II OSK 1625/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-27

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Anna Łuczaj, Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dotyczący powiększenia cmentarza musi uwzględniać strefę ochrony sanitarnej wokół cmentarza, nawet jeśli teren ten znajduje się poza granicami planu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dotyczący powiększenia cmentarza musi uwzględniać strefę ochrony sanitarnej wokół cmentarza. Brak takiego uwzględnienia stanowi naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia w sprawie terenów odpowiednich na cmentarze, co może prowadzić do naruszenia prawa własności sąsiednich nieruchomości i uniemożliwić dochodzenie roszczeń odszkodowawczych.
Stan faktyczny
Rada Miejska w Wasilkowie uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dotyczący powiększenia cmentarza prawosławnego. Wojewoda Podlaski stwierdził nieważność tej uchwały, wskazując na naruszenie przepisów sanitarnych dotyczących odległości cmentarza od zabudowań i brak uwzględnienia strefy ochrony sanitarnej w planie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów materialnych i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Wasilkowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 31/11 w sprawie ze skargi Rady Miejskiej w Wasilkowie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podlaskiego z dnia 15 listopada 2010 r. nr NK.II.AR.0911-167/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Rady Miejskiej w Wasilkowie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podlaskiego z dnia 15 listopada 2010 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżonym rozstrzygnięcie nadzorczym Wojewoda Podlaski stwierdził nieważność uchwały nr L/270/10 Rady Miejskiej w Wasilkowie z dnia 30 września 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu części gminy Wasilków – powiększenie cmentarza prawosławnego. W uzasadnieniu organ nadzoru podniósł, że w wyniku analizy przedmiotowej uchwały stwierdzono istotne naruszenia prawa, wynikające z błędnej interpretacji i zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. z 1952 r. Nr 52, poz. 315). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m. Odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. Przepis § 7 stanowi z kolei, że przepisów niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiałoby korzystanie z cmentarza, a właściwy powiatowy (miejski, dzielnicowy) inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z tego cmentarza. Na tle powyższych regulacji organ wyjaśnił, że lokalizacja cmentarza powoduje ograniczenia w zakresie dopuszczalnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenów sąsiednich, tymczasem w kontrolowanej uchwale (w tekście i załączniku graficznym) brak jest jakiegokolwiek odniesienia do tej kwestii, a przyjęte granice planu miejscowego uwzględniają jedynie obszar samego cmentarza bez sfery ochrony sanitarnej, będącej w istocie jego integralną częścią. Dalej organ nadzoru podkreślił, że przy ustalaniu granic planu zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Wyłączenie strefy ochrony sanitarnej cmentarza z planu miejscowego (tj. z obszaru objętego tym planem) stanowi naruszenie przepisów art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy, który nakazuje obligatoryjnie określić w planie miejscowym szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu. Powołując się na ustawowy obowiązek wyznaczenia stref, które wykraczają swoim zasięgiem poza granice opracowania planu, organ nadzoru stwierdził, że w przedmiotowej sprawie konieczna jest zmiana granic opracowania planu, tak, by strefy ochronne zawierały się w nowych granicach opracowania. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniosła Gmina Wasilków. Przyznała, że warunek usytuowania cmentarza w odległości 150 m (50 m) od zabudowań nie został w uchwalonym planie zachowany, tym niemniej, zdaniem strony, nie ma obowiązku, aby w planie uwzględniać strefę ochrony sanitarnej wokół cmentarza. Przepis § 3 rozporządzenia odnosi się bowiem tylko do lokalizacji (powiększenia) cmentarza i zachowania określonych parametrów. Stąd też interpretacja organu nadzoru, że wskazany przepis powoduje ograniczenia w korzystaniu z terenów sąsiednich i nakłada obowiązek wprowadzenia do planu strefy ochrony sanitarnej nie znajduje podstaw w językowym sformułowaniu przepisu i wykracza poza ustawową delegację do jego wydania. Podstawą do wprowadzenia żądanej strefy ochrony sanitarnej cmentarza na terenach sąsiadujących nie może być też, zdaniem strony skarżącej, przepis art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie gminy na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut niezgodności zapisów części tekstowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z częścią rysunkową Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wasilków. Oznaczenie strefy ochrony sanitarnej poza obszarem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w rozstrzygnięciu nadzorczym nie jest możliwe, bowiem miejscowy plan opracowuje się dla danego obszaru i nie można go powiększać. Tym bardziej, że obszar objęty planem musi pokrywać się z obszarem wskazanym w uchwale intencyjnej, a mianowicie w jej załączniku graficznym przedstawiającym granice obszaru objętego projektem planu. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że zakres i procedura sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy zostały szczegółowo określone w art. 14-27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587). W ocenie Sądu I instancji, analiza uchwały Rady Miejskiej w Wasilkowie z dnia 30 września 2010 r., pozwala na stwierdzenie, że przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym stanowisko organu jest w pełni uzasadnione i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Przede wszystkim Sąd I instancji za zasadny uznał zarzut organu nadzoru, że przedmiotowy plan miejscowy narusza obowiązujące przepisy prawa w zakresie, w jakim nie uwzględnia ograniczeń w użytkowaniu terenów wokół istniejącego na obszarze objętym tym planem - cmentarza, wynikających z przepisów ustawy z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Sąd I instancji podkreślił, że z ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych wynika, że cmentarze zakłada się i rozszerza na terenach określonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (art. 3); cmentarze powinny znajdować się na ogrodzonym terenie, odpowiednim pod względem sanitarnym (art. 5 ust. 1). Na podstawie delegacji zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy Minister Gospodarki Komunalnej w dniu 25 sierpnia 1959 r. wydał rozporządzenie w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia obowiązuje ogólna zasada, że teren pod cmentarz powinien być lokalizowany w sposób wykluczający możliwość wywierania szkodliwego wpływu na otoczenie. Powyższą zasadę konkretyzuje powołany wyżej § 3 ust. 1 rozporządzenia. Sąd I instancji podkreślił także, że uchwała dotyczy wprawdzie powiększenia istniejącego już cmentarza, jednakże, jak słusznie wywodzi organ nadzoru, przepis § 7 rozporządzenia będzie miał zastosowanie wówczas, gdy spełnione zostaną dwa warunki. Po pierwsze, właściwy powiatowy inspektor sanitarny nie wniesie sprzeciwu w sprawie dalszego korzystania z cmentarza, po drugie, ustalono, iż utworzenie strefy ochrony sanitarnej uniemożliwiałoby korzystanie z już istniejącego cmentarza. Pierwszy z omówionych warunków został w przedmiotowej sprawie spełniony, albowiem powiatowy inspektor sanitarny pozytywnie uzgodnił przedmiotowy plan miejscowy, nie wnosząc zastrzeżeń dotyczących korzystania z istniejącego cmentarza. Jednakże Rada Miejska w Wasilkowie nie wykazała, aby zastosowanie warunków sanitarnych z § 3 ust. 1 rozporządzenia uniemożliwiło korzystanie z istniejącego cmentarza. Tym samym, jak słusznie podkreślił organ nadzoru, brak było podstawy prawnej do pominięcia w kwestionowanej uchwale zastosowania § 3 rozporządzenia. Opisana regulacja powinna zatem znaleźć odzwierciedlenie w treści przedmiotowego planu miejscowego. Lokalizacja cmentarza nie ogranicza się bowiem do terenu, na którym znajdować się będzie strefa grzebalna, ale obejmuje również obszar stref ochrony sanitarnej, o których mowa w rozporządzeniu. Tymczasem ani w części tekstowej uchwały ani na załączniku graficznym planu nie przewidziano wokół strefy grzebalnej strefy ochrony sanitarnej cmentarza, będącej w istocie jego integralną częścią. Brak ustalenia ze wszystkich stron powiększonego cmentarza stref ochrony sanitarnej powoduje, że przedmiotowy plan miejscowy narusza wymogi art. 15 ust. 2 pkt 1 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu oraz wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia, przez co doszło do naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak określenia w tekście planu miejscowego ograniczeń, jakie wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów dla terenów w sąsiedztwie cmentarza, stanowi naruszenie art. 15 ust.2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązek zamieszczenia warunków zagospodarowania terenów i ograniczeń w ich użytkowaniu musi, bowiem być przestrzegany przez zapis w planie w formie czytelnej, choćby sygnalizującej istnienie ograniczeń. Tymczasem w treści kwestionowanej uchwały nie odniesiono się w żaden sposób do ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu terenów położonych w sąsiedztwie obszaru cmentarza prawosławnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca Gmina. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, poprzez przyjęcie, że wynika z nich obowiązek ustalenia w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego strefy ochrony sanitarnej wokół cmentarza, która powinna stanowić jego integralną część. Gmina postawiła również zarzut niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 2 pkt 1 i pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędne przyjęcie, że zobowiązywały one Radę do uchwalenia kwestionowanego planu również dla terenów znajdujących się poza cmentarzem, a z nim sąsiadujących i ustalenie tam ograniczeń w ich zabudowie i zagospodarowaniu wynikających z przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 sierpnia 1959 r. Gmina wniosła o uchylenie wyroku Sądu I instancji oraz zaskarżonego do Sądu I instancji rozstrzygnięcia nadzorczego względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Podlaski wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do regulacji art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności przesądzające o nieważności postępowania. To oznacza, że Sąd ten jest związany zarzutami skargi kasacyjnej i oceniając zaskarżony wyrok nie może wyjść poza sformułowane zarzuty. Tak postępując w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw. Istotą powstałego w sprawie sporu jest to, na ile organy tworzące projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego a następnie uchwalające te plany mają obowiązek uwzględniać nie tylko istniejącą na terenie objętym planem zabudowę, lecz także przyszłą zabudowę, która powstanie na podstawie pozwoleń na budowę wydanych w czasie trwania procedury związanej z tworzeniem planu. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się różnego rodzaju wartości, co w praktyce może prowadzić do sprzeczności różnych interesów i stanowić zarzewie przyszłych konfliktów. Z jednej bowiem strony uwzględnia się prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7), z drugiej zaś potrzeby interesu społecznego, wymagania ochrony środowiska, potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa i inne wyszczególnione w omawianym przepisie. Określając, w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego, przeznaczenie terenu oraz sposób jego zagospodarowania i warunki zabudowy (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.) organy gminy muszą rozważyć wszystkie wchodzące w grę interesy a powstające sytuacje konfliktowe rozstrzygać zgodnie z obowiązującym prawem. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyłożył (zinterpretował) przepisy art. 3, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. z 1959 r. Nr 52, poz. 315). W myśl art. 3 ustawy z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 ze zm.) cmentarze zakłada się i rozszerza na terenach określonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Cmentarze zgodnie z przepisami obowiązującego porządku prawnego winny być lokalizowane na ogrodzonym terenie, odpowiednim pod względem sanitarnym. W myśl postanowień rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. Nr 52, poz. 315) teren pod cmentarz powinien być lokalizowany w sposób wykluczający możliwość wywierania szkodliwego wpływu cmentarza na otoczenie. Odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 m do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Jak z powyższego wynika, wyznaczonym w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego terenem szczególnym są tereny cmentarzy ze względu na sformułowane w przepisach prawa szczególne uwarunkowania, jakie powinny spełniać tereny przeznaczone pod cmentarz. A zatem opisane regulacje powinny znaleźć odzwierciedlenie w treści miejscowego planu zagospodarowania. W niniejszej sprawie Rada Gminy w Wasilkowie podniosła, że przedmiotem uchwalenia planu jest jedynie cmentarz. W ocenie Sądu pierwszej instancji z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Cmentarz – jak zostało wyżej powiedziane – jest szczególnym terenem i z jednej strony jego lokalizacja podlega określonym w prawie wymogom, a z drugiej strony nie pozwala w pełni, samowolnie wykorzystać terenów z nim sąsiadujących bezpośrednio. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stanowisko organu nadzoru – Wojewody Podlaskiego, że przedmiotowy plan narusza obowiązujące przepisy w zakresie ograniczeń odnoszących się do terenów wokół cmentarza. Strefa sanitarna wokół cmentarza jest istotna dla podmiotów posiadających tytuł prawny do terenów bezpośrednio z cmentarzem sąsiadujących. Lokalizacja cmentarza i postanowienia planów miejscowych uniemożliwiają bowiem ww. podmiotom dowolne zagospodarowanie tych terenów, co stanowi naruszenie prawa własności bądź może też pozbawić właściciela całkowicie korzystania z prawa własności. Plan zagospodarowania przestrzennego nie może bezpodstawnie ograniczać prawa własności. Jakiekolwiek ograniczenia w tym zakresie winny być podstawą do umieszczenia w planie miejscowym przepisów, które gwarantowałyby właścicielom rekompensatę w przypadku naruszenia ich prawa własności. Powyższe wynika z art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w myśl, którego "jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy: odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części". Aby właściciele terenów sąsiadujących bezpośrednio z planowanym cmentarzem mogli skorzystać z przysługującego im prawa wynikającego z powyższego przepisu plan zagospodarowania musi uwzględniać strefę ochronną, która – jak wynika z przepisów – przy założeniu że teren w odległości od 50 m do 150 m od granic cmentarza posiada sieć wodociągową, do której podłączone są wszystkie budynki korzystające z wody, cmentarz może być zlokalizowany tak, aby odległość jego granic wynosiła nie mniej niż 50 m. Organy gminy lokalizujące na danym obszarze cmentarz winny zatem w planach miejscowych tak projektować tereny cmentarzy, aby zabezpieczyć spełnienie wymogów dotyczących ich lokalizacji, wynikających m.in. z przepisu § 3 ust. 1 przywołanego rozporządzenia. Cmentarz zatem winien być zlokalizowany tak, aby w odległości co najmniej 50 m od jego granic nie było żadnych obiektów wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Brak w planie miejscowym regulacji w przedmiocie strefy ochronnej stanowi o niemożliwości dochodzenia przez właścicieli terenów sąsiednich ewentualnych roszczeń o ograniczenie bądź całkowite uniemożliwienie korzystania z ich prawa własności. Art. 1 Protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka stanowi o ochronie własności. W myśl tego przepisu każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swego mienia. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z podstawowymi zasadami prawa międzynarodowego. Powyższe postanowienia nie będą jednak w żaden sposób naruszać prawa Państwa do wydawania takich ustaw, jakie uzna za konieczne dla uregulowania sposobu korzystania z własności zgodnie z interesem powszechnym lub w celu zapewnienia uiszczania podatków bądź innych należności lub kar pieniężnych. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie orzekał w sprawach, w których doszło do ingerencji w prawo własności, gdzie polityka planistyczna łamała zasady ochrony praw indywidualnych właścicieli (wyrok ETS z dnia 8 stycznia 2008 r. w sprawie Pietrzak przeciwko Polsce – skarga nr 38185/02, wyrok ETS z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie Rosiński przeciwko Polsce – skarga nr 17373/02, wyrok ETS z dnia 14 listopada 2006 r. w sprawie Skibińscy przeciwko Polsce – skarga nr 52598/99). Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wprowadzenie konstytucyjnej ochrony własności wymaga zwiększonego nacisku na zrównoważenie interesu społecznego i słusznego interesu jednostki, a w szczególności zwrócenia uwagi na zapobieżenie utrzymywania nieuzasadnionych rezerw terenu z pokrzywdzeniem właścicieli gruntów. W związku z powyższym nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, iż w sprawie niewłaściwie został zastosowany przepis art. 15 ust. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez błędne przyjęcie, że zobowiązywały one Radę do uchwalenia kwestionowanego planu również dla terenów znajdujących się poza cmentarzem, a z nim sąsiadujących. Stosownie do postanowień powyższego artykułu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązkowo ustala się szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy – jeżeli w terenie powstają okoliczności faktyczne, uzasadniające dokonanie takich ustaleń. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może dotyczyć tylko obszaru cmentarza albowiem powstanie cmentarza będzie poprzedzone uchwałą rady gminy o założeniu cmentarza, uzgodnioną z właściwym organem inspekcji sanitarnej. Koniecznym warunkiem budowy cmentarza jako budowli stanowiącej obiekt budowlany (art. 3 pkt 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) jest uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 i 7 wymienionej ustawy). W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę organ architektoniczno-budowlany będzie musiał przestrzegać wszelkich obowiązujących przepisów, w tym dotyczących wymogów sanitarnych, warunków bezpieczeństwa oraz poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d/, ust. 1 pkt 5 i pkt 9 prawa budowlanego). Przy tworzeniu nowego cmentarza muszą też być zachowane warunki techniczne określone w art. 5 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych i w wykonawczym do tej ustawy rozporządzeniu Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 sierpnia 1959 r. Przy projektowaniu cmentarza możliwe jest takie ustalenie jego granic, by zachować strefy sanitarne wymagane przepisami podanego wyżej rozporządzenia. Przestrzeganie tych przepisów daje rękojmię poszanowania uzasadnionych interesów obu stron sporu. Należy więc uznać, iż w sprawie nie doszło do naruszenia podanych w podstawach skargi kasacyjnej przepisów. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło