II OSK 1949/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Joanna Runge-Lissowska, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, której procedura uchwalania rozpoczęła się przed wejściem w życie nowelizacji wprowadzającej obowiązek uzgodnienia z Prezesem UKE, a zakończyła po wejściu w życie tej nowelizacji, może zostać uznana za nieważną z powodu braku takiego uzgodnienia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej oznacza bezpośrednie działanie nowego prawa. Skoro procedura uchwalania planu miejscowego nie została zakończona przed wejściem w życie przepisu wprowadzającego obowiązek uzgodnienia z Prezesem UKE, to brak takiego uzgodnienia stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu, skutkujące jego nieważnością. Sąd podkreślił, że procedura planistyczna obejmuje wszystkie czynności podejmowane przez radę gminy i kończy się dopiero przedstawieniem uchwały wojewodzie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Gminy Krzywda od wyroku WSA w Lublinie, który stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda Lubelski zarzucił naruszenie procedury planistycznej, w tym brak uzyskania opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, co było wymagane po nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Gminy argumentowała, że procedura rozpoczęła się przed wejściem w życie nowych przepisów i nie było obowiązku uzupełniania dokumentacji. WSA uznał uchwałę za nieważną, a Rada Gminy wniosła skargę kasacyjną, podnosząc m.in. zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów dotyczących obowiązku uzgodnienia z Prezesem UKE oraz przepisów przejściowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rady Gminy Krzywda.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia NSA del. Janusz Furmanek (spr.) Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Gminy Krzywda od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 169/11 w sprawie ze skargi Wojewody Lubelskiego na uchwałę Rady Gminy Krzywda z dnia 9 listopada 2010 r. Nr XL/257/10 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Lu 169/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Krzywda z dnia 9 listopada 2010r. nr XL/257/10 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W skardze na powyższą uchwałę Wojewoda Lubelski domagał się stwierdzenia jej nieważności z uwagi na to, iż została ona podjęta z naruszeniem toku procedury planistycznej. Wspomniane naruszenie polegało w ocenie organu nadzorczego na zaniechaniu uzyskania opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, co do ustaleń planu w zakresie telekomunikacji, o czym stanowi art. 17 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej u.p.z.p. Wprowadzenie obowiązku uzyskania opinii Prezesa UKE w procedurze opracowywania projektu planu miejscowego nastąpiło z mocy art. 70 pkt 4 ustawy z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2010r., nr 106, poz. 675), która weszła w życie w dniu 17 lipca 2010r. Zgodnie z art. 70 pkt 4 powyższej ustawy do art. 17 pkt 6 u.p.z.p. został dodany zapis oznaczony lit. d, nakładający obowiązek uzyskania wspomnianej opinii. Procedura uzyskiwania stosownych uzgodnień i opinii została rozpoczęta w dniu 5 sierpnia 2009 r. (pismo Wójta Gminy z dnia 5 sierpnia 2009r. udostępniające do uzgodnienia i opinii projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Krzywda). W dniu wejścia w życie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych projekt planu był na etapie uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych nie stanowiących własności Skarbu Państwa na cele nierolnicze i nieleśne i przed wyłożeniem do publicznego wglądu. Fakt, iż procedura planistyczna rozpoczęła się przed dniem 17 lipca 2010r. nie zwalniał Wójta Gminy Krzywda z obowiązku uzyskania opinii Prezesa UKE, określonej w art. 17 pkt 4 lit. d) u.p.z.p. Przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie zawierają bowiem przepisów przejściowych, dotyczących znajdujących się w toku procedur uchwalania studiów i planów miejscowych, które pozwalałyby na stosowanie przepisów obowiązujących przed nowelizacją. Brak przepisów intertemporalnych pozwala na zastosowanie zasady bezpośredniego działania nowego prawa. Skoro zakończenie procedury planistycznej następuje dopiero z chwilą podjęcia uchwały w sprawie planu miejscowego Rada była zobowiązana uzyskać także opinię Prezesa UKE.
W niniejszej sprawie procedura planistyczna zakończona została w dniu 19 listopada 2010r., a poszczególne jej czynności były podejmowane także po dniu 17 lipca 2010 r. (np. od dnia 18 sierpnia do 8 września 2010r. odbywało się wyłożenie do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; termin na zgłaszanie uwag do projektu planu został wyznaczony do dnia 23 września 2010r.). Do chwili wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, nie została jeszcze zakończona cała procedura planistyczna, a co za tym idzie, nie było przeszkód do uzupełnienia dokumentacji planistycznej o wymaganą opinię Prezesa UKE. Z dokonanej analizy zapisów planu zagospodarowania miejscowego gminy Krzywda wynika, iż w części obejmującej: § 5 ust. 9 pkt 1; § 6 ust. 1 pkt 2; oraz § 10 ust. 7 pkt 3 uchwały ustalenia planu pozostają w sprzeczności z art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, w myśl którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Wojewoda wytknął Radzie naruszenie także art. 17 pkt 9 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie uwag Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie w odniesieniu do 18 zagadnień, które szczegółowo wskazał w treści swojego postanowienia z dnia 26 sierpnia 2009r.
Wojewoda zarzucił także naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. (w brzmieniu mającym zastosowanie do zaskarżonej uchwały) wskazując, że szereg ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego pozostaje w sprzeczności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Krzywda, przyjętego w dniu 24 czerwca 2002r. (uchwała nr XXXI/301/2002 Rady Gminy Krzywda). Wojewoda wymienił powyższe obszary i wskazał, że określone dla nich przez Radę Gminy w załącznikach graficznych ustalenia pozostają w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi dla tych terenów w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Krzywda oraz z rysunkiem Studium. Zdaniem organu nadzoru wadą uchwały jest ponadto brak określenia w załącznikach do uchwały nieprzekraczalnej linii zabudowy od terenów lasów i rowów, szczegółowo określonych w skardze, co stanowi naruszenie § 7 pkt 8 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164 poz. 1587).
Wojewoda zarzucił również, iż w sposób sprzeczny z uregulowaniami art. 15 ust. 2 pkt 12 w związku z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. określono w § 55 zerową stawkę opłaty w związku ze wzrostem wartości nieruchomości wynikającym z opracowania planu dla pozostałych terenów objętych planem. Skoro bowiem ustawodawca przesądza o istnieniu prawnego obowiązku wniesienia jej w okolicznościach wymienionych w przepisie art. 36 ust. 4 u.p.z.p., to zakres swobody w orzekaniu o jej wysokości przez właściwy organ doznaje ograniczenia nie tylko co do przekroczenia określonej w ustawie górnej wysokości 30%, ale także wyklucza możliwość zastosowania stawki zerowej.
Wskazał, że wadliwe jest ustalenie w § 14 ust. 6 uchwały nieprzekraczalnej linii zabudowy od terenów kolejowych w odległości 6 m od granic tych terenów, gdyż uregulowanie to odbiega od treści art. 53 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007r. nr 16, poz. 94 ze zm.).
Plan miejscowy narusza art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. poprzez nieokreślenie szczególnych warunków w zagospodarowaniu terenów, przez które przebiegają gazociągi oraz nieokreślenie ograniczeń w użytkowaniu tych terenów. W § 21 ust. 1 uchwały ustalono bowiem docelowo zaopatrzenie terenu gminy w gaz ziemny przewodowy gazociągami średniego i niskiego ciśnienia. Ponadto w ust. 3 pkt 2 tej regulacji Rada ustaliła dla terenów zaopatrzenia w gaz ziemny obowiązkowe ogrodzenie omawianego terenu z urządzeniami i obiektami kubaturowymi. Natomiast na rysunkach planu (np. Załącznik Nr 1 rys. nr 5) brak jest odległości podstawowej (strefy ochronnej) od gazociągu wysokiego ciśnienia oraz od sieci elektroenergetycznych SN.
Wojewoda zwrócił także uwagę, iż zaskarżona uchwała, w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolem 1–US, 8-U/MN w Woli Okrzejskiej (Załącznik Nr 1, rys. nr 26 B), nie spełnia wymogu określania zarówno w części tekstowej, jaki w części rysunkowej planu, obsługi komunikacyjnej. Ponieważ plan miejscowy jest podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, niezbędne jest określenie obsługi komunikacyjnej działek budowlanych nie przylegających bezpośrednio do drogi publicznej. Zarzucił, że niezgodne z § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest sporządzenie rysunków miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Krzywda bez umieszczenia na nich właściwego wyrysu ze studium z zaznaczonymi granicami danego rysunku. Ponadto, wobec zamieszczenia w ustaleniach planu pojęcia "zabudowy zwartej", której definicji nie zawierają obowiązujące przepisy Rada Gminy winna była zamieścić wyjaśnienie tego pojęcia w treści planu miejscowego (w tzw. "słowniczku"). Zwrócił uwagę na brak w Załączniku Nr 2 uchwały na rysunkach nr 11 A i nr 26 B treści planu, tzw. gruntów wyłączonych z zabudowy i gruntów przeznaczonych do zalesienia.
Rada Gminy Krzywda wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że w chwili wejścia w życie przepisu statuującego ten obowiązek proces opiniowania i uzgadniania projektu planu był już ukończony i znajdował się w kolejnej fazie procedur planistycznych. Uzyskiwanie opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na tym etapie stanowiłoby naruszenie procedury planistycznej określonej w art. 17 u.p.z.p. i powino mieć miejsce w drodze zmiany planu. Wynika to stąd, że ustawodawca zobowiązał gminy do dostosowania treści planów miejscowych do wymagań wnikających z art. 46 ust. 1 tej ustawy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Wszystkie uwagi zawarte w postanowieniu Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie z dnia 26 sierpnia 2009r. zostały przyjęte i uwzględnione w pracach planistycznych, a następnie zawarte w projekcie planu. Studium jest jedynie zapisem zasad polityki przestrzennej gminy, a więc rysunki studium należy traktować jako zasady, a nie jako lokalizacje, czy ścisłe granice. Oznacza to możliwość korekty granic terenów o funkcjach określonych w planie miejscowym w stosunku do zapisów studium i dostosowywanie ich do aktualnych potrzeb.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zerowej stawki jednorazowej opłaty pobieranej w razie zbycia nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Rada Gminy zaznaczyła, że ustawodawca określił jedynie maksymalną stawkę. Organ samorządu terytorialnego może odstąpić od pobierania niektórych należności i w tym przypadku tak postąpił, co jest wyrazem elastycznej polityki fiskalnej mającej z kolei wpływ na kształtowanie przestrzennego zagospodarowania terenu gminy.
W zakresie niezgodności ustalonych w planie linii zabudowy od terenów kolejowych z przepisami ustawy o transporcie kolejowym, Rada wyjaśniła, że ustalenia planu miały nie dopuścić do znacznego ograniczenia możliwości wykorzystania działek budowlanych przylegających do terenów kolejowych. Istniejący gazociąg znajduje się poza granicami planu, w związku z czym nie określano jego strefy ochronnej. Brak natomiast określenia odległości zabudowy od linii energetycznej SN na rysunku planu nie oznacza, że ustalenie to nie obowiązuje, skoro określono je w § 23 ust. 4 i 5 uchwały.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wad załączników graficznych w zakresie podziału nieruchomości i standardów działek budowlanych, a przypadku terenów w Woli Okrzejskiej dotyczących obsługi komunikacyjnej Rada wyjaśniła, że ze względu na dużą liczbę rysunków, rysunek studium dołączono do uchwały jako odrębny załącznik, zaznaczając na nim tereny objęte planem.
Ustosunkowując się do zarzutu braku definicji zabudowy zwartej Rada stwierdziła, że w § 13 ust. 3 pkt 1 i 2 uchwały określono szerokość frontu działki oraz minimalną powierzchnię działki dla zabudowy wolnostojącej, bliźniaczej i zwartej, co oznacza, że trzecia kategoria zabudowy obejmuje budynki połączone ze sobą bezpośrednio i jest ich więcej niż dwa. Ten typ zabudowy określany jest jako zabudowa szeregowa, wobec czego zapis ten nie powinien wzbudzać wątpliwości interpretacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały uznał za bezsporne, że pomimo wejścia w życie z dniem 17 lipca 2010r. przepisu art. 17 ust. 6 pkt d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie uzgadniano z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Sąd nie podzielił poglądu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, że zaniechanie uzgodnienia projektu planu w tym zakresie spowodowane było zakończeniem etapu jego uzgadniania i opiniowania oraz wskazał, iż procedura planistyczna nie kończy się na wspomnianych uzgodnieniach, ale jej zwieńczeniem jest przedstawienie wojewodzie uchwały w sprawie planu wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych w celu ich zgodności z przepisami prawa. Pojęcie postępowania planistycznego obejmuje wszystkie czynności podejmowane przez radę gminy. Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie przewiduje przepisów przejściowych, upoważniających do stwierdzenia, że wspomniany przepis art. 17 ust. 6 lit. d u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały) nie ma zastosowania do projektu planu, nad którym prace rozpoczęto przed dniem jego wejścia w życie, a postępowanie planistyczne zostało zakończone po dniu 15 lipca 2010r. Brak przepisów międzyczasowych pozwala na zastosowanie zasady bezpośredniego działania nowego prawa. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa oznacza natomiast, iż od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszystkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów, ale które trwają w czasie dokonywania zmiany prawa.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. nieważność uchwały rady gminy w całości lub części powoduje naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Celem sformalizowanej procedury jest, m.in. zagwarantowanie znajomości aktu planistycznego, którego treść będzie kształtowała sposób wykonywania prawa własności nieruchomości oraz zagwarantowanie możliwości wpływu na treść przyszłego planu. Ograniczenie konieczności stwierdzenia nieważności uchwały do przesłanki istotnego naruszenia trybu sporządzenia planów w oczywisty sposób oznacza natomiast, że pominięcie którejkolwiek z czynności przewidzianych dla trybu sporządzania planu nie musi zawsze i bezwzględnie skutkować nieważnością aktu.
Następnie sąd podniósł, że według art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Wprowadzenie konieczności uzgadniania projektu planu z Prezesem UKE jest urealnieniem właśnie pośredniej kontroli legalności przyjmowanych w projekcie rozwiązań planistycznych dotyczących telekomunikacji.
Za niezgodne z zasadą określoną w art. 46 ust. 1 ustawy sąd uznał zawarte w zaskarżonej uchwale zapisy dotyczące zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych, za wyjątkiem terenów oznaczonych w planie symbolami P – tereny zabudowy produkcyjnej, PU – tereny zabudowy produkcyjnej i usługowej, PG – tereny górnicze i RU – tereny produkcji i obsługi produkcji rolnej, urządzeń infrastruktury technicznej oraz dróg, gdzie dopuszcza się przedsięwzięcia, dla których sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane (§ 6 ust. 1 pkt 2) oraz § 22 ust. 5 planu, zgodnie z którym możliwość lokalizacji nowych obiektów i urządzeń nie oznaczonych na rysunku planu, o których mowa w ust. 2 istnieje pod warunkiem, iż lokalizacja nie stwarza uciążliwości dla istniejącego i projektowanego zagospodarowania terenu oraz spełnia wymagania przepisów odrębnych. Wspomniane zakazy uniemożliwiają lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie umieszczoną w planie, która jest dopuszczalna, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu, ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń (art. 46 ust. 2 zd.1). Brak uzgodnienia w trybie art. 17 ust. 6 lit. d u.p.z.p. oznaczał w tym przypadku pozbawienie Prezesa UKE wpływu na przyjęte rozwiązania, co skutkowało wypełnieniem przesłanki określonej w art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Za uzasadniony sąd uznał także zarzut nieuwzględnienia przez Radę Gminy zastrzeżeń zgłoszonych przez Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie. Wskazał, że Rada była zobowiązana uwzględnić w uchwale w całości zastrzeżenia Konserwatora Zabytków. Nie mogła natomiast interpretować ich według własnego uznania. Zdaniem sądu z odpowiedzi na skargę i tekstu planu wynika natomiast, że Rada właściwie jedynie polemizowała ze stanowiskiem organu. Jeśli Rada uważała zgłoszone przez Konserwatora uwagi za zbędne lub niejasne powinna uzyskać jego stanowisko, co spełniałoby warunek uzgodnienia. Bez pozytywnego uzgodnienia projektu planu z organami wskazanymi w art. 17 pkt 7 u.p.z.p. nie jest możliwe skuteczne uchwalenie planu.
W ocenie sądu również słusznie zarzucono zaskarżonej uchwale bezpodstawne ustalenie zerowej stawki opłaty planistycznej na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 12 w związku z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. Sąd podkreślił przy tym, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, według którego skoro ustawa przesądza o istnieniu obowiązku wniesienia opłaty w okolicznościach wymienionych w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., to zakres swobody w orzekaniu o jej wysokości przez właściwy organ doznaje ograniczenia nie tylko co do możliwości przekroczenia określonej w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym górnej jego wysokości (30%), ale także wyklucza możliwość zastosowania stawki zerowej. Wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 12 u.p.z.p. obowiązek ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stawek procentowych opłaty planistycznej rada gminy ma tylko w przypadku, gdy zachodzą materialnoprawne przesłanki do ustalenia tej opłaty, przewidziane w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., a więc tylko w odniesieniu do terenów objętych planem, na których wartość nieruchomości wzrośnie w związku z uchwaleniem lub zmianą planu. Jeżeli zatem oczywiste jest, że wartość określonych nieruchomości nie wzrośnie, to gmina nie ma obowiązku ustalania dla terenów, na których znajdują się te nieruchomości stawki opłaty planistycznej. Organy planistyczne, dokonując oceny skutków finansowych uchwalenia planu lub jego zmiany, powinny szczegółowo uzasadnić z jakich względów przyjęto, że wartość nieruchomości znajdujących się na terenach o określonym przeznaczeniu w planie nie wzrośnie, co uzasadnia odstąpienie od ustalenia w planie stawki opłaty planistycznej dla tych terenów. Gmina nie może w sposób dowolny decydować o tym, w stosunku do których terenów ustalić stawkę opłaty planistycznej w wysokości 0 %. Ustalenie w planie takiej stawki, sugeruje, że wartość nieruchomości wzrasta w związku z uchwaleniem planu, ale gmina postanowiła jej nie pobierać, wprowadzając zwolnienie przedmiotowe od tej opłaty, co jest sprzeczne z dyspozycją przepisów art. 15 ust. 2 pkt 12 i art. 36 ust. 4 w związku z art. 15 u.p.z.p., które nie wskazują na możliwość uznaniowego odstąpienia przez gminę od pobierania opłaty planistycznej poprzez ustalenie w planie miejscowym stawki tej opłaty w wysokości 0 %. Przyjmowanie dla określonych terenów stawki 0 % różnicowałoby sytuację prawną właścicieli nieruchomości znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej, a więc zbywających nieruchomość znajdującą się na terenie objętym planem, naruszając tym samym zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Ustalenie stawki 0 % dla terenów, dla których nie przewiduje się wzrostu wartości nieruchomości, a więc tam, gdzie ta stawka nie powinna być w ogóle ustanowiona, można uznać za nieistotne naruszenie prawa, gdyż skutkiem tego zapisu jest również brak obowiązku uiszczenia przez właściciela nieruchomości opłaty planistycznej w przypadku jej zbycia. Odstąpienie przez gminę od ustalenia opłaty planistycznej na określonych terenach w planie miejscowym powinno być jednak szczegółowo uzasadnione w dokumentacji planistycznej. Z tekstu zaskarżonej uchwały nie wynika, jakimi przesłankami kierowano się ustalając w § 55 pkt 4 uchwały stawkę opłaty planistycznej w wysokości 0 % co do pozostałych terenów objętych planem. Argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na skargę, tłumacząca stawkę względami fiskalnymi, nie może zostać uznana za wystarczającą.
Sąd podzielił także argumenty skargi sprowadzające się do wykazania niezgodności zaskarżonej uchwały z uchwałą Rady Gminy Krzywda nr XXXI/301/2002 z dnia 24 czerwca 2002r. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Krzywda w kontekście wynikającej z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, zasady obowiązkowej zgodności planu ze studium. Za nie ulegające wątpliwości uznał, że w dacie podejmowania uchwały, pod rządami obowiązującej ustawy zarówno projekt planu miejscowego jak i plan powinny być zgodne z każdym ustaleniem studium. Wojewoda czytelnie wskazał tereny, których przeznaczenie odbiega od określonego w studium, słusznie uznając naruszenie wspomnianej zasady. Sąd podkreślił przy tym, że art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 130, poz. 871) dokonał zmiany art. 20 ust. 1 u.p.z.p., rezygnując z określenia zgodności z planu ze studium, nakazując natomiast badanie, czy plan nie narusza ustaleń studium. Z mocy art. 4 ust. 2 u.p.z.p. do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się jednak przepisy dotychczasowe.
Uznając za istotne naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. określenie w § 14 ust. 6 uchwały nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości 6 m od granic terenów kolejowych sąd podniósł, że plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego jest usytuowany wśród źródeł prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Stanowi zatem część systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem pozostawać powinien w zgodności z Konstytucją, ustawami i aktami podustawowymi. Organy gminy stanowiące prawo miejscowe, w tym plany zagospodarowania przestrzennego, związane są zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, co oznacza, iż mają obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. Nie jest do zaakceptowania sytuacja, aby w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego pozostawały i były stosowane przepisy sprzeczne z obowiązującymi ustawami. Ustawa o transporcie kolejowym samodzielnie określa ograniczenia w zabudowaniu terenów kolejowych między innymi przez wskazanie linii zabudowy. Ustalenie zatem w § 14 ust. 6 linii zabudowy w sposób odmienny od określonego w ustawie stanowi o naruszeniu prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podzielił natomiast zarzutu upatrującego nieważności uchwały w braku określenia w załącznikach graficznych nieprzekraczalnej linii zabudowy od rowu i terenu lasu oraz wskazania zasięgu stref ochronnych od gazociągu wysokiego ciśnienia oraz od sieci elektroenergetycznych SN. Skutku w postaci stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, w ocenie sądu, nie może wywołać brak umieszczenia na rysunku planu wyrysu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z oznaczeniem granic obszaru objętego projektem planu miejscowego. Rada naruszyła § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym projekt rysunku planu miejscowego, (także rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały, o której stanowi art. 20 ust. 1 ustawy) powinien zawierać, m.in. wyrys ze studium. Wspomniane rozporządzenie określa jednak jedynie standardy dokumentacji planistycznej, w tym wymogi formalne, dotyczące graficznej części planu, naruszenie zaś tego wymogu nie jest ani naruszeniem zasad, ani trybu sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Jakkolwiek zatem wskazane zaniechanie jest naruszeniem prawa, to należy traktować je jako nieistotne, w żaden sposób nie wpływające na treść zaskarżonej uchwały i z tego powodu nie mogące być przyczyną stwierdzenia jej nieważności. Nieistotnym w świetle art. 28 ust. 1 u.p.z.p. naruszeniem jest także brak na rysunkach nr 11A i 26B załącznika nr 2 ujawnienia gruntów wyłączonych z zabudowy i gruntów przeznaczonych do zalesienia. Do nieważności uchwały nie może prowadzić także brak określenia w części tekstowej, jak i w rysunku planu obsługi komunikacyjnej terenów oznaczonych symbolami US i 8–U/MN w Woli Okrzejskiej nie przylegających bezpośrednio do drogi publicznej.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Rada Gminy Krzywda zaskarżyła go w całości, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie na jej rzecz od Wojewody Lubelskiego kosztów postępowania.
Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:
1. nieobowiązującego w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały art. 17 pkt 6 lit. d u.p.z.p. i oparcie między innymi na nim zaskarżonego wyroku;
2. art. 28 ust. 1 u.p.z.p. i art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, a nadto przyjęcie, że wymieniona ustawa z dnia 7 maja 2010r. nie zawiera przepisów przejściowych, podczas gdy ustawa ta w rozdziale 8 zawiera przepisy przejściowe i końcowe dające możliwość na gruncie art. 75 ust. 2 poprawienie przez radę gminy uchwalonego z naruszeniem procedur planistycznych planu zagospodarowania przestrzennego w terminie 12 miesięcy, liczonych od daty 17 lipca 2010r., to jest od daty wejścia w życie ustawy z dnia 7 maja 2010r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że ograniczenie konieczności stwierdzenia nieważności uchwały do przesłanki istotnego naruszenia trybu sporządzania planu w oczywisty sposób oznacza, że pominięcie którejkolwiek czynności przewidzianej dla trybu sporządzenia planu nie musi zawsze i bezwzględnie skutkować nieważnością aktu. Chodzi to zatem o takie naruszenie procedury, które dawałoby podstawy do przyjęcia, że przy zachowaniu prawidłowego trybu, w tym prawidłowej kolejności działań i bez pomijania którejkolwiek z czynności przewidzianej dla trybu sporządzenia planu postanowienia aktu planistycznego byłyby odmienne od podjętych. Plan uwzględniał uwagi Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie zawarte w piśmie z dnia 26 sierpnia 2010r. w osiemnastu punktach. Sposób uwzględnienia tych uwag przedstawiono na stronie 5 i 6 uzasadnienia uchwały Rady Gminy Krzywda nr IV/20/2011 z dnia 8 marca 2011r. w sprawie wniesienia odpowiedzi na skargę Wojewody Lubelskiego z dnia 8 lutego 2011r. Brak formalnego uzgodnienia projektu planu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Lublinie faktycznie miał miejsce. Z art. 15 ust. 2 pkt 12 i art. 36 ust. 4 u.p.z.p. nie wynika konieczność przytaczania przesłanek, jakimi kierowała się Rada Gminy uchwalając w planie stawkę opłaty planistycznej w wysokości "0 %" co do pozostałych terenów objętych planem. Obowiązek taki wynika ze stanowiska NSA zawartego w wyroku z dnia 22 czerwca 2010r., sygn. akt II OSK 545/2010. Skoro art. 15 ust. 2 pkt 12 i art. 36 ust. 4 u.p.z.p. nie nakładają obowiązku uzasadniania przez Radę Gminy przyjmowanej wielkości opłaty planistycznej to zarzut naruszenia w podjętej uchwale tych przepisów należy uznać za mogący budzić wątpliwości, co do słuszności takiego stanowiska. W tekście Studium na str. 5 części II "Kierunki" sformułowano zapis, iż "biorąc pod uwagę, że "Studium" nie jest "planem", lecz zapisem zasad polityki przestrzennej gminy, rysunki Studium należy traktować jako "zasady", a nie "lokalizacje" czy ścisłe granice, tzn. z dużą elastycznością. Elastyczność ta nie powinna jednak wykraczać poza sens zapisu zasad, jest więc ograniczona." Powyższe ustalenie stwarza możliwości korekty granic terenów o funkcjach określonych w planie miejscowym w stosunku do zapisów zawartych w studium uwarunkowań i dostosowanie ich do aktualnych potrzeb. Najczęściej dotyczy to poszerzenia granic terenu o określonej funkcji w planie miejscowym, w stosunku do orientacyjnie wyznaczonych granic na rysunku Studium uwarunkowań w skali 1:25000. Z powyższego względu plan nie jest sprzeczny z zasadami Studium. Przyjęcie zatem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w tej sprawie plan zagospodarowania przestrzennego pozostaje w sprzeczności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Krzywda przyjętego w dniu 24 czerwca 2002r. może rodzić wątpliwości.
Powołano brzmienie przepisu art. 75 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Wskazano, iż przepis ten znajduje się w rozdziale VIII tej ustawy pod nazwą: "Przepisy przejściowe i końcowe". Z treści art. 75 wynika, że art. 46 stosuje się do planów miejscowych obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy, jednakże w ust. 2 przewidziano 12 miesięczny termin od dnia wejścia w życie ustawy, w którym gminy mają obowiązek dostosowania treści planów miejscowych obowiązujących na obszarze ich właściwości do wymagań określonych w art. 46 ust. 1. Wprawdzie w art. 75 ust. 1 i 2 nic nie mówi się o projektach planów będących w trakcie procedur jego przygotowywania to jednak należy przyjąć, że w sytuacji gdy na etapie procedury uchwalania planu, z uwagi na stopień jego zaawansowania, uzyskanie opinii Prezesa UKE będzie naruszało procedurę przygotowania planu przewidzianą w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, powinno nastąpić uchwalenie planu, a następnie winno dojść do dostosowania jego treści do wymagań art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych w trybie art. 75 tej ustawy. Za szeroką wykładnią stosowania art. 75 ust. 2 ustawy o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych przemawia fakt, że przygotowanie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla całej gminy jest procesem złożonym, trudnym i długotrwałym, dokonywanym według ściśle określonych procedur i terminów. W demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej nie powinno być tak, że w tak trudnych i złożonych sprawach samorządy w trakcie procedur uchwalania planu są zaskakiwane nowymi przepisami nie zwierającymi przepisów przejściowych dotyczących znajdujących się w toku procedur przygotowywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Artykuł 17 pkt 6 u.p.z.p. został zmieniony ustawą z dnia 25 czerwca 2010r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 130, poz. 871), która weszła w życie w dnu 21 października 2010r. Ustawa ta nałożyła obowiązek uzyskiwania opinii o projekcie planu między innymi Prezesa UKE w zakresie telekomunikacji, co naruszało dotychczasowe procedury planistyczne. Samorządy mając na uwadze konsekwencje, jakie niesie stwierdzenie nieważności uchwały, podejmują działania mające na celu przedłużenie obowiązywania planu, tym bardziej, że u.p.z.p. nie przewidziała procedury umożliwiającej poprawienia planu w przypadku popełnienia błędów w trakcie jego przygotowywania, w związku ze zmianami procedur mającymi miejsce w trakcie jego przygotowywania. Dlatego zaskarżony wyrok został oparty na błędnym zastosowaniu art. 17 pkt. 6 lit. d u.p.z.p., który to przepis w chwili uchwalania planu nie obowiązywał w skutek jego zmiany ustawą z dnia 21 czerwca 2010r. Ponadto zaskarżony wyrok został oparty na art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych wobec stwierdzenia, że ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie zawiera przepisów przejściowych umożliwiających dostosowanie planu do obowiązujących przepisów, podczas gdy ustawa ta w rozdziale 8 zawiera przepisy przejściowe i końcowe stanowiąc w art. 75 ust. 2, że w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy gminy mają obowiązek dostosować treść planów miejscowych obowiązujących na obszarze ich właściwości do wymagań określonych w art. 46 ust. 1. Zastosowanie tego przepisu w praktyce dawało radzie gminy możliwość dostosowania planu do obowiązującego przepisu art. 46 ust. 1 ustawy z dnia o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, jak i poprawienia niewątpliwych błędów popełnionych przy uchwalaniu planu. Błędy te Rada Gminy chciała poprawić przy zastosowaniu art. 75 ust. 2. Byłoby to możliwe, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny zastosował ten przepis przy rozpoznawaniu sprawy. Brak jego zastosowania automatycznie powodował konieczność zastosowania art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny niewłaściwie zastosował ten przepis w tej sprawie, w sytuacji gdy istniała możliwość zastosowania art. 75 ust. 2 ustawy o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych i nie obowiązywał już art. 17 pkt 6 lit. d u.p.z.p., powoływanym błędnie przez sąd jako jedna z przesłanek nieważności uchwały.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę nieważność postępowania, która w tej sprawie nie zachodzi.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza normy wyznaczone zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 17 pkt 6 lit. d, art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) oraz art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, nie można się z nimi zgodzić.
Na wstępie wskazać należy, że art. 70 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych dokonał m.in. zmiany w art. 17 ust. 6 u.p.z.p., wprowadzając obowiązek uzgadniania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego także z Prezesem Urzędu Komunikacji w zakresie telekomunikacji (art. 17 ust. 6 pkt d).
Przepis ten wszedł w życie z dniem 17 lipca 2010 r.
Sąd I instancji w wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r. prawidłowo zinterpretował art. 17 ust. 6 u.p.z.p. w związku ze wskazaną powyżej zmianą.
W niniejszej sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, że nie uzgodniono projektu miejscowego planu zagospodarowania z tym organem.
Argumentacja Gminy, że skoro procedura uchwalania planu została wszczęta przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 maja 2010 r., to jej zakończenie winno nastąpić w oparciu o przepisy dotychczasowe bez konieczności uwzględnienia dodatkowych wymogów wprowadzonych tą ustawą nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że przepisy tej ustawy nie zawierają przepisów przejściowych dotyczących procedury uchwalania planów miejscowych, które pozwalałyby na stosowanie przepisów obowiązujących przed nowelizacją.
Rozstrzygnięcie problemu intertemporalnego generalnie polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (zob. J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62).
Rozwiązanie określone jako bezpośrednie działanie nowego prawa polega na zadecydowaniu przez ustawodawcę, że od chwili wejścia w życie nowych norm należy je stosować do wszelkich stosunków, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju i zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały przed wejściem w życie nowych norm, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa. W wypadku gdy ustawodawca wyraźnie nie rozstrzygnie powyższych kwestii przyjmuje się, że zadecydował o bezpośrednim działaniu nowego prawa (por. S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 1997, s. 49-53).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jeśli ustawodawca nie wypowiada się w kwestii przepisów przejściowych, to nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, jednak trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy (por. uchwała NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06 i wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt II FSK 884/09, opubl. w CBOiS).
Należy zatem przyznać rację Sądowi pierwszej instancji, iż w omawianej sytuacji uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego także z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej nie oznaczają zakończenia procedury planistycznej. Jej zwieńczeniem jest przedstawienie wojewodzie uchwały w sprawie planu wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych w celu oceny ich zgodności z przepisami prawa.
Pojęcie postępowania planistycznego faktycznie oznacza złożoną i skomplikowaną procedurę. Obejmuje ono wszystkie czynności podejmowane przez radę gminy. Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie przewiduje przepisów przejściowych, upoważniających do stwierdzenia, że wspomniany przepis art. 17 ust. 6 lit. d u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały) nie ma zastosowania do projektu planu, nad którym prace rozpoczęto przed dniem jego wejścia w życie, a postępowanie planistyczne zostało zakończone po dniu 15 lipca 2010r. Brak przepisów przejściowych pozwala na zastosowanie zasady bezpośredniego działania nowego prawa – oznacza bowiem, że z dniem wejścia w życie wskazanej ustawy, jej przepisy stosuje się także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte i nie zakończone pod rządem poprzednio obowiązującego stanu prawnego.
Przechodząc do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej należy wskazać, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Wbrew argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej, zarówno naruszenie "zasad sporządzania" jak i "trybu sporządzania" miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozwala na stwierdzenie nieważności takiej uchwały w całości lub części. Tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium, czy też planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium lub planu a skończywszy na uchwaleniu studium lub planu. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego a więc zawartością aktu planistycznego (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń a także standardów dokumentacji planistycznej.
W przypadku naruszenia zasad sporządzania studium lub planu naruszenie nie musi mieć charakteru istotnego. Oznacza to, że każde naruszenie zasad sporządzania studium lub planu skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały w całości lub części (wyrok NSA z dn. 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1778/08, opubl. w LEX nr 574411).
Naruszenie art. 17 pkt 6, 7 i 8 u.p.z.p. polegające na braku jakiegokolwiek zaopiniowania, uzgodnienia i braku uzyskania zgody (...) stanowi tak rażące naruszenie procedury planistycznej, że niezależnie od innych uchybień nakazuje to stwierdzenie nieważności planu miejscowego (por. wyrok WSA w Krakowie z dn. 13 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 340/11, opubl. w LEX nr 795675).
Nie można się również zgodzić z zawartym w skardze kasacyjnej twierdzeniem, że Sąd I instancji pominął przy rozpoznawaniu sprawy art. 75 ust. 1 i 2 ust o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 tej ustawy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W myśl zaś art. 75 tejże ustawy, przepis art. 46 stosuje się do planów miejscowych obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy.
Jak wyżej wskazano, w niniejszej sprawie w dniu wejścia w życie przepisu zmieniającego, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jeszcze nie obowiązywał. Procedura planistyczna zakończona została w dniu 19 listopada 2010 r., a poszczególne jej czynności były podejmowane także po dniu 17 lipca 2010 r. (np. od dnia 18 sierpnia do 8 września 2010 r. odbywało się wyłożenie do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; termin na zgłaszanie uwag do projektu planu został wyznaczony do dnia 23 września 2010 r.). Do chwili wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, nie została jeszcze zakończona cała procedura planistyczna. Nie było zatem przeszkód do uzupełnienia dokumentacji planistycznej o wymaganą opinię Prezesa UKE.
W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę rozważania dotyczące braku przepisów intertemporalnych, zarzut niezastosowania przez Sąd I instancji art. 75 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie znajduje uzasadnienia. Tym samym wykluczona jest możliwość zastosowania w sprawie ust. 3 i 4 tego przepisu. Nie są również przekonywujące argumenty strony przemawiające za stosowaniem szerokiej wykładni art. 75 ust. 2. Taki sposób stosowania powyższego przepisu nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, w orzecznictwie ani w literaturze.
Na marginesie wskazać należy, że zawarte w skardze kasacyjnej uwagi co do trybu sporządzania planu i przesłanek jego naruszenia, kwalifikowane winny być jako zarzuty naruszenia prawa procesowego. Dotyczy to również zawartych w planie uwag, kwestii dotyczącej opłaty planistycznej oraz jego zgodności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na fakt, iż w podstawach skargi kasacyjnej strona zawarła jedynie zarzuty naruszenia prawa materialnego, Sąd nie odniósł się do nich. Nie mają one bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 ppsa orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło