II GSK 1486/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J.S. P. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 433/11 w sprawie ze skargi J. S. P. G. na rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: 1. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, 2. pozostawić skargę kasacyjną bez rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 433/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J. S. P. G. na rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r. wraz z uzasadnieniem została doręczona stronie skarżącej w dniu 21 czerwca 2011 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 53 akt Sądu pierwszej instancji). W dniu 5 lipca 2011 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarga kasacyjna od powyższego wyroku. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przekazał skargę kasacyjną J. S. P. G. z dnia 4 lipca 2011 r. wraz z jej odpisem i aktami sądowymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna wraz z aktami sądowymi wpłynęła na biuro podawcze Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 7 lipca 2011 r. Pismem z dnia 8 lipca 2011 r. J. E. (pracownik skarżącego) – działająca w imieniu skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazała, że skarga kasacyjna w sprawie została omyłkowo złożona w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w W. zgodnie z czternastodniowym terminem. Pomyłka ta miała wynikać z krótkiego stażu pracy ww. w firmie prowadzonej przez skarżącego oraz niewiedzy o konieczności bezpośredniego wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej: ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) reguluje postępowanie sądowoadministracyjne, wywołane skargami dopuszczalnymi w sytuacjach przewidzianych w omawianej ustawie, pod wieloma względami odmiennie od p.p.s.a. Zgodnie z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju: "W zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy". Taki sposób opisania wyłączeń stosowania przepisów p.p.s.a. nie oznacza jednak, że wszystkie niewymienione w cytowanym przepisie jednostki redakcyjne p.p.s.a. znajdują zastosowanie w postępowaniach sądowadministracyjnych w sprawach do jakich odnosi się ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Mimo enumeratywnego wyliczenia niepodlegających zastosowaniu przepisów, ustawodawca wprowadza regulacje stanowiące przepisy szczególne wyłączające w niektórych przypadkach stosowanie niewymienionych jednostek redakcyjnych p.p.s.a. względnie powodujące daleko idące modyfikacje. Mimo, że w art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ustawodawca nie wymienia jako niepodlegających stosowaniu przepisów działu IV p.p.s.a., w art. 30d ust. 1 zdanie pierwsze wprowadza inny niż w art. 177 § 1 p.p.s.a., czternastodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej liczony od dnia doręczenia rozstrzygnięcia sądu I instancji. W zdaniu drugim nakazuje odpowiednio stosować art. 30c ust. 2 omawianej ustawy regulujący kompleksowo sposób wnoszenia skargi do sądu administracyjnego (pierwszej instancji). Zgodnie z art. 30c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju: "Skarga, o której mowa w ust. 1 (wnoszona do sądu I instancji), jest wnoszona przez wnioskodawcę (...) bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (...). Skarga podlega opłacie sądowej". Skoro w art. 30d ust. 2 zdanie drugie mowa o odpowiednim stosowaniu cytowanego przepisu, prawidłowo należy interpretować ten przepis następująco: "skarga kasacyjna jest wnoszona przez wnioskodawcę lub właściwą instytucję pośredniczącą lub zarządzającą bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna podlega opłacie sądowej". Tak więc skargę kasacyjną w sprawach, o jakich mowa w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wnosi się bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Art. 177 § 1 p.p.s.a. nie ma zastosowania. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. doręczono skarżącemu w dniu 21 czerwca 2011 r. Następnego dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Mimo że skargę kasacyjną wniesiono do WSA, mogłaby ona wywołać skutki prawne tylko wtedy, gdyby sąd ten przekazał ją Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przed upływem terminu do jej wniesienia. Omyłkowe skierowanie skargi kasacyjnej bezpośrednio do WSA nie usprawiedliwia opóźnienia terminu (por. B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2006 r., str. 407-408). Wobec tego za datę wniesienia skargi kasacyjnej uznać należy dzień przekazania jej przez wojewódzki sąd administracyjny, co w niniejszej sprawie nastąpiło dopiero 6 lipca 2011 r. Czternastodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej został więc przekroczony. Jak wskazano powyżej zgodnie z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Powyższy przepis oznacza, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie m.in. te przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestię przywrócenia terminu. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. post. SN z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7–8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/08, zbiór lex nr 50679). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony będący jednocześnie jej pracownikiem, jako przyczynę uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu wskazała, że skarga kasacyjna w sprawie została omyłkowo złożona w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w W. zgodnie z czternastodniowym terminem. Pomyłka ta miała wynikać z krótkiego stażu pracy ww. w firmie prowadzonej przez skarżącego oraz niewiedzy o konieczności bezpośredniego wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący w niniejszej sprawie nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Powoływanie się na błąd i niewiedzę pracownika odpowiedzialnego za przekazanie skargi kasacyjnej do właściwego Sądu, nie może stanowić przesłanki wyłączającej brak winy po stronie skarżącego. Skarżący prowadząc działalność gospodarczą odpowiada za swoich pracowników i ponosi ryzyko związane z ich działaniami. Strona bowiem ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw, a za zaniedbania pracowników strony odpowiedzialność ponosi sama strona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009 r., I FSK 853/08, LEX nr 537041). Skoro zatem za zaniechania pracownika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona, to okoliczności podnoszone przez skarżącego, że pracownik zatrudniony w firmie skarżącego zaniedbał złożenia w zakreślonym terminie skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie mogą stanowić o braku jego winy. Natomiast skarżący nie wykazał, aby istniały obiektywne przeszkody do wniesienia przez pracownika skargi kasacyjnej w ustawowym terminie, tym bardziej, że skarżący w piśmie doręczającym zaskarżone orzeczenie, został prawidłowo pouczony o prawie do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o trybie i terminie jej wniesienia. Już tylko na marginesie należy wskazać, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego M. S.. Zatem skarżący mając jakiekolwiek wątpliwości, co do trybu i terminu wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie - powinien skonsultować się w tej kwestii z fachowym pełnomocnikiem. Takiego zachowania należałoby oczekiwać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W związku z tym co wyjaśniono powyżej, brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, co ma ten skutek, że wniosek o przywrócenie terminu podlega na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. oddaleniu, natomiast skarga kasacyjna jako wniesiona po terminie, podlega pozostawieniu bez rozpatrzenia stosownie do art. 30 c ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 30 d ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.