II SA/Ke 214/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz S.K. kwotę 15 (piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie utraty przez S. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 grudnia 2010r. Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Bezrobotny S. K. nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) w wyznaczonym terminie w dniu 15 grudnia 2010r. i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, w związku z czym organ I instancji orzekł o utracie przez niego z tym dniem statusu osoby bezrobotnej na okres co najmniej 3 miesięcy od dnia niestawienia się w PUP. W odwołaniu S. K. podnosił, iż nie mógł stawić się w PUP w dniu 15 grudnia 2010r. z powodu choroby i braku pieniędzy na podróż, jednakże telefonicznie poinformował pracownika PUP o przyczynie niestawiennictwa. Wówczas otrzymał odpowiedź, że termin 7 dni upływa z dniem 22 grudnia 2010r. S. K. wskazywał, że PUP pozbawił go ubezpieczenia zdrowotnego, w związku z czym będąc pozbawionym możliwości leczenia nie mógł przedstawić zwolnienia lekarskiego. Organ odwoławczy podkreślił, że S. K. rejestrując się w PUP w dniu 5 lutego 2010r. otrzymał "Informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy" zawierającą pouczenie o obowiązkach bezrobotnego i zasadach usprawiedliwiania niestawiennictwa. Własnoręcznym podpisem potwierdził, że zapoznał się z treścią "Informacji" i zobowiązał się do przestrzegania zawartych w niej ustaleń. W dniu 21 grudnia 2010r. zgłosił się do PUP lecz nie przedstawił żadnego dokumentu na potwierdzenie, że w dniu 15 grudnia 2010r. był chory. Dokumentem takim w myśl art. 80 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wydawania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 65, poz. 741 ze zm.), powinno być zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy wskutek choroby wystawione na druku ZUS ZLA. Nieprzedstawienie odpowiedniego zaświadczenia oznacza, że S. K. nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie swojego niestawiennictwa, co w konsekwencji obligowało organ I instancji do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej stosownie do dyspozycji art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w brzmieniu obowiązującym w dacie utraty przez stronę statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podnoszony przez bezrobotnego brak środków na dojazd do PUP nie może stanowić uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Ustawodawca bowiem nałożył ten obowiązek na bezrobotnych choć zdawał sobie sprawę, iż osoby te najczęściej nie posiadają żadnych stałych dochodów. Wojewoda wyjaśnił ponadto, że zgodnie z aktualnie obowiązującym brzmieniem art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. W przypadku S. K. oznaczałoby to pozbawienie statusu bezrobotnego na okres 120 dni. Ponieważ jednak został on pouczony, iż utraci status na okres 3 miesięcy, w niniejszej sprawie nie można było zastosować ww. przepisu w aktualnym brzmieniu. Organ odwoławczy przyznał, że PUP nie opłacał za S. K. składki zdrowotnej uznając, że jako właściciel gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, podlega obowiązkowi ubezpieczenia w KRUS, zaś bezrobotny w dniu rejestracji oświadczył, że został poinformowany o konieczności ubezpieczenia się w KRUS. Urząd opłacał za S. K. składkę zdrowotną za okres od 29.03.2010r. do 26.04.2010r. w związku z jego uczestnictwem w szkoleniu. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. K. podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podniósł, iż nie jest właścicielem ww. gospodarstwa rolnego a jedynie jego spadkobiercą w 1/9 części, co daje około 0,30 ha. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011r. skarżący oświadczył, iż KRUS odmówił objęcia go ubezpieczeniem rolniczym, ponieważ ubezpieczenie rolnicze przysługuje właścicielom co najmniej 2 ha, a jego udział wynosi 1/9 w gospodarstwie o powierzchni 1,73 ha. Wyjaśnił, że oświadczenie o obowiązku ubezpieczenia się w KRUS podpisał pod presją, gdyż w przeciwnym razie nie zostałby zarejestrowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody ego oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty K. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.). W myśl art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej powinny w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei przepis § 1 art. 77 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy czym naruszyły art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, przewidujący, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w PUP. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że skutek określony w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy ustawodawca połączył jedynie z niewykazaniem przez bezrobotnego uzasadnionych przyczyn absencji (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009r. sygn. akt I OSK 508/08), a usprawiedliwienie niestawiennictwa w wyznaczonym dniu w urzędzie pracy może być wykazane wszystkimi środkami dowodowymi, o których mowa w art. 75 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2008r. sygn. akt III SA/Gd 11/08). Nie ulega wątpliwości, że podstawową formą wykazania niemożności stawienia się w PUP w wyznaczonym terminie z powodu choroby jest zaświadczenie lekarskie. Takie zaświadczenie powinna przedstawić osoba, która podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. W rozpoznawanej sprawie organom administracji znany był fakt, że PUP nie opłacał składki zdrowotnej na rzecz skarżącego. Domaganie się od bezrobotnego potwierdzenia choroby zaświadczeniem lekarskim byłoby więc uprawnione tylko w sytuacji, gdyby bezrobotny podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu, dającego podstawę do bezpłatnego korzystania z państwowej służby zdrowia. Organy nie ustaliły, czy skarżący posiada ubezpieczenie zdrowotne w KRUS, przyjmując bezkrytycznie, iż S. K. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego i przy rejestracji oświadczył, że został poinformowany o konieczności ubezpieczenia się w KRUS. Z samego bowiem faktu, że S. K. figuruje w rejestrze wymiarowym zobowiązań pieniężnych na rok 2010 jako podatnik podatku rolnego w 1/9 części z gospodarstwa rolnego o pow. 1,73 ha, w tym 1,01 ha przeliczeniowych, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie Wójta Gminy Z. z dnia 8.01.2010r. nie wynika jeszcze, że skarżący podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wobec twierdzeń skarżącego, iż Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie realizuje wobec niego ubezpieczenia, w tym chorobowego, obowiązkiem organu było wyjaśnienie tej kwestii poprzez zwrócenie się do właściwego oddziału regionalnego Kasy. Tylko bowiem jednoznaczne ustalenie, że skarżący podlega ubezpieczeniu KRUS, uzasadniałoby żądanie organu usprawiedliwienia nieobecności w PUP w dniu 15 grudnia 2010r. poprzez przedłożenie stosownego zaświadczenia lekarskiego. Brak zaś takiego ubezpieczenia stwarza bezrobotnemu podstawę do wykazania usprawiedliwionego niestawiennictwa z powodu choroby – wszystkimi innymi środkami dowodowymi, które dopuszcza prawo (art. 75 kpa ). W świetle powyższych rozważań stwierdzenie organu, iż skarżący nie wykazał aby w dniu 15 grudnia 2010r. był chory, a tym samym nie uzasadnił przyczyny swojego niestawiennictwa w PUP, jedynie na tej podstawie, że nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego, uznać należy za przedwczesne. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. Wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego, jako że miały wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Ponieważ uchybienia te dotyczą także rozstrzygnięcia organu I instancji, Sąd uznał za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy uchylenie także, w oparciu o art. 135 p.p.s.a., decyzji organu I instancji z dnia [...] Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania, na które złożyły się koszty dojazdu do Sądu, orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. .