczasowych osiągnięć w związku z zawartym jednocześnie w tej decyzji stwierdzeniem organu, że okoliczności te nie podlegają obiektywnej ocenie, która pozwalałaby na ich porównanie z innymi kandydatami i mogłaby stanowić podstawę do przyznania lub odmówienia stypendium doktoranckiego.
W ocenie skarżącej, organ dopuścił się także w zaskarżonej decyzji naruszenia art. 200 ust. 4 ustawy przez to, że rozpoznając wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego nie analizuje kwestii zatrudnienia podejmowanego przez doktoranta lecz kieruje się tylko i wyłącznie punktacją uzyskaną w toku konkursu na stacjonarne studia doktoranckie. Skarżąca podniosła, że treść art. 200 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z § 13 ust. 2 rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że organ podejmując decyzję winien nie tylko zbadać, czy doktorant wnioskujący o przyznanie stypendium nie jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, ile czasu na to poświęca i jakie z tego tytułu uzyskuje dochody ale także, czy nie uzyskuje dochodów z innych tytułów, np. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżąca podniosła, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślała, że praca naukowa jest dla niej priorytetem oraz przedstawiła swoje dotychczasowe osiągnięcia i preferencje, gdy idzie o pracę naukową, a także przedstawiła swoją sytuację materialną. Tymczasem organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się w ogóle do tej kwestii oraz ich nie ocenił, co jej zdaniem czyni zasadnym zarzut naruszenia przez organ art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Zarzuciła, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do listy rankingowej, czym uchybił art. 77 k.p.a., zgodnie z treścią którego organ zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania dowodowego potrzebnego do ustalenia stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do przepisów prawa materialnego, tj. art. 200 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
W konsekwencji uzasadnienie organu do zaskarżonej decyzji nie spełnia zdaniem skarżącej wymogów przewidzianych art. 107 § 3 k.p.a.
Kolejnym uchybieniem organu zdaniem skarżącej jest to, że w swojej decyzji poprzestał na przywołaniu jedynie treści przepisów, co daje postawę do przyjęcia, że dopuścił się on naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.
W ocenie skarżącej organ dopuścił się także naruszenia art. 15 k.p.a. i art. 138 k.p.a. przez to, że nie rozpatrzył ponownie sprawy w jej całokształcie w postępowaniu odwoławczym.
Skarżąca zarzuciła ponadto, że postępowanie przed organem II instancji odbywało się z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 § 3 k.p.a. i art. 36 k.p.a. przez to, że złożony przez skarżącą w dniu 15 listopada 2009 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został rozpatrzony przez organ odwoławczy dopiero w dniu 14 stycznia 2010 r., tj. po dwóch miesiącach od złożenia przez skarżącą wniosku. Organ nie dopełnił przy tym obowiązku zawiadomienia strony o przyczynie zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy.
Takie działanie organu również w kontekście lakoniczności uzasadnienia decyzji i w/w naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. z całą pewnością stanowi jej zdaniem oczywiste naruszenie przepisów postępowania.
Niezależnie od powyższego należy zdaniem skarżącej wskazać, że Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, na którym skarżąca odbywa studia doktoranckie, jest jednostką organizacyjną publicznej uczelni, która funkcjonuje w oparciu o uzyskiwane środki publiczne. Stosownie do brzmienia art. 200 ust. 5 w związku z art. 98 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia doktoranckie są finansowane w ramach uzyskiwanych przez uczelnię środków publicznych. Uniwersytet W. jako jednostka sektora finansów publicznych jest zobligowany do stosowania przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 pkt 11 ustawy). Ustawa nakłada na jednostki sektora finansów publicznych obowiązek w zakresie zapewnienia jawności i przejrzystości finansów publicznych. Z tego też względu powinna być zapewniona transparentność oraz jawność. Tymczasem na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii do dnia dzisiejszego nie została upubliczniona lista uczestników studiów doktoranckich. Zamieszczona do połowy lutego 2010 r. na stronie internetowej Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii lista rankingowa była pierwszą wersją listy, która ulegała modyfikacji - co organ sam przyznał w zaskarżonej decyzji - i do dnia dzisiejszego nie jest znana aktualna lista rankingowa, ani lista osób, które otrzymały stypendium doktoranckie, czy stypendium naukowe. Organ I instancji w decyzji z dnia 26 października 2009 r. stwierdził, że ustalono liczbę 20 stypendiów doktoranckich. Dopiero, gdy skarżąca podniosła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że stypendia doktoranckie otrzymało 21 osób, organ II instancji przyznał w zaskarżonej decyzji, że osób, które otrzymały stypendium było 21.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego w toku prowadzonej rekrutacji na studia doktoranckie na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii oraz w trakcie dokonywania oceny zasadności decyzji o odmowie przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego, nie doszło do naruszenia prawa określonego bezpośrednio w ustawie, jak też ustanowionego przez Uniwersytet w ramach delegacji ustawowej, bądź w ramach autonomii szkół wyższych.
Organ podkreślił, że prawo do otrzymywania stypendium doktoranckiego nie jest prawem bezwzględnie obowiązującym i nie każdy uczestnik studiów doktoranckich musi je otrzymać. Działając w ramach przyznanej Uniwersytetowi autonomii (art. 4 ust. 1 ustawy) oraz na podstawie § 5 ust.1 pkt 2 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego - Uniwersytet określa kryteria, którymi kieruje się przy przyznawaniu stypendiów (§ 3 ust. 2 i 4 Regulaminu).
Organ podniósł, że tryb postępowania przy określaniu zasad rekrutacji na studia doktoranckie oraz zasady i tryb przyznawania stypendiów doktoranckich, przyjęte w Uniwersytecie znajdują oparcie w:
a) art. 200 ustawy i wydanym do niej akcie wykonawczym. tj. powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
§ 43 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 Statutu Uniwersytetu W.,
uchwale Senatu Uniwersytetu W. nr [...] z dnia 28 stycznia 2009 r. w sprawie określenia zasad rekrutacji na studia doktoranckie w Uniwersytecie W. w roku akademickim 2009/2010, uchwale nr [....] z dnia 29 kwietnia 2009 oraz uchwale Senatu nr 44/2009 z dnia 29 kwietnia 2009 które zmieniają uchwałę nr 8/2009. Załącznik do uchwały nr 8/2009 zawiera szczegółowe zasady rekrutacji obowiązujące na poszczególnych wydziałach, w tym także na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii.
zarządzeniu Rektora nr 93/2007 z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie wprowadzenia "Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie W. " (zmienionym zarządzeniem Rektora nr 84/2009 z dnia 7 lipca 2009 r.),
uchwale Rady Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii z dnia 17 listopada 2008 r. w sprawie określenia zasad przyjęć na I rok stacjonarnych i niestacjonarnych studiów doktoranckich nauk prawnych w roku akademickim 2009/2010.
Na podstawie art. 169 ust. 2 w związku z art. 196 ust. 2 ustawy i § 43 ust. 2 pkt 7 Statutu, Senat określił zasady rekrutacji i podejmowania wstępnych czynności do ustalenia listy uczestników, którym Rektor może przyznać stypendium doktoranckie na czas odbywania tych studiów. Powołana wyżej uchwała nr 8/2009 z dnia 28 stycznia 2009 r. w § 5 stanowi, że na studia doktoranckie może być przyjęta osoba, która posiada tytuł magistra lub równorzędny oraz spełnia szczegółowe warunki rekrutacji określone w załączniku do tej uchwały. Zgodnie z § 8 uchwały Senatu limit miejsc i stypendiów oraz terminy rekrutacji ustala rada wydziału stosownie do swoich możliwości organizacyjnych i finansowych. Organ dodał, że w Uniwersytecie wydziały prowadzą działalność w dużym stopniu samodzielnie, między innymi decydując o sprawach finansowych, zgodnie z zarządzeniem Rektora o "Zasadach gospodarki finansowej w Uniwersytecie W. ".
Organ podniósł, że Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii określił limit przyjęć na rok akademicki 2009/2010 na 30 osób przy równoczesnym uzyskaniu przez kandydata minimum 20 punktów, zaś liczbę osób, które według możliwości Wydziału mogły otrzymać stypendium - na 20 osób. Ostatecznie przyznano 21 stypendiów ze względu na uzyskanie co najmniej 25 punktów przez 21 osób. Wobec takich ustaleń posłużenie się listą rankingową pozwoliło zastosować obiektywne kryteria przyjęć na studia i przyznania stypendium. Wskazano, że decyzje o przyznaniu stypendiów doktoranckich bądź odmowie Rektor podejmuje na podstawie art. 200 ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, po zapoznaniu się z wnioskami kierownika studiów doktoranckich oraz listą doktorantów, których wnioski zostały pozytywnie zaopiniowane (§ 3 ust. 4 i 5 regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie W.).
Organ wskazał, że kryteria przyznawania stypendium, określone w § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. nie dają podstawy do oceny kandydata na studia doktoranckie. Są bowiem adresowane do uczestników studiów, poczynając od drugiego roku studiów. Z tej przyczyny konieczne było określenie takich kryteriów oceny kandydatów, które byłyby porównywalne z innymi kandydatami, na etapie rekrutacji.
W ocenie organu, podniesiony w skardze zarzut bezpodstawności wprowadzenia jako kryterium punktów za posiadany tytuł zawodowy nie narusza prawa. Mieści się bowiem w zakresie autonomicznego stanowienia norm prawa wewnętrznego, w tym ustalania warunków przyjęć na studia doktoranckie.
Organ stwierdził, że obie kwestionowane decyzje Rektora: z dnia 14 stycznia 2010 r. i z dnia 26 października 2009 r. czynią zadość wymaganiom stawianym w k.p.a. decyzjom administracyjnym. W szczególności powołana została podstawa prawna, na której decyzje zostały wydane. Prawidłowo zdaniem organu wskazano, że skarżąca uzyskała 23 punkty, przy wymaganym minimum 25 punktów do uzyskania pozytywnej opinii niezbędnej do podjęcia przez Rektora ewentualnej decyzji o przyznaniu stypendium (vide: listy rankingowe). Wykazano, że limit przyznanych stypendiów nie może być wyższy niż 20. Wskazano też merytoryczne przesłanki przyjętych rozwiązań w aktach prawa wewnętrznego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w uzasadnieniu decyzji wyjaśniono przyczyny korekty w liście rankingowej - była ona konieczna z uwagi na to, że wymagane 25 punktów uzyskało 21 osób. Korekta nie miała wpływu na prawa skarżącej, ponieważ uzyskała ona 23 punkty, co nie wystarczało do uzyskania pozytywnej opinii Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, na podstawie której Rektor podejmował decyzje o przyznaniu stypendium w ramach ustalonych limitów.
W złożonym w sprawie piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2010 r. skarżąca podtrzymała w całości zarzuty, wnioski i twierdzenia zawarte w skardze.
Odnosząc się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę, w szczególności do stwierdzenia, że decyzja Prorektora w przedmiocie przyznania, bądź nieprzyznania stypendium doktoranckiego nie ma charakteru przepisu bezwzględnie obowiązującego skarżąca podniosła, że podział przepisów na bezwzględnie i względnie obowiązujące charakterystyczny jest dla dziedziny prawa jakim jest prawo cywilne, natomiast na gruncie prawa administracyjnego mamy do czynienia z decyzjami o charakterze związanym, bądź uznaniowym. Decyzja Prorektora z tego punktu widzenia niewątpliwie ma charakter decyzji związanej, albowiem zostaje wydana po spełnieniu kryteriów określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 grudnia 2006 r., a to oznacza, że organ nie może nie przyznać stypendium w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o nie, spełniła te warunki. W ocenie skarżącej, spełniła ona warunki do przyznania jej stypendium doktoranckiego, co jej zdaniem w pełni uzasadnia skargę.
Odnosząc się do kwestii autonomii uczelni, skarżąca podniosła, że autonomia uczelni nie ma charakteru nieograniczonego, co wyraźnie wynika z art. 70 ust. 5 Konstytucji RP stanowiącego, że: "Zapewnia się autonomię szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie". Zapis ten został powtórzony w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 4 ust. 1.
Skarżąca wskazała ponadto, że o stypendium doktoranckie może ubiegać się jedynie osoba posiadająca status doktoranta, a więc osoba, która została przyjęta na studia i złożyła ślubowanie. Na podstawie art. 200 ustawy Rektor nie może przyznać stypendium doktoranckiego kandydatowi na studia doktoranckie. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek po immatrykulacji, tj. 9 października 2009 r., a więc wtedy, gdy była już doktorantką. Niezrozumiałe jej zdaniem są stwierdzenia organu zawarte w odpowiedzi na skargę dotyczące możliwości przyznawania stypendium doktoranckiego kandydatom na studia doktoranckie.
Odnosząc się do kryteriów przyznawania stypendium doktoranckiego skarżąca podkreśliła, że kwestia ta nie została przez ustawodawcę pozostawiona autonomicznym decyzjom uczelni. Zdaniem skarżącej, normodawca uznał, że w tej kwestii wszystkie uczelnie winny stosować jednakowe kryteria, stąd w art. 201 ustawy wskazał jako jedynie uprawnionego Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który określił powyższe kryteria w rozporządzeniu z dnia 19 grudnia 2006 r., co oznacza obowiązek jego bezwzględnego stosowania w procedurze przyznawania stypendium doktoranckiego.
Na marginesie skarżąca wskazała, że organ kwestionował w odpowiedzi na skargę zarzuty skarżącej dotyczące nierównego traktowania kandydatów w postępowaniu rekrutacyjnym poprzez m.in. punktowanie posiadanych uprawnień zawodowych w postaci zdanego egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego, adwokackiego, radcowskiego, notarialnego lub komorniczego (odrębnie za każde uprawnienie zawodowe), gdy tymczasem, w naborze na studia doktoranckie w następnym roku to dyskryminujące kryterium zostało wyeliminowane. Zmienione zostało również punktowanie innych kryteriów.
Rozpoznając po raz pierwszy niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu wskazał, że jako podstawę odmowy przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego organ administracyjny powołał art. 200 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 3 ust. 5 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich. Z przepisów tych nie wynikają przesłanki przyznania stypendium doktoranckiego, w szczególności by wystarczające kryterium rozstrzygnięcia stanowiły wyniki postępowania rekrutacyjnego.
Zgodnie z art. 200 ust. 3 ustawy, właściwym do przyznania stypendium i określenia czasu jego pobierania i wysokości jest rektor. Z kolei § 3 ust. 5 Regulaminu, przyznaje prorektorowi do spraw nauczania kompetencję do podejmowania decyzji w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego i zobowiązuje dział nauczania do przesłania decyzji prorektora doktorantom ubiegającym się o stypendium doktoranckie.
W myśl § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz.U. z 2007 r. nr 1, poz. 3 ze zm.), opartego na podstawie art. 201 ustawy, rektor po zasięgnięciu opinii właściwego organu samorządu doktorantów: (...) ustala regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich. Regulamin przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie W. został wprowadzony Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu W. nr [...]z dnia 7 listopada 2007 r. Regulamin stanowi, że stypendium doktoranckie może otrzymać doktorant, który prowadzi zajęcia dydaktyczne w ramach praktyk zawodowych oraz badania naukowe ważne ze względu na rozwój Uczelni lub realizację jej celów i zadań. Stypendium przyznaje się na wniosek doktoranta według wzoru, stanowiącego Załącznik do niniejszego Regulaminu (§ 2 ust. 1). Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna biorąc pod uwagę wagę tematu badawczego podejmowanego przez doktoranta oraz potrzeby dydaktyczne wydziału sporządza listę kandydatów doktorantów, których wnioski o stypendium doktoranckie uzyskają poparcie komisji. Informację dotyczącą poparcia komisji, kandydat otrzyma wraz z decyzją o przyjęciu na studia doktoranckie (§ 3 ust. 2).
Przepis § 2 ust. 1 Regulaminu został znowelizowany Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu W. z dnia 7 lipca 2009 r. nr [..]i w chwili orzekania w sprawie miał następujące brzmienie: "Stypendium doktoranckie może otrzymać doktorant, który terminowo realizuje program studiów doktoranckich i wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych lub badawczych w ramach praktyk zawodowych albo zaangażowaniem w realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni. Stypendia przyznaje się na wniosek doktoranta według wzoru, stanowiącego Załącznik do niniejszego Regulaminu". Zdanie pierwsze tego przepisu jest wiernym przeniesieniem do Regulaminu przepisu § 12 wspomnianego rozporządzenia. Istotną wskazówkę jak ocenić wnioski o stypendia doktoranckie stanowi § 3 ust. 2 Regulaminu, w którym wyróżniono takie czynniki jak: istota tematu badawczego podejmowanego przez doktoranta oraz potrzeby dydaktyczne wydziału. Zdaniem Sądu rozpoznające sprawę po raz pierwszy, te jedynie względy, obok wymienionych w przepisie § 2 ust. 1 Regulaminu, mogą stanowić przesłanki pozytywnego bądź negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku doktoranta o przyznanie stypendium doktoranckiego, przy tym przesłanki te muszą istnieć w chwili załatwienia wniosku doktoranta. Organ orzekający nie może więc w ocenie Sądu wnosić, w oparciu o wyniki postępowania rekrutacyjnego, o istnieniu rękojmi, że wnioskodawca wspomniane względy spełni w przyszłości. Tymczasem w obu omówionych decyzjach przesłanki te zostały pominięte.
Sąd zauważył, że skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała okoliczności, które należało ocenić z uwzględnieniem wskazanych unormowań. Tego jednakże nie uczyniono nawet w postępowaniu odwoławczym.
Mając powyższe orzekający po raz pierwszy w niniejszej sprawie Sąd I instancji uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą.
Wyrok powyższej treści został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargami kasacyjnymi wniesionymi zarówno przez skarżącą, jak i przez organ administracji.
Organ zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez:
błędną wykładnię art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, § 3 ust. 5 Regulaminu, polegającą na uznaniu, że przepisy te nie określają podstawy do podjęcia decyzji odmawiającej przyznania stypendium doktoranckiego;
niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 1 i § 3 ust. 2 Regulaminu poprzez uznanie, że jedynie przesłanki, które są wymienione w powyższych przepisach mogą stanowić podstawę pozytywnego bądź negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie wniosku doktoranta o przyznanie stypendium.
Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 3 § 1 i art. 145 § 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, które w ocenie Sądu są konieczne do wydania przez organ prawidłowego rozstrzygnięcia.
Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca natomiast zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 32, art. 70 ust. 5, art. 87, art. 92 Konstytucji RP, art. 201 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, § 12 i § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni, co skutkowało błędnym przyjęciem, że podstawą wydania decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania stypendium doktoranckiego stanowią postanowienia § 2 ust. 1 oraz z § 3 ust. 2 Regulaminu, mimo że w demokratycznym państwie prawa jedynie przepisy powszechnie obowiązujące mogą stanowić podstawę decyzji administracyjnej. Podniosła, że prawo do ustalania kryteriów przyznania stypendium doktoranckiego stanowi wyłączne uprawnienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w związku z czym kryteria przez niego ustalone w § 12 oraz w § 13 ust. 2 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni powinny być stosowane w odniesieniu do każdego doktoranta, który się o nie ubiega, bez względu na to, w jakiej uczelni odbywa studia (zasada równości), gdyż kwestia ta nie została pozostawiona autonomicznym decyzjom uczelni.
Zarzuciła również błędną wykładnię § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2006 r. poprzez błędne przyjęcie, że w oparciu o wskazany przepis, rektor władny jest określić w ustalonym przez siebie regulaminie przyznawania stypendiów doktoranckich kryteria przyznawania tych stypendiów, co skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd rozpoznający sprawę, że postanowienia § 2 ust. 1 i § 3 ust. 2 Regulaminu stanowią podstawę wydania decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania stypendium doktoranckiego.
Podniosła również zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 3 § 1, § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem w uzasadnieniu wyroku nie ustosunkowano się do zarzutów podniesionych w skardze w zakresie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 32, art. 87 Konstytucji RP, § 12 i § 13 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2006 r. w związku z art. 201 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 15, art. 35 § 3, art. 36, art. 77, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 k.p.a., jak również co do tego, że ani wynik konkursowego postępowania rekrutacyjnego, ani opinia Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, a także uchwała Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W.skiego w przedmiocie uzależnienia udzielenia stypendium doktoranckiego od wyniku konkursowego postępowania rekrutacyjnego, nie może stanowić o przyznaniu bądź odmowie przyznania stypendium doktoranckiego.
W ocenie skarżącej rozpoznający sprawę Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarżąca w postępowaniu rekrutacyjnym uzyskała 23 punkty i zajęła 30 pozycję na liście rankingowej, mimo że z akt sprawy wynika, że skarżąca w postępowaniu rekrutacyjnym uzyskała 24 punkty i zajęła 21 pozycję na liście rankingowej oraz że limit ilości punktów z postępowania rekrutacyjnego, który uprawniał do uzyskania pozytywnej decyzji w przedmiocie stypendium doktoranckiego wynosił 25 punktów, pomimo że z akt sprawy wynika, że w stosunku do jednej osoby, która uzyskała 24 punkty, zajęto pozytywne stanowisko o przyznaniu stypendium doktoranckiego i w konsekwencji wydano decyzję o przyznaniu jej stypendium doktoranckiego. Skarżąca zarzuciła ponadto, że błędnie przypisano jej zarzuty stanowiące w istocie wypowiedź organu zawartą w odpowiedzi na skargę, dotyczącą uprawnień rad wydziałów do ustalania wykazu dokumentów niezbędnych przy składaniu wniosku o przyjęcie na studia doktoranckie. W ocenie skarżącej, pomimo stwierdzenia przez Sąd I instancji uchybień organu w toku postępowania administracyjnego, Sąd nie wskazał przepisów, z którymi związane są te uchybienia, poprzestając jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu, że "skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie jej sprawy wskazała okoliczności, które należało ocenić z uwzględnieniem wskazanych unormowań. Tego jednakże nie uczyniono nawet w tym stadium postępowania; orzeczenia organu administracyjnego nie mogły się zatem ostać."
Powołując się na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżącej organ wniósł o jej oddalenie w części nieobjętej kasacją organu.
Rozpoznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą K.G. Naczelny Sąd Administracyjny uznał sformułowane w jej skardze kasacyjnej zarzuty za uzasadnione. Sąd II instancji zważył, że w skardze wniesionej do Sądu K.G. zakwestionowała prawidłowość ustalonego w postępowaniu administracyjnym stanu faktycznego, który również Sąd I instancji uznał za ustalony prawidłowo. Twierdziła, że w postępowaniu rekrutacyjnym otrzymała 24 punkty i uzyskała 21 pozycję na liście, a nie - jak ustalono w postępowaniu - 23 punkty odpowiadające 30 pozycji. Wiąże się z tym zarzut naruszenia przez WSA art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zarzut ten skarżąca powiązała także z faktem nieustosunkowania się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. do jej stanowiska zaprezentowanego w skardze skierowanej do tego Sądu dotyczącego obrazy w postępowaniu administracyjnym szeregu przepisów Konstytucji RP, Kodeksu postępowania administracyjnego i mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że skarżąca w treści swojej skargi do WSA (s. 5) kwestionowała prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym stwierdzenia organu co do ilości uzyskanych przez nią punktów oraz jej miejsca na liście rankingowej. Wskazał, że zarówno do tego zarzutu, jak i do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego przez przyjęcie za podstawę decyzji przepisów, które - zdaniem skarżącej - nie mogły stanowić takiej podstawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W.rozpoznający sprawę nie ustosunkował się, co w ocenie Sądu II instancji stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem wymagane tym przepisem przedstawienie stanu sprawy obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Wskazał też, że przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze i stanowisk pozostałych stron łączy się z obowiązkiem ustosunkowania się Sądu I instancji do tych zarzutów i stanowisk, gdyż na tym polega sądowa kontrola działalności administracji publicznej, w tym zgodności z prawem wydawanych przez te organy decyzji i innych aktów administracyjnych (art. 1 p.u.s.a., art. 3 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak ustosunkowania się Sądu I instancji do zarzutów skargi K.G. czyni tę skargę - w przedstawionym wyżej zakresie - zasadną.
Sąd II instancji wskazał, że pełna ocena wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej Uniwersytetu W.skiego wymaga wcześniejszego ustosunkowania się Sądu I instancji do treści tych zarzutów skargi kasacyjnej K.G., w których kwestionuje ona prawne podstawy zaskarżonej decyzji. Z braku wystarczających w tym przedmiocie rozważań Sądu I instancji zaskarżony wyrok w ocenie Sądu II instancji podlegał uchyleniu, gdyż braku tych ocen nie może zastąpić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargi kasacyjne.
Wobec stanowiska Sądu I instancji kwestionującego możliwość oceny kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich na podstawie ilości punktów uzyskanych w postępowaniu rekrutacyjnym kandydata na studia doktoranckie i jego miejsca na liście rankingowej Sąd II instancji stwierdził, że wyłączne i ścisłe stosowanie zasad wymienionych w § 2 ust. 1 i § 3 ust. 2 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie W. mogłoby się okazać niewystarczające do rozstrzygania wniosków osób przyjętych na pierwszy rok studiów o przyznanie im stypendium doktoranckiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że kwestionując przyjętą w Uniwersytecie W. praktykę przyznawania takich stypendiów Sąd I instancji nie ustosunkował się (niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze skierowanej do tego Sądu) do stanowiska Uniwersytetu, że w stosunku do osób rozpoczynających studia okoliczności wymienione w § 2 ust. 1 można ustalić wyłącznie na podstawie prognozy opartej o dotychczasowe osiągnięcia zawodowe doktoranta oceniane w obiektywnym konkursowym postępowaniu rekrutacyjnym. Taka ocena łącznie ze wskazanymi w § 3 ust. 2 Regulaminu potrzebami dydaktycznymi uczelni i wagą tematu badawczego podjętego przez doktoranta dawałyby podstawy do oceny, czy uczelnia w ramach swojej autonomii i uznania opartego o obiektywne kryteria ma podstawy do uwzględnienia wniosku o przyznanie stypendium. Sąd II instancji wskazał, że rozpoznający sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozważył przy tym, czy ścisłe przestrzeganie przepisów obowiązującego regulaminu nie spowodowałoby, że przyznanie stypendiów osobom rozpoczynającym studia doktoranckie w ogóle nie byłoby możliwe. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej Uniwersytetu W., dodając, że dotyczy to również podniesionego w obu skargach kasacyjnych zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w tym przez niezawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny przede wszystkim ocenił prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy, następnie ustosunkował się do treści skargi, w tym zarzutów dotyczących niekonstytucyjności powołanych w decyzji przepisów oraz wskazał te normy prawne, które stanowią prawidłowe podstawy do wydawania decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania spornego stypendium i dopiero na tej podstawie ocenił zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie wyżej przywołane wytyczne zawarte w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym ponownie w sprawie niniejszej, wydane w sprawie decyzje naruszają zarówno przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak również przepisy postępowania administracyjnego. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) uznał, że skargę należy uwzględnić i uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą.
Zważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 3 § 3 p.p.s.a., poza przypadkami określonymi w § 2, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przepisem takim jest art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) zwanej dalej ustawą, stanowiący, że do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
Stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na tych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji daje podstawę do uznania skargi za zasadną.
Jako podstawę odmowy przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego organ administracyjny powołał art. 200 ust. 3 ustawy oraz § 3 ust. 5 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie W. (Zarządzenie nr 93/2007 Rektora Uniwersytetu W. z dnia 7 listopada 2007 r. z późn. zm.), dalej Regulamin. Zważyć należy, że z powołanych przepisów art. 200 ust. 3 ustawy oraz § 3 ust. 5 Regulaminu nie wynikają przesłanki przyznawania stypendium doktoranckiego. Z pierwszego przepisu wynika kompetencja rektora do przyznania stypendium doktoranckiego, z drugiego zaś kompetencja prorektora do spraw nauczania do podjęcia decyzji w tym przedmiocie. Zgodnie bowiem z art. 200 ust. 3 ustawy, decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz jego wysokości podejmuje rektor. W myśl zaś § 3 ust. 5 Regulaminu: "Prorektor do spraw nauczania podejmuje decyzję w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego. Dział nauczania przesyła decyzję Prorektora doktorantom ubiegającym się o stypendium doktoranckie." W wydanych w sprawie decyzjach organ nie powołał natomiast przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Decyzje te nie zawierają też uzasadnienia prawnego, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. i czyni zasadnym podniesiony w skardze zarzut naruszenia tego przepisu prawa. Stanowi także naruszenie art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. zawierających ogólne zasady postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie decyzji administracyjnej ma także walor informacyjny. Z uzasadnienia decyzji ma wynikać argumentacja jaką kierował się organ, nie uwzględniając żądania strony. Elementem tej argumentacji, jak wynika z powołanych przepisów prawa, ma być obok ustaleń faktycznych także uzasadnienie prawne polegające na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym ma wynikać ponadto, z jakich przyczyn organ drugiej instancji nie uwzględnił argumentacji podniesionej przez stronę w odwołaniu. W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie zawierają wszystkich tych elementów. Oprócz tego, że wydane decyzje nie powołują przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy, to zgodzić się należy także z zarzutem skarżącej, że decyzja organu wydana w drugiej instancji w części dotyczącej zdolności i dotychczasowych osiągnięć skarżącej jest niezrozumiała i sprzeczna wewnętrznie, a to w związku z zawartym w niej stwierdzeniem, że nie kwestionuje się zdolności i osiągnięć skarżącej, bowiem nie podlegają one obiektywnej ocenie, która pozwalałaby na ich porównanie z innymi kandydatami i mogłaby stanowić podstawę do przyznania lub odmówienia stypendium doktoranckiego. W tym też kontekście można stwierdzić, że wprawdzie w postępowaniu odwoławczym organ odniósł się do zdolności i osiągnięć skarżącej lecz nie rozważył ich i nie ocenił należycie w świetle treści § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz. U. z 2007 r. nr 1, poz. 3 ze zm.) zwane dalej rozporządzenie, w związku z art 200 ust. 1 ustawy. Ponadto w uzasadnieniu decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym organ nie odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności do tej jego części, w której skarżąca wskazuje przepisy prawa mające jej zdaniem zastosowanie w sprawie, to jest przepisy ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym i przepisy wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkodnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni.
Odnosząc się do zarzutów skargi zawartych na str. 5 skargi dotyczących kwestii ilości punktów uzyskanych przez skarżącą w wyniku postępowania rekrutacyjnego zauważyć należy, że we wniosku o ponowne rozstrzygnięcie sprawy skarżąca nie zakwestionowała poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń organu I instancji w tym zakresie. W decyzji pierwszoinstancyjnej podano, że w postępowaniu rekrutacyjnym skarżąca uzyskała 23 punkty. Zważyć należy, że odwołanie z dnia 25 września 2009 r., na które skarżąca powołuje się w skardze wniesionej w niniejszej sprawie, jest odwołaniem wniesionymi przez nią w innej - choć z uwagi na przyjęte przez organ przesłanki decydujące o przyznaniu stypendium - sprawie skoro jest odwołaniem od listy rankingowej kandydatów na stacjonarne studia doktoranckie nauk prawnych. Jeżeli skarżąca twierdzi, że uzyskała z postępowania rekrutacyjnego 24 punkty, a nie 23, to winna zarzut ten podnieść w tym postępowaniu, a organ winien się do zarzutu tego odnieść w decyzji rozstrzygającej sprawę niniejszą.
Przechodząc do kwestii dotyczących materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy zważyć należy, że problem stypendiów doktoranckich zawarty został w przepisach ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w rozdziale 3 zatytułowanym Studia doktoranckie. Bezpośrednie regulacje dotyczące stypendium doktoranckiego ustawa zawiera tylko w przepisie art. 200. Z przepisu tego wynika, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie (ust. 1). Przepis ten w ust. 2 określa minimalną wysokość stypendium, o którym mowa w ust. 1 stanowiąc, że nie może być ono niższe niż 60 % minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich; w ust. 3 - właściwość rektora jako organu umocowanego do przyznania stypendium oraz okresie jego pobierania i wysokości; w ust. 4 dopuszcza możliwość podejmowania przez doktorantów otrzymujących stypendium, o którym mowa w ust. 1, pracy zarobkowej wyłącznie w niepełnym wymiarze czasu pracy, a w ust. 5 wskazuje środki, z których stypendia doktoranckie są finansowane.
W art. 201 ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do określenia, w drodze rozporządzenia, warunków i trybu organizowania studiów doktoranckich, ich prowadzenia i odbywania oraz trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów, wskazując w dalszej części tego przepisu materię, jaką winno regulować rozporządzenie wydane na jego podstawie.
Z przytoczonych wyżej regulacji wynika m.in., że tryb, warunki, wysokość i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów winny być uregulowane w akcie rangi rozporządzenia wydanego na podstawie art. 201 ustawy.
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 201 ustawy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał w dniu 19 grudnia 2006 r. rozporządzenie w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz. U. z 2007 r. nr 1, poz. 3 ze zm.). Według treści § 1, rozporządzenie to określa warunki i tryb organizowania studiów doktoranckich przez jednostki organizacyjne uczelni, ich prowadzenia i odbywania oraz tryb, warunki, wysokość i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów. Problematyki stypendiów doktoranckich dotyczą przepisy §§ 5, 12, 13 i 14 tego rozporządzenia. Przepisy §§ 12, 13 i 14 rozporządzenia określają częściowo tryb, warunki, wysokość i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich. W myśl § 12, stypendium doktoranckie może otrzymać doktorant, który terminowo realizuje program studiów doktoranckich i wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych lub badawczych w ramach praktyk zawodowych albo zaangażowaniem w realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni. W § 13 rozporządzenie wprowadza zasadę przyznawania stypendiów na wniosek doktoranta (ust. 1), składany kierownikowi studiów doktoranckich (ust. 3) przekazywany w terminie 14 dniu rektorowi wraz z opinią kierownika studiów doktoranckich rektorowi (ust. 4), przy czym doktorant wykonujący pracę zarobkową dołącza do wniosku oświadczenie o wymiarze czasu pracy i wysokości dochodów uzyskiwanych w związku z wykonywaniem tej pracy (ust. 2). W § 14 określono wysokość stypendium doktoranckiego, zaś w § 5 ust. 1 pkt 2 postanowiono, że rektor, po zasięgnięciu opinii właściwego organu samorządu doktorantów ustala regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich.
Regulamin przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie W.skim został wprowadzony Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu W.skiego nr 93/2007 z dnia 7 listopada 2007 r. Regulamin stanowi, że stypendium doktoranckie może otrzymać doktorant, który prowadzi zajęcia dydaktyczne w ramach praktyk zawodowych oraz badania naukowe ważne ze względu na rozwój Uczelni lub realizację jej celów i zadań. Stypendium przyznaje się na wniosek doktoranta według wzoru, stanowiącego Załącznik do niniejszego Regulaminu (§ 2 ust. 1). Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna biorąc pod uwagę wagę tematu badawczego podejmowanego przez doktoranta oraz potrzeby dydaktyczne wydziału sporządza listę kandydatów doktorantów, których wnioski o stypendium doktoranckie uzyskają poparcie komisji. Informację dotyczącą poparcia komisji, kandydat otrzyma wraz z decyzją o przyjęciu na studia doktoranckie (§ 3 ust. 2).
Przepis § 2 ust. 1 Regulaminu został znowelizowany Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu W.skiego z dnia 7 lipca 2009 r. nr 84/2009 i w chwili orzekania w sprawie miał następujące brzmienie: "Stypendium doktoranckie może otrzymać doktorant, który terminowo realizuje program studiów doktoranckich i wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych lub badawczych w ramach praktyk zawodowych albo zaangażowaniem w realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni. Stypendia przyznaje się na wniosek doktoranta według wzoru, stanowiącego Załącznik do niniejszego Regulaminu". Zdanie pierwsze tego przepisu jest wiernym przeniesieniem do Regulaminu przepisu § 12 wspomnianego rozporządzenia.
Rozważenia wymaga, czy w świetle wyżej powołanych regulacji prawnych oraz innych obowiązujących przepisów prawa, uczelnia mogła w regulaminie przyznawania stypendiów doktoranckich, o jakim mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, określać tryb, warunki, wysokość i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich. Z zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę stanowiska organu wynika, że mogła to uczynić w ramach przyznanej jej przepisem art 4 ust. 1 ustawy autonomii oraz na podstawie § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.
Zważyć należy, że zgodnie z art 87 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia ust. 1); źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2). W myśl zaś art 92 ust. 1, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że organ upoważniony do wydania rozporządzenia nie może przekazać swoich kompetencji, o których mowa w ust. 1, innemu organowi. Z przepisu tego wynika zakaz tworzenia tzw. upoważnień kaskadowych. W tym kontekście zauważyć należy, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art 201 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym kompetencje do określenia m.in. trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich posiada minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Działając na podstawie tego upoważnienia ustawowego Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał w dniu 19 grudnia 2006 r. rozporządzenie w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni, o czym już wyżej była mowa, określając w jego § 12 kryteria przyznawania stypendium doktoranckiego. Z przepisu tego, jak również z żadnego innego przepisu omawianego rozporządzenia nie wynika, by przyznanie stypendium doktoranckiego uzależnione było od wyników postępowania rekrutacyjnego, w szczególności ilości punków uzyskanych w toku tego postępowania. Regulację taką zawarł natomiast ustawodawca w art 199 ust. 4 pkt 1) ustawy ale odnośnie stypendium za wyniki w nauce, jak to trafnie podkreśla skarżąca. Kwestie zaś dotyczące m.in. trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich przekazał na do uregulowania na podstawie w/w przepisu ustawy ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego, nie zawierając w ustawie w tej mierze, tj., gdy chodzi o warunki i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich, jakichkolwiek regulacji.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że kompetencja uczelni do ustanowienia trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich aktem władztwa wewnętrznego, jakim jest Regulamin przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich, znajduje oparcie w przyznanej Uniwersytetowi autonomii wynikającej z art 4 ust. 1 i art 200 oraz art 169 ust. 2 w związku z art 196 ust. 2 ustawy, jak również z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia i powołanych w odpowiedzi na skargę postanowień Statutu Uniwersytetu W.skiego.
Odnosząc się do powyższej argumentacji zważyć należy, ze Konstytucja RP w art 70 ust. 5 zapewnia autonomię szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie. Ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym w art 4 ust. 1 stanowi, że uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie. Z powyższego wynika, że granice autonomii szkół wyższych wyznaczają ustawy. Autonomia ta jest zatem ograniczona. Działanie szkoły wyższej w ramach autonomii musi być działaniem w granicach i na podstawie prawa.
W wyroku z dnia 9 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1384/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Działanie organów administracji publicznej, nawet w tak specyficznej sferze życia społecznego jaką jest nauka, zawsze musi być działaniem w granicach i na podstawie prawa. W związku z powyższym stanowisko, że w stosunku do szkół wyższych ww. obowiązek uchyla ich autonomia, nie zasługuje na aprobatę." (lex nr 585357).
W kontekście powyższego zauważyć należy, że z żadnego przepisu prawa rangi ustawy nie wynika kompetencja strony przeciwnej do określenia trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich. Kompetencja ta wynika z zawartej w art. 201 ustawy ale dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Wbrew także stanowisku strony przeciwnej, kompetencji tej nie można także wywieść z treści art 200 ustawy. Z kolei z powoływanego przez organ art 169 ust. 2 w związku z art 196 ust. 2 ustawy wynika uprawnienie uczelni do stanowienia w drodze regulaminu materii dotyczącej studiów doktoranckich ale w przedmiocie ich organizacji i toku i to w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach. Kompetencji strony przeciwnej do określenia trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich nie można także wywieść z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a to z tego względu, że stanowi on upoważnienie dla rektora do ustalenia, po zasięgnięciu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich, a nie do określenia trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania tych stypendiów. Z przepisów art 200 i 201 ustawy oraz uregulowań dotyczących zasad przyznawania doktorantom pomocy materialnej wynika, że problematyka określania trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich nie stanowi materii podlegającej regulacji aktem władztwa wewnętrznego w postaci regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich. Przepis § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie może stanowić podstawy prawnej uregulowania powyższej materii także z tego względu, że tej treści upoważnienie - określenie trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich – nie wynika z jego brzmienia, a gdyby nawet upatrywać w omawianym przepisie prawa tej treści upoważnienia, to i tak nie mogłoby ono być uprawnione w związku z wynikającym z art 92 ust. 2 Konstytucji RP zakazem subdelegacji. Do określenia trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich został bowiem upoważniony na podstawie delegacji z art. 201 ustawy minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego.
Określenia w Regulaminie przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie W.skim trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich studentom I roku studiów doktoranckich nowoprzyjętym na te studia nie usprawiedliwia w świetle tego, co powiedziano wyżej także podnoszona przez organ okoliczność, że kryteria określone przepisami rozporządzenia nie są adekwatne do sytuacji, w której osoby te znajdują się w momencie przyjęcia na studia doktoranckie.
Z powyższego wynika, że rozpoznając wniosek doktoranta o przyznanie stypendium doktoranckiego organ winien mieć na uwadze w zakresie trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich przesłanki ustanowione w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni.
W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty dotyczące braku podstaw do zastosowania w sprawie dla jej rozstrzygnięcia przepisów Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie W. należy uznać za trafne.
Za bezprzedmiotowe natomiast należy uznać w świetle powyższego te zarzuty skargi, które sprawdzają się do kwestionowania podstawy prawnej zastosowania ustanowionych w w/w Regulaminie kryteriów będących podstawą rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego. Nie wymagają one bowiem w świetle tego, co powiedziano wyżej odrębnego omówienia co do ich zasadności.
Skoro rozpoznając zgłoszony w sprawie wniosek organ winien mieć na względzie regulacje dotyczące przyznawania stypendiów doktoranckich zawarte w ustawie oraz regulacje dotyczące trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich określone w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu, za nieuprawnione też należy uznać stanowisko skarżącej odnośnie powinności organu zastosowania innych niż wynikające z powyższych przepisów prawa kryteria przyznania stypendium doktoranckiego.
W ocenie Sądu, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ przepisów k.p.a. dotyczących określonych w nim terminów załatwienia sprawy. Skarżąca nie wykazała też w skardze, by naruszenie owych przepisów postępowania miało wpływ na wynik spawy.
Bez znaczenia także pozostaje w sprawie okoliczność niepodania przez organ do wiadomości publicznej, np. w Internecie, wyników postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie oraz listy osób, którym przyznano stypendia doktoranckie.
Podnosząc zarzut naruszenia przez organ art. 77 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie skarżąca nie wskazała dowodów, które jej zdaniem organ winien był przeprowadzić, czego nie uczynił, w związku z czym ocena zasadności przez Sąd w/w zarzutu nie jest możliwa.
Nie jest także możliwe odniesienie się przez Sąd do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art 2, art 7, art 8 ust. 2 Konstytucji RP a to z tego względu, że skarżąca nie sprecyzowała na czym owo naruszenie miałoby polegać.
Wskazane wyżej naruszenie przez organ wymienionych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy skutkowało konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, co orzeczono na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien ocenić zasadność zgłoszonego wniosku skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego w zakresie trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznania tego stypendium na podstawie wyżej omówionych przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz wydanego z jej upoważnienia rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni i dopiero wówczas wydać rozstrzygnięcie w postaci decyzji administracyjnej zawierającej elementy wymienione w art. 107 § 1 k.p.a., a uzasadnienie wydanej decyzji winno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na jej odmowny charakter (art 152 p.p.s.a).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art 200 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę 697 zł składa się: uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 200 zł, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 2 x 240 zł kosztów zastępstwa skarżącej przez radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem I instancji w związku z dwukrotnym rozpoznawaniem sprawy przez ten Sąd.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło