II OSK 1715/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-01
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Andrzej Gliniecki, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania lokali z gabinetów rehabilitacyjnych na aptekę, która wiąże się ze zmianą wielkości i układu obciążeń stropów, stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nawet jeśli nie nastąpiła zmiana funkcji obiektu z mieszkalnej na usługową?Ratio decidendi
Zmiana sposobu użytkowania lokali z gabinetów rehabilitacyjnych na aptekę, która wiąże się ze zmianą wielkości i układu obciążeń stropów, stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie jest przy tym wymagane, aby nastąpiła zmiana funkcji obiektu z mieszkalnej na usługową. Nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nie wymaga przywrócenia lokali do stanu sprzed robót budowlanych, a jedynie zaprzestania działalności związanej ze zmianą warunków opisanych w przepisach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokali, które zostały przebudowane z gabinetów rehabilitacyjnych na aptekę. Inwestor, M. D., dokonał przebudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę i zgłoszenia, co doprowadziło do zmiany sposobu użytkowania lokali w rozumieniu Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego wielokrotnie wstrzymywały użytkowanie apteki i nakazywały przedłożenie dokumentów legalizacyjnych, jednak inwestor nie spełnił tych obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 marca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia del. WSA Robert Sawuła Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 180/11 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokali oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 180/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu oddalił skargę M. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokali.
Jak wynika z przedstawionych akt sprawy, decyzją Nr [...] Prezydent Wrocławia dnia [...] października 2005 r. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na przebudowę pomieszczeń gabinetów rehabilitacyjnych na aptekę ogólnodostępną w budynku przy ul. [...] we W., wszczęte na wniosek M. D. z dnia 5 września 2005 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Prezydent Wrocławia odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę M. D. dla inwestycji polegającej na przebudowie pomieszczeń gabinetów rehabilitacyjnych na aptekę ogólnodostępną, gdyż inwestor nie przedstawił oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zgoda współwłaścicieli nieruchomości). Poza tym zgodnie z art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Wojewoda Dolnośląski decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r.
W dniu 19 kwietnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. W toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzono w dniu 11 sierpnia 2006 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których stwierdzono wykonanie robót budowlanych polegających na wymianie posadzek, tynków, stolarki okiennej i drzwiowej (wewnętrznej i wejściowej), instalacji elektrycznej, gazowej, wodno-kanalizacyjnej. Zamontowano wewnętrzne schody drewniane łączące oba lokale i nową instalację wentylacyjną. Wyburzono część istniejących ścian ceglanych i wykonano nowy podział pomieszczeń ściankami gipsowo-kartonowymi na ruszcie drewnianym. Roboty budowane polegające na połączeniu obu lokali użytkowych wewnętrznymi schodami ograniczonymi ścianami, wyburzeniu części istniejących ścian ceglanych oraz wykonaniu nowego podziału pomieszczeń ściankami gipsowo-kartonowymi na ruszcie drewnianym, instalacji elektrycznej i wentylacyjnej wykraczają poza zakres objęty przedłożonymi przez inwestora pozwoleniami i zgłoszeniami. W trakcie prowadzonych czynności dowodowych inwestor i właściciel obu lokali Pan M. D. przedłożył: decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia [...] maj 2006 r. Nr [...] o pozwoleniu na prowadzenie robót budowlanych polegających na wymianie stolarki okiennej na okna z białych profili PCV z zachowaniem wielkości otworów i podziałów w lokalach użytkowych nr [...] i [...] przy ul. [...] we W.; zaświadczenie Prezydenta Wrocławia z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] o przyjęciu zgłoszenia zamiaru wymiany stolarki okiennej na okna z białych profili PCV z zachowaniem wielkości otworów i podziałów w lokalach użytkowych nr [...] i [...] przy ul. [...] we W.; zaświadczenie z dnia 19 maja 2006 r. nr [...] o przyjęciu zgłoszenia z dnia 20 marca 2006 r. i uzupełnienia z dnia 12 kwietnia 2006 r. o zamiarze remontu lokali użytkowych nr [...] i [...] przy ul. [...] we W., polegających na wykonaniu prac ogólnobudowlanych w zakresie skucia tynków, wymiany podłóg z wymiana izolacji w stropie, wymiany grzejników centralnego ogrzewania, wymiany białego montażu, wymiany stolarki drzwiowej wewnątrz lokalu, decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji obejmującej przebudowę instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] we W. na potrzeby lokali użytkowych nr [...] i [...]; zawiadomienie z dnia 14 lutego 2006 r. o rozpoczęciu robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej w lokalach użytkowych [...] i [...] przy ul. [...] we W. Nadto, organ l instancji ustalił, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu użytkowego nr [...] i [...] na aptekę wraz z budową schodów zewnętrznych, pochylnią dla osób niepełnosprawnych od strony południowej i schodów zewnętrznych od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej wraz z budową i przełożeniem niezbędnych przyłączy infrastruktury technicznej przy ul. [...] we W.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych robót. W dniu 20 września 2006 r. inwestor przedłożył dokumentację powykonawczą. Z uwagi na jej niekompletność organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia stwierdzonych braków, które wyżej wymieniony uzupełnił w dniu 9 listopada 2006 r. Po przeprowadzeniu kontroli nieruchomości, która potwierdziła fakt wykonania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania oraz prowadzonych przygotowań do otwarcia lokalu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego nałożył na M. D. obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej robót budowlanych wykonanych w lokalach użytkowych nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. W wyniku złożonego przez Państwa A. i M. G. oraz Państwa M. i M. G. odwołania Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] uchylił decyzję organu l instancji Nr [...] i umorzył postępowanie w zakresie objętym zaskarżoną decyzją wskazując, że jakkolwiek wykonane w w/w lokalach roboty budowlane wykraczały poza zakres objęty dokonanym zgłoszeniem, co stanowiłoby podstawę do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, to ze względu na niewydanie w terminie 2 miesięcy od dnia wstrzymania robót postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] decyzji opartej na art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W dniu 1 sierpnia 2007 r. PINB dla miasta Wrocławia wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy i zmiany sposobu użytkowania lokali numer 1a i 2a w budynku przy ul. [...] we W. W związku z zaistniałą zmianą sposobu użytkowania PINB dla miasta Wrocławia postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] na podstawie art. 71a ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego wstrzymał użytkowanie apteki "[...]" oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 listopada 2007 r., dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, niezbędnych do legalizacji inwestycji. Organ l instancji po ponownej analizie dokumentacji stwierdził, że nie stanowi ona wypełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem nr [...], ponieważ opracowanie nie zawiera dokumentów wymaganych zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 3, 4 i 6 ustawy Prawo budowlane. Następnie PINB dla miasta Wrocławia decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] nakazał M. D. na podstawie art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali nr 1a i 2a w budynku przy ul. [...] we Wrocławiu. W wyniku rozpatrzenia odwołania M. D. organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dokonane ustalenia faktyczne były niewystarczające dla oceny, że inwestor dokonał zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego.
PINB dla miasta Wrocławia postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. nr [...] na podstawie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego nałożył na M. D. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową i zmianą sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we Wrocławiu, uznając że przedłożone w toku postępowania opracowania dotyczące stanu technicznego przedmiotowego obiektu zostały sporządzone przez osoby nie posiadające stosownych uprawnień. W wyniku rozpatrzenia zażalenia M. D. na ww. postanowienie PINB z dnia [...] września 2008 r., Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB dla miasta Wrocławia wydał w dniu [...] marca 2009 r., w trybie art. 81c ust. ustawy - Prawo budowlane, postanowienie Nr [...], którym zobowiązał Pana M. D. do przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową i zmianą sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W., zawierającej ocenę techniczną wykonanych robót pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami, zasadami sztuki budowlanej i przydatności obiektu do użytkowania, inwentaryzację powykonawczą lokali z częścią opisową i rysunkową przedstawiającą stan istniejący i przed wykonaniem robót budowlanych, w przypadku występowania nieprawidłowości ekspertyza powinna wskazywać roboty budowlane doprowadzające obiekt do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. W wyniku rozpoznania zażalenia M. D. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji w sprawie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej, wskazując w nim, że jakkolwiek organ I instancji uzasadnił dlaczego nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. to niewystarczająco uzasadnił potrzebę sporządzenia ekspertyzy technicznej w świetle unormowań art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Powyższe postanowienie M. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 22 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Wr 417/09) WSA oddalił skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. na podstawie art. 71a ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wstrzymał użytkowanie apteki "[...]" i nałożył obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów.
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] PINB dla miasta Wrocławia na podstawie art. 71a ust. 4 w związku z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego nakazał M. D. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali użytkowych nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. D. Po rozpatrzeniu dowołania Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], uchylił decyzję PINB z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia decyzji PINB było nieposiadanie przez organ l instancji w chwili orzekania całości akt sprawy, które zostały uprzednio przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w związku ze skargą na postanowienie DWINB z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...]. W aktach sprawy przekazanych przez PINB do organu odwoławczego nie było całości dokumentacji, na którą powołał się organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Ponadto DWINB wskazał na nieprawidłowość przeprowadzonej kontroli Apteki "[...]" znajdującej się w pomieszczeniach lokali nr [...] i [...] przy ul. [...] we W., z powodu przeprowadzenia jej bez uprzedniego powiadamiania stron postępowania oraz bez udziału stron, a organ l instancji powołał się w swojej decyzji na ustalenia dokonane w trakcie tej kontroli.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia przeprowadził w dniu 21 kwietnia 2010 r. oględziny lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. (z udziałem właściciela), w trakcie których stwierdził, że pomimo wstrzymania użytkowania lokale te funkcjonują jako pomieszczenia apteki. Następnie PINB, na podstawie art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z zm.) wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] nakazującą M. D. na podstawie art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali użytkowych nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. Od decyzji tej odwołał się M. D.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, że z przedłożonej przez inwestora w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych wykonanych w lokalach nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W., dokumentacji powykonawczej wynika, że "W celu użytkowania lokalu jako apteka należy w pomieszczeniu archiwum na piętrze ograniczyć obciążenie użytkowe do 2,50 kN/m2 (na ścianie w widocznym miejscu umieścić tablicę informującą o dopuszczalnym obciążeniu użytkowym), pomieszczenia na parterze (strop pod piwnicą) podeprzeć niezależną konstrukcją wsporczą, równoległą do ścian podłużnych, tak aby rozpiętość max stropu nie była większa niż 3,60m. Po wykonaniu robót można użytkować lokal jako apteka i nie będzie to stanowić zagrożenia dla istniejącej konstrukcji budynku". Również z przedłożonego przez Pana M. G. "Opisu i oceny stanu technicznego, funkcjonalnego i formalno-prawnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego we W. przy ul. [...] oraz wpływu na ten stan robót budowlanych wykonanych w lokalach nr [...] i [...] oraz zmiany sposobu użytkowania tych lokali" sporządzonego przez mgr inż. R. B., wynika, że w związku z urządzeniem w tych pomieszczeniach apteki nastąpiła istotna zmiana wielkości obciążeń użytkowych a w ślad za tym zmiana warunków pracy elementów konstrukcyjnych budynku. Zmiana przeznaczenia pomieszczeń po byłych gabinetach rehabilitacyjnych na aptekę stanowi zmianę sposobu użytkowania w świetle art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ze względu na zmianę wielkości i układu obciążeń. Jak wynika z akt sprawy M. D. nie uzyskał akceptacji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej na dokonaną zmianę użytkowania. Nadto organ l instancji ustalił, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu użytkowego nr [...] i [...] na aptekę wraz z budową schodów zewnętrznych, pochylnią dla osób niepełnosprawnych od strony południowej i schodów zewnętrznych od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej wraz z budową i przełożeniem niezbędnych przyłączy infrastruktury technicznej przy ul. [...] we W. W przedmiotowym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] wstrzymał, w trybie art. 71 a ust. 1 Prawa budowlanego, użytkowanie apteki "[...]" oraz nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 listopada 2007 r., dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, niezbędnych do legalizacji inwestycji. Inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku nie wstrzymując użytkowania pomieszczeń apteki "[...]" i nie przedkładając dokumentów umożliwiających zalegalizowanie zmiany sposobu użytkowania.
Zdaniem organu odwoławczego nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części oznacza przywrócenie sposobu użytkowania, który odpowiada parametrom technicznym i użytkowym budynku. W przedmiotowym przypadku zmiana sposobu użytkowania polegała na przeznaczeniu pomieszczeń nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] na pomieszczenia apteki. Pomieszczenia te nie były użytkowane od czasu kiedy mieściły się w nich pomieszczenia przychodni lekarskiej. W ocenie DWINB w rozpoznawanej sprawie nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokali użytkowych nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. winien oznaczać zaprzestanie prowadzenia w tych lokalach apteki oraz wszelkiej innej działalności wiążącej się ze zmianą warunków opisanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego do czasu uzyskania pozwolenia właściwego organu pod warunkiem oczywiście, że zostanie ono wydane. DWINB podkreślił, że ustalenie zaistnienia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych lokali polegało na ustaleniu, że nastąpiła zmiana warunków opisanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie że nastąpiła zmiana funkcji obiektu z mieszkalnej na usługową. Na mocy obecnie obowiązującej definicji zmiany sposobu użytkowania ustalonej w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zmiana funkcji obiektu budowlanego lub jego części nie decyduje o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Ponadto nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nie wiąże się z koniecznością przywrócenia pomieszczeń lokali nr [...] i [...] do stanu istniejącego przed wykonaniem w nim przez Pana D. robót budowlanych związanych z ich przebudową i remontem. Sprawa tychże robót budowlanych została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją DWINB z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalach użytkowych nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję z dnia 28 stycznia 2011 r. wniósł M. D.,
Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 1180/11, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę M. D.
W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania. Zgodnie z przepisami art. 71a i art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. nakazał M. D. wstrzymanie użytkowania apteki "[...]" oraz nałożył obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Powyższych obowiązków jak wynika z akt sprawy, skarżący nie wykonał, kwestionując, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokali [...] i [...].
W ocenie Sądu prawidłowo organ I instancji podjął decyzję na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, przy czym do wydania takiej decyzji koniecznym było stwierdzenie, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W., a co jest w niniejszej sprawie kwestią sporną. W niniejszej sprawie zmiana sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. polega na zmianie przeznaczenia w/w pomieszczeń wykorzystywanych dotychczas jako gabinety lekarskie (rehabilitacyjne) na pomieszczenia apteki (co nie jest przez skarżącego kwestionowane), co wiąże się ze zmianą wymagań w zakresie obciążeń stropów. Zgodnie bowiem z pkt.3.2 Polskiej Normy PN-82/B-02003 wszelkie pokoje biurowe, gabinety lekarskie, naukowe, sale lekcyjne szkolne, szatnie i łaźnie zakładów przemysłowych, pływalnie oraz poddasza użytkowane jako magazyny lub kondygnacje techniczne obciążenie zmienne równomiernie rozłożone stropów dla sklepów wynosi – 5,0 kN/m2, zaś dla gabinetów lekarskich – 2,0 kN/m. Skarżący w sposób nieuzasadniony kwalifikuje byłe gabinety rehabilitacyjne jako sale hydroterapii, co pozwoliłoby na przyjęcie, że nie doszło do zmiany obciążeń w lokalach 1a i 2a, bowiem dopuszczalne obciążenie sal hydroterapii to (podobnie jak w przypadku sklepów) 5,0 kN/m2.
W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd dokładnie przeanalizował ustalenia, wnioski i zalecenia wynikające z dokumentacji powykonawczej sporządzonej przez A. B. i T. G. w celu przystosowania lokali [...] i [...] dla potrzeb apteki.
Na podstawie wykonanych obliczeń statycznych nośność stropu (poza obciążeniami stałymi) wynosi 2,00kN/m2. W celu spełnienia warunków normowych, wynikających z normy PN-82/B-02004 (obciążenie użytkowe dla sklepów tab. 1 poz. 6 wynosi 5,00kN/m2) strop nad piwnicą należy dodatkowo podeprzeć (max rozpiętość stropu istniejącego typu Akerman, przy obciążeniu użytkowym 5,00 kN/m2, może wynosić 3,60 m).
W celu użytkowania lokalu jako apteka należy w pomieszczeniu archiwum na piętrze ograniczyć obciążenie użytkowe do 2,50 kN/m2 (na ścianie w widocznym miejscu umieścić tablicę informującą o dopuszczalnym obciążeniu użytkowym), pomieszczenia na parterze (strop pod piwnicą) podeprzeć niezależną konstrukcją wsporczą, równoległą do ścian podłużnych, tak aby rozpiętość max stropu nie była większa niż 3,60 m. Po wykonaniu robót można użytkować lokal jako apteka i nie będzie to stanowić zagrożenia dla istniejącej konstrukcji budynku.
Poza tym Sąd w uzasadnieniu wyroku odwołał się do opracowania sporządzonego 17 listopada 2009 r. przez R. B. pt. "Opis i ocena stanu technicznego, funkcjonalnego i formalnoprawnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego we W. przy ul. [...] (dz.Nr [...],[...], obręb [...]) oraz wpływu na ten stan robót budowlanych wykonanych w lokalach nr 1a i 2a oraz zmiany sposobu użytkowania tych lokali".
We wnioskach końcowych autor opracowania R. B. wskazał, że:
– W ramach wykonanych robót budowlanych wystąpił znaczny zakres robót, których wykonanie wymaga wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, którego właściciel lokali [...] i [...] nie uzyskał ani nawet nie występował o wydanie takiego pozwolenia.
– Pomimo jednoznacznych zaleceń Autora orzeczenia technicznego – sporządzonego na zlecenie właściciela lokali [...] i [...] w ramach opracowania inwentaryzującego wykonane roboty – nie wykonana została niezbędna dla bezpieczeństwa pracy konstrukcji stropu nad piwnicą – konstrukcja wzmacniająca strop co stwarza zagrożenie katastrofą budowlaną.
– W wyniku wykonanych robót nastąpiła istotna zmiana wielkości i układu obciążeń w elementach konstrukcyjnych budynku (stropy i ściany).
– W wyniku urządzenia i eksploatowania w lokalach [...] i [...] funkcji apteki ogólnodostępnej nastąpiła istotna zmiana wielkości obciążeń użytkowych a w ślad za tym zmiana warunków pracy elementów konstrukcyjnych budynku.
– W wyniku urządzenia i eksploatowania w lokalach [...] i [...] funkcji apteki ogólnodostępnej oraz połączenia funkcjonalnego i komunikacyjnego tej apteki i lokalem przychodni zdrowia nastąpiła istotna zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku.
– W wyniku urządzenia i eksploatowania w lokalach [...] i [...] funkcji apteki ogólnodostępnej oraz połączenia funkcjonalnego i komunikacyjnego tej apteki z lokalem przychodni zdrowia nastąpiła istotna zmiana warunków zdrowotnych oraz higieniczno-sanitarnych.
Zdaniem Sądu ocena ta potwierdza w pełni stanowisko organów i należy traktować ją jako jeden z dowodów w sprawie, o których mowa w art. 75 § 1 k.p.a.
Dlatego też zdaniem Sądu zmiana przeznaczenia pomieszczeń po byłych gabinetach rehabilitacyjnych na aptekę stanowi zmianę sposobu użytkowania w świetle art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ze względu na zmianę wielkości i układu obciążeń. Tym samym nie ma podstaw – a czego domaga się skarżący – do uznania, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych lokali jest bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podkreślił, że skarżący w znacznej jej części wykazuje, że budynek, w którym znajdują się lokale nr [...] i nr [...], a wykorzystywane przez niego jako apteka, ma przeznaczenie handlowo-usługowego. Kwestia ta jednak jest w niniejszej sprawie bezsporna. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów, jak i oceny Sądu, była kwestia, czy w sprawie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowych lokali, o jakiej mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie zaś kwestie przeznaczenia obiektu (na cele mieszkaniowe czy handlowo-usługowego). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja o nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalów [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W., nie zaś postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...]. Ponadto postanowienie to zostało wydane w innym postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy
Z uwagi na art. 5 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego - ponieważ budynek przy ul [...] usytuowany jest na osiedlu [...] wpisanego do rejestru zbytków (decyzja z dnia [...] lutego 1979 r. Nr [...]) i podlega ścisłej ochronie konserwatorskiej, zgodnie z ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) zmiana sposobu użytkowania lokali znajdujących się w w/w budynku wymagać będzie zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że dokonane zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych w lokalach [...] i [...] przy ul. [...] we W. z dnia 20 marca 2006 r. i zgłoszenie z dnia 24 lipca 2006 r. dotyczące lokalizacji apteki na terenie powiatu wraz z podaniem godzin jej czynności wypełnia – przesłanki zawarte w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ każde dokonywane przez skarżącego zgłoszenie dotyczyło pewnego fragmentu (etapu) robót budowlanych. Z tego też względu przyjęcie jakiegokolwiek zgłoszenia przez organ bez zastrzeżeń nie ma wpływu na kwestię ustalenia czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowych lokali jako pewnej całości. Zgłoszenia te nawet razem wzięte nie ilustrowały i nie informowały do jakiej finalnie działalności skarżący przystosowuje te lokale.
W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji DWINB odniósł się (s. 6) do ustaleń i wniosków poczynionych w dokumentach sporządzonych zarówno przez mgr inż. Arch. A. B., jak i przez mgr. inż. R. B., które zdaniem organu uzasadniają stwierdzenie, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania.
Dodatkowo Sąd podniósł, że nie ma konieczności, aby dowody, na których opiera swoje rozstrzygnięcie organ administracji publicznej, były sporządzane w toku prowadzonego postępowania, istotne jest, aby dowody te przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy, a nie były sprzeczne z prawem. Zgodnie bowiem z art. art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Podkreślono, że wniosek skarżącego o sporządzenie opinii biegłego nie mógł zostać uwzględniony, bowiem zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Taka sytuacja jednak nie zaistniała w niniejszej sprawie.
Sąd wskazał również, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły przepisowi z art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto czynności dokonywane przez Pana G. celem przekształcenia jednego lokalu użytkowego na cele mieszkalne, jak i konflikt pomiędzy nim a skarżącym nie są przedmiotem niniejszego postępowania, zaś znaczna część skargi została temu właśnie poświęcona. Tym samym całkowicie zbędne jest odniesienie się do nich przez Sąd.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 18 maja 2011 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. D. zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
– art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na zaimplementowaniu do uzasadnienia skarżonego wyroku stanowiska organu administracyjnego wraz z jego niespójnością i niekonsekwencją, niesprzyjającymi zwięzłemu jego przedstawieniu, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę kasacyjną orzeczenia, bowiem brak jest możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia,
– art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 84 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi, przez jej oddaleniu, gdy tym czasem niemożliwe było jej prawidłowe rozpoznanie i uwzględnienie, wobec pominięcia przez organy nadzoru budowlanego opinii biegłego w okolicznościach sprawy dla wyjaśnienia licznych wątpliwości jej stanu faktycznego, niezbędnej zwłaszcza wobec brzmienia art. 7 k.p.a. ograniczającego w tym przypadku fakultatywności stosowania art. 84 § 1 k.p.a.,
– art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi, tym samym jej oddaleniu i oparciu skarżonego rozstrzygnięcia na quasi ekspertyzach, sporządzonych na zlecenie osób osobiście zainteresowanych w niekorzystnym dla skarżącego załatwieniu sprawy, walor dowodowy którym, przydano na podstawie art. 75 k.p.a., stanowiącym, że jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, a może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, gdy tymczasem wartość tych ekspertyz, oceniana może być w kategoriach, ważkich wprawdzie, ale wyłącznie z subiektywnego punktu widzenia, klarowności i przejrzystości stanowisk stron prezentowanych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego,
– art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu, które polegać winno na uwzględnieniu skargi w oparciu o stwierdzenie w całości, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 nieważności decyzji DWINB we Wrocławiu nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
Skarżący kasacyjnie oparł również skargę kasacyjną na podstawia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucając naruszenie:
– art. 71a w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, polegające na uznaniu, że zmiana sposobu użytkowania, polegać może na przyjęciu przez Sąd za Polską Normą (PN-82/B-02003) w tym konkretnym przypadku stanowiącą tzw. przepis techniczno-budowlany, że zmiana układu obciążeń i co za tym idzie tzw. zmiana sposobu użytkowania, przyjmuje charakter wyłącznie abstrakcyjny i nie dotyczy rzeczywistych obciążeń przenoszonych przez stropy w lokalach budynku mieszczącego się we W. przy ul. [...], których w toku sprawy nie ustalono;
– art. 71a w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, polegające na uznaniu, że w ślad za nie wykazaną zmianą układu obciążeń na stropach lokali przedmiotowego budynku na niekorzyść zmieniły się w nim warunki bezpieczeństwa pożarowego, również w okolicznościach rozpoznawanej sprawy powodujące w ocenie Sądu tzw. zmianę sposobu użytkowania;
– art. 71a w zw. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polegające na uznaniu przez Sąd, że zmiana sposobu użytkowania polegała na zmianie warunków higieniczno-sanitarnych w lokalach mieszczących się w budynku przy ul. [...], gdy tymczasem, wobec faktu funkcjonowania od lat w tym samym budynku w sąsiadujących pomieszczeniach przychodni zdrowi, bezzasadne jest uznanie, że to apteka wygenerowała ruch chorych dla obsługi tej placówki;
– art. 86 ust. 1 i 2 ustawy –Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2001 r. Nr 126, poz. 138 ze zm.) w zw. z art. 71a w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z pkt 3.2 Polskiej Normy PN-82/B-02003 przyjmującej w tablicy nr 1 pkt A Lp. 8 wartość charakterystycznych obciążeń technologicznych równomiernie obciążonych dla sklepów na poziomie 5,0 KN/m2, gdy tymczasem apteka, jako placówka ochrony zdrowa publicznego w której uprawnione osoby świadczą usługi farmaceutyczne nie może zostać uznana za placówkę handlową, stąd nie kwalifikuje się do żadnej z grup określonych we wskazanej tablicy;
– art. 71a w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z pkt 2.1 PN-82/B-02003 polegające na jego niezastosowaniu i nie ustaleniu indywidualnie dla lokali aptecznych, mieszczących się w pomieszczeniach budynku usytuowanego we W. przy ul. [...], zgodnie z przeznaczeniem budowli i danymi technologicznymi charakterystycznych wartości zmiennych obciążeń technologicznych i montażowych.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna (pismo z dnia 27 lipca 2011 r.) pełnomocnik A. G. i M. G. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, chociaż zarzuty zawarte w petitum skargi kasacyjnej wskazują na naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
Jednak prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna, stosownie do art. 176 p.p.s.a. oprócz przytoczenia podstaw kasacyjnych powinna zawierać ich uzasadnienie. Tymczasem uzasadnienie wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej, nie ma żadnego bądź bardzo luźny związek z zarzutami zamieszczonymi w petitum skargi kasacyjnej. Uzasadnienie tego pisma w istocie zawiera polemikę z ustaleniami Sądu, stanem faktycznym sprawy i podstawami prawnymi rozstrzygnięcia, przedstawiając skarżącego jako poszkodowanego, który w żadnym stopniu swoimi działaniami nie naruszył prawa i nie zmienił sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W.
W związku z powyższym należy uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej w przeważającej większości nie zostały uzasadnione zgodnie z wymaganiami art. 176 p.p.s.a. Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego, przedstawia własne poglądy na niektóre aspekty tej sprawy w całkowitym oderwaniu od rzeczywistego stanu faktycznego wynikającego z przedstawianych akt. Tymczasem Sąd wydając wyrok, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., czyni to "na podstawie akt sprawy", uznając "sprawę za dostatecznie wyjaśnioną" (art. 113 § 1 p.p.s.a.).
Zaskarżony wyrok w pełni odpowiada powyższym wymaganiom w przeciwieństwie do skargi kasacyjnej, która kwestionuje zaskarżony wyrok, nie biorąc pod uwagę prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Tymczasem jak wynika z akt sprawy, M. D. w 2006 r. wykonał szereg robót budowlanych mających na celu przystosowanie lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. do potrzeb apteki ogólnodostępnej, która funkcjonuje od 2006 r., co potwierdzają protokoły z oględzin i kontroli przeprowadzonych przez organy nadzoru budowlanego, znajdujące się w aktach sprawy.
Zakres przeprowadzonych robót budowlanych pozwalających na uruchomienie apteki, odpowiada przebudowie w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, która doprowadziła do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (lokali 1a i 2a) w rozumieniu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 71 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę – rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jak wynika z powyższego, w przypadku niniejszej sprawy, wymagane było nie tylko dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2 art. 71 Prawa budowlanego ale należało uzyskać stosowne pozwolenie na budowę. Potwierdzeniem tego może być fakt, że w 2005 r. M. D. wystąpił do Prezydenta Wrocławia o wydanie stosownej decyzji. Prezydent Wrocławia jednak decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę pomieszczeń gabinetu rehabilitacji na aptekę. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., a powodem takiego rozstrzygnięcia było między innymi to, że roboty budowlane zostały faktycznie rozpoczęte przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego) i inwestor nie przedstawił wymaganego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (brak zgody współwłaścicieli nieruchomości).
Powyższe okoliczności już świadczyły o tym, że roboty budowlane prowadzone przez M. D. stanowią samowolę budowlaną, bowiem są prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę, co uzasadniało wszczęcie stosownego postępowania przez organy nadzoru budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia, wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Jak wynika z akt sprawy inwestor nie zastosował się do powyższego postanowienia i Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. umorzył postępowanie prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego, co jednak nie oznaczało, że brak podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego.
W dniu 1 sierpnia 2007 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy i zmiany sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W.
Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego PINB dla Miasta Wrocławia wstrzymał użytkowanie apteki "[...]" oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego niezbędnych do legalizacji inwestycji. Jak wynika z akt sprawy, inwestor nie zastosował się do powyższego postanowienia, czego następstwem było wydanie na podstawie art. 71a ust. 4 w związku z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego decyzji z dnia [...] marca 2008 r., która została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego po raz kolejny wstrzymał użytkowanie apteki "[...]" i nałożył obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Ponieważ inwestor w wyznaczonym terminie nie przedstawił wymaganych dokumentów i nie wstrzymał użytkowania apteki, PINB dla Miasta Wrocławia decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. na podstawie art. 71a ust. 4 w związku z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego nakazał M. D. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W.
Powyższa decyzja została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W trakcie oględzin obiektu budowlanego przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z udziałem inwestora w dniu 21 kwietnia 2010 r. stwierdzono, że pomimo wstrzymania użytkowania apteki postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. funkcjonuje ona w dalszym ciągu. W związku z powyższym została wydana decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. na podstawie art. 71a ust. 4 w związku z art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, nakazująca M. D. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] we W. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Powyżej przedstawione zestawienie działań, jakie w ramach obowiązujących przepisów podejmowały organy administracji publicznej wobec skarżącego i zachowania inwestora z tym związane, stanowią stan faktyczny w niniejszej sprawie, w oparciu o który zostało wydane zaskarżone orzeczenie Sądu pierwszej instancji i mając na uwadze te ustalenia należy rozpoznać wniesioną skargę kasacyjną.
Jak wynika z ustaleń stanu faktycznego, skarżący dokonał bez wymaganego pozwolenia na budowę przebudowy lokali nr [...] i [...], co w konsekwencji spowodowało zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego, co należało zakwalifikować jako samowolę budowlaną, bowiem nie dokonano również zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2 powyższego przepisu.
Bezspornym również jest, że skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w drodze postanowienia na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, w tym dwukrotnie wstrzymywano użytkowanie apteki, czego też nie wykonał skarżący. Tym samym nie było możliwe zastosowanie procedury legalizacyjnej opisanej w ust. 2 i 3 art. 71a Prawa budowlanego i należało wydać decyzję w oparciu o ust. 4 powyższego przepisu.
Zaskarżonym wyrokiem nie naruszono art. 141 § 4 p.p.s.a., jak podnosi się w skardze kasacyjnej, gdyż uzasadnienie wyroku odpowiada wymaganiom powyższego przepisu i nie uniemożliwia kontroli kasacyjnej orzeczenia, jeżeli przyjmie się ustalenia stanu faktycznego wynikające z akt sprawy. Nie można również zgodzić się z poglądem, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 151 p.p.s.a., gdyż nie było podstaw do uwzględnienia skargi, a stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym jest jasny i nie wymagał opinii biegłego, gdyż w tym przypadku nie były wymagane wiadomości specjalne. Dowody, na których oparł się w tej sprawie organ są zgodne z art. 75 § 1 k.p.a., skarżący nie przedstawił zaś żadnych wiarygodnych dowodów, które by mogły podważyć ustalenia organów w tej sprawie.
Nie został też naruszony art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. bowiem zaskarżana decyzja ani decyzja ją poprzedzająca nie była dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jako sankcja za naruszenie przepisów prawa budowlanego nałożona decyzją na inwestora w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, nie może być niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
W niniejszej sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 71a w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż zastosowanie tych przepisów było naturalną reakcją organów nadzoru budowlanego, wymaganą przez prawo, w celu likwidacji samowoli budowlanej, uporczywie i świadomie uprawianej od lat przez skarżącego, który mając możliwość legalizacji wykonanych robót budowlanych, nie skorzystał z tej możliwości, stwarzając warunki określone w art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego.
Nieprecyzyjne i mylące jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 7 ostatni akapit od dołu), z którego wynika, iż sprawa robót budowlanych związanych z przebudową i remontem lokali nr [...] i [...] została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] umarzającą postępowanie, bowiem powyższą decyzją zostało umorzone postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, W miejsce tego postępowania jednak zostało w dniu 1 sierpnia 2007 r. wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy i zmiany sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] (...) w oparciu o przepisy art. 71a Prawa budowlanego i zaskarżona decyzja stanowi zakończenie postępowania w sprawie przebudowy ww. lokali i zmiany sposobu ich użytkowania. Należy zauważyć, że art. 51 ust. 1 pkt 1 przewiduje podobne jak art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego rozstrzygnięcie w postaci: doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło