II SA/Gd 56/10

WyrokWSA w Gdańsku2011-04-27

Skład orzekający: Janina Guść, Tamara Dziełakowska, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, nie będący właścicielem nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale zamieszkujący w sąsiedztwie, posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie uchwalenia tego planu z powodu potencjalnego naruszenia jego interesu prawnego przez planowane inwestycje (farmy wiatrowe)?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego przez zaskarżoną uchwałę. Interes prawny, rozumiany jako indywidualny interes wynikający z normy prawa materialnego, nie został wykazany, ponieważ nieruchomość skarżącego nie była objęta planem, a potencjalne negatywne oddziaływania planowanych inwestycji (farm wiatrowych) na jego nieruchomość, oddaloną o około 2 km, nie stanowiły naruszenia prawa materialnego ani nie wpływały na jego uprawnienia lub obowiązki.
Stan faktyczny
Skarżący Ł. P. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy Starogard Gdański w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi Dąbrówka i Jabłowo, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym niezgodność planu ze studium, naruszenie procedur uchwalania, brak uzgodnień oraz nieuwzględnienie wymagań ładu przestrzennego i prawa własności. Skarżący, choć nie był właścicielem nieruchomości objętych planem, twierdził, że planowane farmy wiatrowe będą negatywnie oddziaływać na jego nieruchomość położoną w sąsiedztwie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gdańsku sprawy ze skargi Ł. P. na uchwałę Rady Gminy Starogard Gdański z dnia 27 listopada 2008 r. nr XXV/270/2008 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi Dąbrówka – cześć dz. 79/2 i 80 oraz fragmentu wsi Jabłowo – dz. 16/3, 41, 46-49, część 16/6 i 45 oddala skargę. II SA/Gd 56/10 Uzasadnienie Rada Gminy S., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ.U. Nr 80, poz. 717 z 2003 r. ze zm.), podjęła w dniu 27 listopada 2008 r. uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi D. - część działki 79/2 i 80 oraz fragmentu wsi J. – działka 16/3, 41, 46-49, część 16/6 i 45. Ł. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 27 listopada 2008 r., domagając się stwierdzenia nieważności uchwały. Skarżący wskazał, iż zaskarżona uchwała wydana została bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na treść aktu tj. art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4, 10, 11, 14, 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący stwierdził, iż uchwalony plan jest niezgodny z ustaleniami studium i obejmuje obszar nieuwzględniony w studium i odmienny od uchwały o przystąpieniu do zmiany studium, naruszono procedury uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego poprzez zmianę obszaru objętego planem, projekt studium i planu nie został należycie uzgodniony, w tym przez Powiatową Komisję Urbanistyczno - Architektoniczną przy Staroście S. a także wykonano obowiązku powiadomienia wszystkich stron i uczestników w toku procedury związanej z uchwaleniem planu. Skarżący stwierdził, iż podczas uchwalania planu rażąco naruszono przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku wskutek jej całościowego niezastosowania a także art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie wymagań ładu przestrzennego, w tym ochrony środowiska i urbanistyki oraz architektury panującej w obrębie terenu objętego nowym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz poprzez nieuwzględnienie prawa własności poszczególnych działek znajdujących się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uzasadniając przedstawione zarzuty skarżący wskazał, iż w dniu 30 sierpnia 2006 r. Rada Gminy S. podjęła uchwałę o przystąpieniu do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. na terenach wskazanych w załączniku graficznym tej uchwały. Przyjęcie studium wiązało się z chęcią wzniesienia na obszarze, które zostało objęte przez studium farm wiatrowych. Uchwała o przystąpieniu do zmiany studium zagospodarowania terenu nie obejmowała terenów wsi D. i J.. Na podstawie przyjętego studium - uchwalonego w zakresie innym niż oficjalnie przyjęta uchwała o przystąpieniu do zmiany studium - podjęto prace nad planem zagospodarowania przestrzennego dla wskazanego w sentencji terenu, do którego to projektu planu mieszkańcy gminy zgłosili szereg zastrzeżeń, które w istocie nie zostały jednak uwzględnione. Z uwagi na fakt, iż uchwała o przystąpieniu do zmiany studium dotyczyła obszaru mniejszego skarżący nie uczestniczył w postępowaniu dotyczącym uchwalania studium. Dopiero plan zagospodarowania przestrzennego (dotyczący obszaru o 30% większego niż studium) naruszył jego interesy, w szczególności co do przeznaczenia należących do niego gruntów. Wobec powyższego skarżący złożył wniosek o wyłączenie spod regulacji objętej przedmiotowym planem, obszaru D. i J.. W piśmie z dnia 30 października 2008 r. Wójt Gminy S. G. "przychylił się częściowo" do złożonych wniosków i zaopiniował pozytywnie "usunięcie ze studium terenów umożliwiających lokalizację wiatraków w miejscowości J., D., O., J. - z wyjątkiem obszarów objętych sporządzanymi planami". Plan w dalszym ciągu obejmował część terenów wsi D., pomimo ich niewskazania dla inwestycji elektrowni wiatrowych w uchwale o przystąpieniu do zmiany studium zagospodarowania gminy. Skarżący wskazał, iż za rażące naruszenie przepisów prawa procesowego należy uznać pominięcie całkowicie procedury wynikającej z ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Brak uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska i inspektora sanitarnego w trybie tej ustawy jest kwestią szczególnie istotną nie tylko z uwagi na sam fakt obowiązku prawnego wykonania tych opinii, ale także z uwagi na zarzuty dotyczące oddziaływania inwestycji na zdrowie i środowisko, które były kierowane w toku postępowania. W chwili uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa ustawa już obowiązywała i Rada Gminy miała obowiązek ją zastosować. Skarżący stwierdził, iż uchwalony plan nie uwzględnia wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury panujących w obrębie terenu objętego nowym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jednocześnie ogranicza prawo własności właścicieli okolicznych działek. Objęte planem zagospodarowania przestrzennego działki, poza planowanym przeznaczeniem pod budowę wiatraków prądotwórczych, stanowią tereny przeznaczone pod zabudowę zagrodową, tj. budynki mieszkalne, gospodarcze i inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, leśnych, hodowlanych lub ogrodniczych. Tereny te obejmują siedliska, stanowiące atrakcyjny teren pod budynki mieszkalne i gospodarcze, atrakcyjne pod względem usług agroturystycznych. Wybudowanie turbin wiatrowych w odległości 340-470 m. od granicy niektórych siedlisk spowoduje faktyczne uniemożliwienie wykorzystania przyległych do tych siedlisk terenów w powyżej wskazany sposób. Odległość usytuowania wiatraków od terenów zabudowy w praktyce przekłada się na możliwość wybudowania wiatraków pomiędzy budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi. W tym kontekście, zapewnienia Urzędu Gminy, iż nie będzie dochodzić do nadmiernego hałasu, wytwarzania infradźwięków, efektu stroboskopowego, zdaniem skarżącego, są niewiarygodne. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o jej oddalenie, wskazując, iż procedura sporządzenia i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi J. i D. została przeprowadzona zgodnie z prawem, co zostało potwierdzone przez Wojewodę, który w piśmie Nr [...] z dnia 25 lutego 2009 r. stwierdził zgodność skarżonej uchwały z obowiązującym prawem. Organ stwierdził, iż w procedurze sporządzania przedmiotowego planu nie zmieniano obszaru objętego planem. Uchwała Rady Gminy S. Nr [...] z dnia 27 września 2007 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu określała obszar objęty planem jako działki geodezyjne: nr 16/3, część 16/6, 41, część 45, od nr 46 do 49 w obrębie J. oraz część 79/2, część 80 w obrębie D.. Dodatkowo obszar planu pokazany był na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część uchwały. Uchwała Rady Gminy S. Nr [...] z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie uchwalenia przedmiotowego planu wymienia w tytule te same numery geodezyjne działek objętych planem, a rysunek planu zawiera taki sam obszar. Uchwalony miejscowy plan zgodny jest ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S.. Granice planu obejmują tereny rolne z możliwością lokalizacji farm wiatrowych oraz fragmentarycznie tereny rolne (bez elektrowni wiatrowych). Funkcje terenu w uchwalonym planie miejscowym są identyczne z przeznaczeniem terenu określonym w studium uchwalonym uchwałą Rady Gminy S. Nr [...] z dnia 30 czerwca 2008 r. Plan uzyskał pozytywną opinię Powiatowej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej wyrażoną uchwałą PKUA Nr [...] z dnia 19 maja 2008 r. W planie uwzględniono wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury panujących w obrębie terenu objętego planem. Plan zawiera wszystkie aspekty zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ wskazał, iż w toku procedury planistycznej zachowano wymogi art. 17 pkt 1 i 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonano stosownych ogłoszeń, a urząd dodatkowo, poza ustawą, powiadomił imiennie właścicieli nieruchomości objętych planem o wyłożeniu planu do publicznego wglądu. Organ stwierdził, iż w procedurze sporządzania miejscowego planu nie była zastosowana ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), gdyż weszła ona w życie dnia 15 listopada 2008 r., czyli po zakończeniu całego procesu planistycznego, w chwili gdy gotowy plan oczekiwał na uchwalenie - zgodnie z przyjętym terminarzem sesji. Organ stwierdził, iż na przedmiotowym terenie nie ma działek budowlanych, a istniejąca zabudowa mieszkaniowa związana jest z prowadzonym gospodarstwem rolnym, w ramach zabudowy zagrodowej. Teren ten oznaczony jest w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jako teren rolny z możliwością lokalizacji elektrowni wiatrowych. W ramach procedur sporządzania planu wykonano prognozę oddziaływania na środowisko, gdzie analizuje się oddziaływanie ustaleń planu. Z prognozy wynika jak wpłynie planowana inwestycja na zdrowie ludzi i zwierząt, jak wpłynie na krajobraz itd. Projekt planu wraz z prognozą został uzgodniony m.in. z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w S. oraz z Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody w G. Ponadto, realizacja elektrowni wymaga od inwestora uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Procedura uzyskania tej decyzji prowadzona jest dla inwestycji o konkretnych parametrach technicznych, co pozwala dokładnie przeanalizować jej wpływ na środowisko. Dodatkowo Rada stwierdziła, że obszar objęty planem nie ma wpływu na najbliższy obszar Natura 2000 oddalony o około 8 km i stanowiący obszar ochrony gatunkowej obejmującej 2 gatunki ryb występujące w rzece W.. W toku postępowania skarżący został zobowiązany do określenia naruszenia interesu prawnego skarżącego zaskarżoną uchwałą. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 14 stycznia 2011 r. skarżący wskazał, iż naruszenie jego interesu wynika z normy art. 140,144 kc oraz z rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). Skarżący wyjaśnił, iż nie jest właścicielem działek objętych regulacja planu, lecz działki nr 91/1 we wsi D., w której skarżący zamieszkuje. Tereny tej wsi zostały przeznaczone pod budowę elektrowni wiatrowych. Zgodnie z obecnym stanem wiedzy technicznej, oddziaływanie wiatraków powoduje zmiany na obszarze do 2-3 kilometrów), a sugerowana odległość od domostw sięga do 5 kilometrów. Działanie wiatraków powoduje, że wskazywane w skardze: hałas, efekty stroboskopowy, czy wytwarzanie infradźwięków, bezpośrednio wpływać będą na nieruchomości sąsiednie. Oznaczać to może przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, w szczególności w czasie nocy. Szczególną uwagę zwrócić należy na emisję infradźwięków - które emitowane w zakresie 7-8 Hz mogą wpływać na organizmy ludzkie. Skoro zatem nieruchomość skarżącego znajduje się w promieniu poniżej 2 kilometrów, to narażona jest ona na stałe oddziaływanie ww. szkodliwych emisji. Zniszczenie krajobrazu znajdującego się we wsi D., a także immisje szkodliwego hałasu i świateł, spowodują całkowitą niemożliwość wykorzystania nieruchomości skarżącego na cele agroturystyczne, a w szczególności skierowanie oferty do ludzi starszych, dodatkowo wrażliwych na ww. emisje. Pismem z dnia 16 lutego 2011 r. swój udział w sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w G., podzielając pogląd skarżącego, że począwszy od 15 listopada 2008 r. Wójt Gminy S. w S. był obowiązany do przedstawienia projektu zaskarżonego planu miejscowego Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w G.. Rada Gminy S. ustosunkowując się do pisma skarżącego wskazała, iż samo powołanie się na hipotetyczną i ocenioną przez samego skarżącego, ale nie udowodnioną możliwość oddziaływania inwestycji na prawo własności skarżącego (dotyczące działek w rozumianym szeroko sąsiedztwie), nie wystarcza jeszcze do uznania, że skarżący posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu. Dla wykazania istnienia takiego interesu niezbędne jest jego skonkretyzowanie w danej sprawie. Z materiału sprawy nie wynika, by elektrownie wiatrowe mogły w jakikolwiek oddziaływać na nieruchomości skarżącego. Dokonując oceny w tym zakresie przy uchwalaniu planu, organ gminy brał pod uwagę, że brak jest jakichkolwiek uzasadnionych przesłanek do przyjęcia tezy o szkodliwym wpływie elektrowni wiatrowych na życie i zdrowie ludzkie. Brak jest zatem jakichkolwiek przesłanek, by oceniać taką inwestycję jako negatywnie i ponad przeciętną miarę oddziałująca na środowisko naturalne albo na nieruchomości sąsiednie. Rada Gminy wskazała, że w niniejszej sprawie, po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy, w tym po uwzględnieniu m.in. stanu zagospodarowania i społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości sąsiednich, a także odległości pomiędzy wyznaczonymi w planie miejscowym dopuszczalnymi lokalizacjami wiatraków a nieruchomościami sąsiednimi oczywista jest konkluzja, że nie wchodzi w rachubę możliwość oddziaływania przez te elektrownie nadmiernym hałasem na nieruchomość należącą do skarżącego (odległość ok. 2,4 km). Jeżeli chodzi o efekt migotania (efekt stroboskopowy) organ wskazał, iż brak jest w polskim prawie norm i przepisów wykonawczych regulujących taki rodzaj oddziaływań. Obracające się łopaty wirnika turbiny wiatrowej rzucają na otaczające je tereny cień, powodując tzw. efekt jego migotania, nazywany efektem stroboskopowym. Z efektem migotania cienia mamy do czynienia głównie w krótkich okresach dnia, w godzinach porannych i popołudniowych, gdy nisko położone na niebie słońce świeci zza turbiny, a cienie rzucane przez łopaty wirnika są mocno wydłużone. W omawianym zatem przypadku (odległość ok. 2,4 km od nieruchomości należącej do skarżącego) brak jest negatywnego efektu migotania cieni na organizmy żywe - zarówno z uwagi na wysokość masztów, z uwagi na odległości do najbliższych zabudowań mieszkalnych jak i z uwagi na występującą we współczesnych konstrukcjach maksymalna częstotliwość obrotów rotorów wiatraka znacząco niższą od granicznej (tj. od tej, które mogła by wywoływać jakikolwiek efekt stroboskopowy). Odnosząc się do emisji zanieczyszczeń Rada Gminy stwierdziła, że z uwagi na zasilanie elektrowni energią elektryczną, oraz z uwagi na przedmiot produkcji, którym jest przetwarzanie energii kinetycznej na energie elektryczną, emisji zanieczyszczeń w tym przypadku nie odnotowuje się. Z uwagi przy tym nadległości planowanej inwestycji od sąsiedztwa, w ogóle nie występuje też w tym przypadku zagrożenie pożarowe. Odległości te wielokrotnie przewyższają określone przepisami dotyczącymi sytuowania obiektów budowlanych i przepisami przeciwpożarowymi. Organ wskazał, iż skarżący nie przedstawił żadnego materiału dowodowego, który uzasadniałby tezę o oddziaływaniu objętej przedmiotowym planem miejscowym inwestycji na położone w sąsiedztwie nieruchomości, w tym nieruchomość skarżącego. Nadto organ podkreślił, że w przedmiotowym planie z góry wykluczono możliwość zaistnienia sytuacji nadmiernego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, w tym na nieruchomość należącą do skarżącego. W treści § 24 pkt 10 tego planu zamieszczono wyraźne zastrzeżenie, zgodnie z którym "wyklucza się lokalizację elektrowni wiatrowych, które spowodują na terenach zabudowy mieszkaniowej położonych w granicach i poza granicami niniejszego planu przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu ustalonych w przepisach odrębnych". Ponadto organ stwierdził, iż w oparciu o przepisy art. 71 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizacja przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowych na terenach objętych planem będzie możliwa dopiero po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach takiego przedsięwzięcia. Organ kompetentny do wydania takiej decyzji zobowiązany jest do wszechstronnego rozważenia środowiskowych uwarunkowań realizacji danego przedsięwzięcia, w tym jego skonkretyzowanej lokalizacji na danej działce, charakteru, uciążliwości dla środowiska, odległości od nieruchomości sąsiednich oraz przeznaczenia i sposobu zagospodarowania owych nieruchomości sąsiednich. Oceny takiej organ dokonuje w szczególności w oparciu o raport zawierający ocenę wpływu zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Organ uznał za bezpodstawne sformułowane przez skarżącego zarzuty dotyczące zniszczenia krajobrazu. Pojawienie się wiatraków w krajobrazie nie jest jednoznaczne ze "zniszczeniem krajobrazu", a rozpatrywane tereny (tj. te fragmenty gruntu, dla których dopuszczono lokalizację wiatraków) nie są objęte jakąkolwiek formą ochrony przyrody lub krajobrazu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje Podstawę wniesienia skargi na uchwałę rady gminy stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z art. 52 § 4 i art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wynika, iż przesłanką wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest uprzednie wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcia naruszenia prawa. (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. II OSP 2/2007 ONSAiWSA 2007/3 poz. 60) Termin do wniesienia skargi, przewidziany w art. 52 § 4 i art. 53 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został zachowany. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało doręczone Radzie Gminy S. w dniu 18 listopada 2009 r., w dniu 14 grudnia 2009 r. skarżący otrzymał pismo z odpowiedzią na to wezwanie, a skargę wniesiono w dniu 8 stycznia 2010 r. Z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika, iż przesłanką merytorycznego badania zgodności z prawem uchwały jest stwierdzenie naruszenia interesu prawnego tą uchwałą. Rozstrzygnięcie sprawy w pierwszej kolejności wymagało zatem oceny spełnienia tej przesłanki, a analiza prawidłowości podjętej uchwały nastąpić mogła dopiero po wykazaniu zaistnienia naruszenia interesu prawnego skarżącego podjęta uchwałą. Naruszony interes prawny lub uprawnienie wynikać musi z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę, a skarżący wykazać musi istnienie bezpośredniego związku między zaskarżoną uchwałą i własną indywidualną sytuacją prawną. Norma art. 101 ust. 1 ustawy była przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego, w związku ze skargą zarzucającą sprzeczność z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji, z uwagi na umożliwienie zaskarżania aktów administracyjnych jedynie tym, którzy wykażą się konkretnym indywidualnym interesem prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego. W wyroku z dnia 16 września 2008 r. sygn. SK 76/06, Trybunał wypowiedział się o konstytucyjności tego uregulowania, oceniając charakter przewidzianego w tym przepisie uprawnienia. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że art. 101 ustawy był już przedmiotem oceny Trybunału w wyroku z 4 listopada 2003 r. (sygn. SK 30/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 84), w którym Trybunał, orzekając o zgodności art. 101 ust. 2 ustawy z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji, wypowiedział się także odnośnie treści normatywnej art. 101 ust. 1 ustawy. Trybunał, w związku z rozpatrywaną wówczas skargą, ustalił między innymi, że art. 101 ustawy stwarza możliwość ochrony interesów prawnych i uprawnień różnych podmiotów w takich sytuacjach, w których nie są one chronione w inny sposób w trybie procedury administracyjnej lub cywilnej przez kontrolę sądu administracyjnego lub powszechnego. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy legitymowanym do wniesienia skargi jest "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej". Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwu odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skarga na podstawie art. 101 nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). W pojęciu interesu prawnego mogą się mieścić zarówno uprawnienia jak i obowiązki prawne. Rozumienie interesu prawnego z art. 101 ust. 1 pozwala na ocenę, czy interes ten ma charakter wyłącznie indywidualny, czy też może to być interes szerszy, grupowy czy wręcz powszechny - wszystkich mieszkańców gminy. Uchwała organu gminy może bowiem naruszyć dwojakiego rodzaju interes prawny: interes podmiotu o charakterze indywidualnym oraz interes określonego podmiotu, także jako członka większej społeczności (mieszkańców), których interesy są identyczne. Trybunał w przywołanym wyroku z 4 listopada 2003 r., rozumie przez interes powszechny wszystkich mieszkańców gminy identyczne interesy tych mieszkańców, wynikające z regulacji materialnoprawnej, a nie z samej przynależności do wspólnoty samorządowej. Legitymacja skargowa wywodzona z art. 101 ust. 1 ustawy nie przysługuje więc z tytułu samej przynależności do wspólnoty samorządowej, gdyż skarga nie ma charakteru actio popularis; trzeba, oprócz wskazania niezgodności z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy, wskazać również naruszenie, przez uchwałę lub zarządzenie, konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikających z regulacji materialnoprawnej. Ponadto w uzasadnieniu wyroku Trybunału z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt SK 76/06 wskazuje się, że przyjęta powszechnie przez sądy administracyjne interpretacja, w myśl której prawo do zaskarżania uchwał do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy, przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego - gwarantuje prawo do sądu, wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Prawo do sądu wiąże się bowiem ściśle z rozpatrzeniem sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, w sposób sprawiedliwy i jawny, bez nieuzasadnionej zwłoki. Przyjęta powszechnie przez sądy wykładnia pojęcia "interesu prawnego", jako indywidualnego interesu prawnego określonego przez konkretną normę prawa materialnego, powoduje, że mamy do czynienia z indywidualną sprawą, identyfikowaną przez określony stan faktyczny, związany z określonym podmiotem, wymagający prawnej kwalifikacji na podstawie normy prawnej, mającej charakter generalny i abstrakcyjny. Natomiast przyjęcie interpretacji, że interes prawny wynika z samej przynależności do społeczności samorządowej, w oderwaniu od prawa materialnego - powodowałoby, że legitymacja skargowa każdego członka społeczności samorządowej mogłaby uruchomić kontrolę legalności aktu wydanego przez organy samorządu terytorialnego, bez względu na indywidualny interes prawny, chroniony przez prawo materialne. Tak pojmowana legitymacja skargowa nie służyłaby ochronie indywidualnych praw skarżących, dzięki której uruchamiana byłaby kontrola legalności aktów organów gminy, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy; taka legitymacja skargowa nie mieściłaby się w konstytucyjnym pojęciu sprawy, stanowiącym nieodłączny element prawa do sądu i istoty sprawowania wymiaru sprawiedliwości, wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Trybunał podkreślił, wskazując na doktrynę i orzecznictwo sądowe, iż o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, dający prawo wydania rozstrzygnięcia w danej sprawie. Interes prawny jest więc kategorią prawnomaterialną, obejmuje uprawnienia i obowiązki oparte na prawie. Legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego posiada jednostka, której prawa lub obowiązki kształtuje zaskarżony akt. Przez interes prawny, w przeciwieństwie do kategorii interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego pozycję prawną. Wkroczenie przez organ w tę sferę, stanowi przejaw naruszenia interesu prawnego. Ingerencja władzy w tą sferę może być przy tym uprawniona lub naruszająca zakres przyznanych organowi kompetencji. Skarżący nie wykazał naruszenia tak rozumianego interesu prawnego podjęciem zaskarżonej uchwały. Z okoliczności sprawy nie wynika bowiem, by jej podjęcie doprowadziło do naruszenia normy prawa materialnego, kształtującego sytuację prawną skarżącego. Przedmiotem zaskarżonej uchwały jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego tj. akt, który określa przeznaczenie terenów, ustala sposób ich zagospodarowania i zabudowy. Brak jest podstaw do uznania, by podjęcie uchwały doprowadziło do naruszenia przysługującego skarżącemu prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę Nr 91/1 we wsi D.. Nieruchomość ta nie jest położona w granicach obszaru objętego ustaleniami planu. Nieruchomość ta jako nie objęta planem nie podlega żadnym ograniczeniom wskazanym w zaskarżonej uchwale. Skarżący kwestionuje przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów, które są własnością innych osób. W takiej sytuacji winien on wykazać, iż ten sposób zagospodarowania określony w planie będzie miał wpływ na jego uprawnienia i obowiązki tj. ograniczy go w wykonywaniu jego prawa własności, bądź nałoży na niego pewne obowiązki. Skarżący nie wykazał wpływu ustaleń planistycznych na sposób korzystania z jego własności. Nieruchomość skarżącego nie jest położona w sąsiedztwie obszaru przewidzianego w planie pod elektrownie wiatrowe. Jest ona oddalona od obszaru objętego planem o kilkadziesiąt działek, o około 2 km. Legitymacja skarżącego nie znajduje uzasadnienia w treści art. 144 k.c., który stanowi, iż właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomosci i stosunków miejscowych. Nie wykazał on bowiem by ustalenia planistyczne prowadziły do zakłócenia korzystania z jego nieruchomości ponad przeciętną miarę. Zdaniem Sądu, stanowisko Rady Gminy S., iż znaczna odległość nieruchomości skarżącego od planowanych elektrowni wiatrowych wyklucza możliwość podlegającego ochronie prawnej naruszenia prawa własności skarżącego jest słuszne. Skarżący nie wykazał, by przewidziane w planie elektrownie wiatrowe wytwarzały hałas, infradźwięki i efekt stroboskopowy wpływający na jego nieruchomość oddaloną o 2 km. Dodatkowo odnośnie naruszenia norm dotyczących poziomu hałasu wskazać należy, iż w § 24 pkt 10 planu zamieszczono wyraźne zastrzeżenie, zgodnie z którym "wyklucza się lokalizację elektrowni wiatrowych, które spowodują na terenach zabudowy mieszkaniowej położonych w granicach i poza granicami niniejszego planu przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu ustalonych w przepisach odrębnych". Brak jest podstaw do stwierdzenia podnoszonego przez skarżącego naruszenia przepisów rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). Stwierdzenie takiego naruszenia wymagałoby wykazania, iż normy przewidziane w cytowanym rozporządzeniu nie zostały zachowane. Brak jest podstaw do dokonania takiej oceny. Nieistnienie normy prawnej podlegającej naruszeniu w tym zakresie uzasadnia stwierdzenie braku interesu prawnego skarżącego. Wskazywana przez skarżącego kwestia zniszczenia krajobrazu widocznego z nieruchomości skarżącego nie podlega ochronie przez przepisy prawa materialnego. Podkreślić należy, iż żaden właściciel nieruchomości planując jej wykorzystanie, określoną zabudowę, inwestycję, rodzaj działalności gospodarczej nie ma zagwarantowanej przepisami niezmienności otoczenia. Podnoszony przez skarżącego spadek turystycznej atrakcyjności jego nieruchomości wskutek usytuowania elektrowni wiatrowych w odległości około 2 km od jego nieruchomości nie dotyczy naruszenia interesu prawnego, lecz faktycznego. Zarzuty związane z wpływem elektrowni wiatrowych na zbudowania znajdujące się w ich bezpośrednim sąsiedztwie nie dotyczą nieruchomości skarżącego lecz innych podmiotów. Postulat ochrony malowniczego krajobrazu miejscowości D., ochrony stosunków miejscowych oraz społeczno–gospodarczego przeznaczenia nieruchomości we wsi D., dotyczy w istocie interesu ogólnego, a nie indywidualnego interesu skarżącego i jako taki nie może stanowić podstawy wniesienia skargi. Skarżący nie wykazał, iż podjęcie zaskarżonej uchwały narusza jego interes prawny, będący w świetle art. 101 ust. 1 ustawy przesłanką wniesienia skargi. W sprawie, wobec braku legitymacji skarżącego do wniesienia skargi, brak było podstaw do badania podniesionych w skardze zarzutów dotyczących treści i trybu podjęcia zaskarżonej uchwały, a ewentualne wadliwości uchwały mogą uzasadniać wniesienie skargi przez inne podmioty, których interes został naruszony jej podjęciem, jak i Prokuratora. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło