I SA/Sz 208/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-04-28
Skład orzekający: Alicja Polańska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych było uzasadnione nowymi okolicznościami faktycznymi lub dowodami, nieznanymi organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji, a jeśli nie, to czy błąd w oznaczeniu numeru ewidencyjnego działki stanowi oczywistą i niezawinioną omyłkę, która powinna być uwzględniona przy ocenie wniosku o płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. było nieuzasadnione, ponieważ organ już wcześniej posiadał informacje o okolicznościach, które podał jako podstawę wznowienia. Ponadto, sąd stwierdził, że błąd w oznaczeniu numeru ewidencyjnego działki, wynikający z informacji przekazanych przez Nadleśnictwo, powinien być zakwalifikowany jako oczywista i niezawiniona omyłka, co wykluczało zastosowanie sankcji w postaci obniżenia płatności na podstawie art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.Stan faktyczny
Skarżący J.G. ubiegał się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2005 r. Po weryfikacji wniosku stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni i rodzaju użytków rolnych na niektórych działkach. Organ wznowił postępowanie administracyjne, uchylił pierwotną decyzję i przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, uznając, że producent zadeklarował nieprawdziwe dane i dopuścił się niedbalstwa. Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i rozporządzeń wspólnotowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Dyrektora zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości w wyniku wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu z siedzibą w D. z dnia [...] Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzje nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] uchylające decyzję ostateczną tegoż organu wydaną w wyniku wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania J.G. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. i przyznania jej w pomniejszonej wysokości.
W uzasadnieniu tej decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
W dniu 14 kwietnia 2005 r. J.G. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności na 2005 r. We wniosku producent wykazał 24 działki rolne, na których zadeklarował do przyznania jednolitej płatności obszarowej powierzchnię 41,34 ha gruntów rolnych (JPO) oraz powierzchnię 39,58 ha gruntów rolnych do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO).
W trakcie weryfikacji wniosku stwierdzono nieprawidłowości co do wielkości zadeklarowanych do płatności obszarów i wezwano producenta do złożenia wyjaśnień odnośnie do działek rolnych M, Ł, L, B, P, R, X, Z, znajdujących się na działkach ewidencyjnych o numerach [...] położonych obrębie D. w gminie M. W wezwaniu zaznaczono, iż w przypadku działki ewidencyjnej [...] powierzchnia użytków rolnych jest większa niż dopuszczalna powierzchnia użytków rolnych.
W odpowiedzi na to wezwanie, producent w dniu 9 lipca 2006 r. złożył korektę wniosku, w której przy działkach rolnych P i R znajdujących się na działce ewidencyjnej [...] wskazał na nieaktualny rodzaj użytków. Złożył również oświadczenie, iż zgadza się z pomiarami działek nr [...] wykonanymi przez organ na podstawie ortofotomapy.
Następnie, jak wynika z uzasadnienia wspomnianej na wstępie decyzji, Kierownik Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu producentowi płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. w wysokości [...] w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] (do powierzchni 40,65 ha) oraz uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości [...] (do powierzchni 39,53 ha).
W dniu 28 kwietnia 2006 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu, która potwierdziła, że cała powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] jest zadrzewiona i że według stanu na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była użytkowana rolniczo. Dodatkowo stwierdzono, że działka ewidencyjna nr [...] położona jest w kompleksie działek ewidencyjnych o jednolitym sposobie użytkowania, stanowiących obszar zalesiony.
Biorąc pod uwagę fakt, iż producent we wniosku złożonym o przyznanie płatności na działce ewidencyjnej 358 (działki rolne P, R) zadeklarował uprawy - pszenica i jęczmień o powierzchni 1,60 ha i 1,32 ha - Kierownik Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne, powołując się na wystąpienie nowych okoliczności faktycznych, istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, jednak nieznanych organowi.
W związku powyższym, producent pismem z dnia 13 lipca 2010 r. złożył wyjaśnienia wskazując, że w dniu 1 września 2002 r. zawarł umowę dzierżawy z Nadleśnictwem [...] i w oparciu o dane z tej umowy, wypełnił wniosek o przyznanie płatności w 2005 r. Producent podniósł, że użytkował powierzchnię użytków rolnych zgodnie z wielkością powierzchni deklarowanej do płatności. Dodatkowo wskazał, że nie czuje się winny powstaniu stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem nie wynikały one ze świadomego działania producenta. Argument ten poparł, powołując się na przepis art. 19 Rozporządzenia 796/2004 pkt 57 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004, str. 18) stanowiący o oczywistych omyłkach, niezawinionych przez producenta oraz na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie.
Jak wynika z dalszej części uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji, Kierownik Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...] decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] i przyznał płatność bezpośrednią do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, tj. w kwocie [...] z tytułu jednolitej płatności obszarowej i w kwocie [...] z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej.
W odwołaniu od ww. decyzji producent powtórzył zarzuty przedstawione w piśmie z dnia 13 lipca 2010 r. Jako przykład wskazał na orzeczenia sądów administracyjnych (sygn. akt II GSK 466/08; I FSK 732/07; I SA 1463/03), w których przyjęto, że błędne podanie we wniosku numeru działki stanowi oczywistą, niezawinioną omyłkę. Ponownie także, powołując się na przepis art. 19 Rozporządzenia nr 796/2004, pozwalającego na usuwanie wykrytych błędów także po ich ujawnieniu przez organ, producent wskazał, że zgodnie z zapisami preambuły do Rozporządzenia nr 796/2004 pkt 57 i następne, system zmniejszeń płatności oraz wykluczeń powinien być odnoszony do rzeczywistej powierzchni wykorzystywanej rolniczo bez względu na fakt, czy powierzchnia użytków rolnych została prawidłowo określona w granicach administracyjnych.
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ ten powołał się na przepis art. 12 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, wskazując na wymogi jakie powinien spełniać wniosek o przyznanie płatności. Organ nie zgodził się z producentem, że stwierdzone w deklaracji nieprawidłowości należy traktować w kategoriach oczywistego błędu, gdyż stwierdzone nieprawidłowości na działce ewidencyjnej [...] możliwe były do ustalenia dopiero w wyniku inspekcji terenowej, wobec uporczywego określania przez producenta, iż dane posiadane przez organy wskazują na nieaktualny rodzaj użytkowania. Uznał, że oczywistość błędu na gruncie wniosków pomocowych należy traktować jak oczywistą omyłkę w rozumieniu przepisów K.p.a., a więc omyłkę, która powinna być kojarzona z zachowaniami podyktowanymi bezwiednym wypełnianiem wniosku sprawiającym, że w swym całokształcie nie jest on jednoznaczny. Fakt, że producent we wniosku podał, iż użytkuje rolniczo obszar o powierzchni 2,92 ha, zaś ustalenia dokonane przez organ na podstawie wypisu z państwowego zasobu ewidencji gruntów i budynków wykazały, że działka ewidencyjna ma powierzchnię 2,96 ha, oraz to że producent w piśmie z dnia 13 lipca 2010 r. oraz w odwołaniu potwierdził, że nie użytkował rolniczo działek rolnych, świadczą o tym, iż dane wykazane we wniosku były nieprawdziwe i nie należało ich zaliczyć do oczywistych omyłek. Wobec tego, organ przyjął, że producent nie wywiązał się z obowiązku zadeklarowania powierzchni zgodnej ze stanem faktycznym, uniemożliwiając identyfikację działek rolnych w celu ich zlokalizowania i dokonania pomiarów.
Następnie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ stwierdził, że deklarowanie przez producenta działki [...] w miejsce innych działek ewidencyjnych nie może stanowić oczywistej omyłki, tym bardziej, że producent w korekcie wniosku wpisał w uwagach, że dane posiadane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazują na nieaktualny rodzaj użytków.
Odnosząc się do pojęcia winy na gruncie prawa cywilnego organ uznał, że producentowi można przypisać niedbalstwo rozumiane jako niedołożenie należytej staranności w wypełnianiu wniosku, co z kolei stanowiło podstawę do zastosowania art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a mianowicie obniżek i wyłączeń.
Ustosunkowując się z kolei do zawartej przez producenta umowy dzierżawy z Nadleśnictwem, organ wskazał, że niedopełnienie obowiązku jednoznacznego wytyczenia granic działek objętych umową dzierżawy obciąża obie strony umowy. Nadleśnictwo jako podmiot wydzierżawiający powinien wskazać dzierżawcy lokalizację nieruchomości oddawanej w używanie, zaś dzierżawca, który zamierzał otrzymywać płatności, winien dołożyć wszelkich starań w celu sprawdzenia granic obszaru. Ponieważ, powinności tej nie dopełnił, co wykazano w trakcie kontroli, negatywne konsekwencje obciążają producenta. Jednocześnie organ uznał, że podanie przez producenta działek nr [...] zamiast pierwotnej działki nr [...], nie może stanowić podstawy do wykazania braku winy odwołującego, gdyż nieruchomości te nie zostały objęte wnioskiem, jak również były uprawiane bez jakiegokolwiek tytułu prawnego.
Powołując się na przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), organ wskazał, że obowiązkiem producenta było, wobec zadeklarowania do przyznania płatności konkretnej wielkości obszaru i numerycznie oznaczonych działek, kontynuowanie uprawy na wskazanych gruntach i utrzymanie jego w dobrej kulturze rolnej. Ponieważ inne działki były objęte przez stronę wnioskiem o dopłaty (wykazano działkę ewidencyjną nr [...]), a inne były faktycznie użytkowane (działka o numerze [...]), to zadeklarowana działka ewidencyjna [...] nie została zgodnie z przepisem art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1792/2003 objęta systemem jednolitej płatności obszarowej, bowiem nie stanowiła w dniu 30 czerwca 2003 r. użytku rolnego. Stanowiła natomiast obszar leśny zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniające decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych (Dz. Urz. L nr 216 z 12.08.2002, t. 36), jako obszar zarośnięty drzewami i krzakami typu leśnego.
Odnośnie do podniesionego przez producenta argumentu, że w opisanej sytuacji organ powinien kierować się wykładnią celowością przy interpretacji prawa wspólnotowego, organ nie zgodził się z tym stanowiskiem, wyjaśniając, że wykładnia funkcjonalna znajduje zastosowanie, gdy występują rozbieżności między różnymi wersjami językowymi tekstu wspólnotowego. W tej sprawie, według organu, wykładnia powołanych powyżej przepisów prawa nie pozostawiała wątpliwości co do tego, żeby nie odstępować od zastosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. A, ponieważ przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne wykazało, że powierzchnia zadeklarowanych działek B, M, X w rzeczywistości jest mniejsza od zadeklarowanej o 0,68 ha i wykluczeniu w całości podlegają działki P i R (działka ewidencyjna [...]) organ na podstawie przepisu art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. oraz art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przyznł płatności w pomniejszonej wysokości.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją ostateczną, J.G. wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zarzucił naruszenie:
- art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego,
- art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, poprzez nieprawidłowe ustalenie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności do gruntów rolnych za 2005 r.,
- art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego,
- art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez uznanie przez organ, że zaistniały przesłanki do jego zastosowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w pismach składanych w trakcie postępowania wyjaśniał, iż w dniu 1 września 2002 r. zawarł z Nadleśnictwem M. umowę dzierżawy gruntów rolnych, położonych na dwóch działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni 5 ha 38 arów, i że w oparciu o dane podane przez Nadleśnictwo M. wypełnił wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Skarżący dokonał pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo, uprawiał użytki zgodnie z wielkością powierzchni deklarowanej do płatności. Dodał, że to właściciel działek - Nadleśnictwo M. - wskazał działkę rolną oraz należny jej numer ewidencyjny. Skarżący powołał się również na fakt, że omyłkową deklarację numeru działki ewidencyjnej uprzednio potwierdził Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w postępowaniu o przyznanie płatności na 2004 r., przyznając prawo do płatności. W związku z powyższym skarżący nie przypuszczał, że działka rolna, którą uprawiał w rzeczywistości ma inną numerację, niż podana przez Nadleśnictwo. Końcowo, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż wystąpienie błędnej deklaracji numeracji użytkowanych rolniczo gruntów było wynikiem zawinionego niedbalstwa producenta.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium kontroli określa art. 1 § 2 wymienionej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w takim zakresie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w D. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak też z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy).
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja organu z dnia [...] wydana w wyniku wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por.: wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2484). Zaznaczyć również należy, że w świetle utrwalonej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego za nową okoliczność w rozumieniu art. 145 §1 pkt 5 K.p.a. nie może być uznana inna, od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu, ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (por.: wyrok z 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1120/09). Z innego orzeczenia wynika z kolei, że nie może być uznany za "nową okoliczność" lub "nowy dowód", w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., brak określonych dowodów w aktach sprawy. Takie ujęcie "nowych okoliczności" i "nowych dowodów" byłoby zbyt daleko idące. Z uwagi zaś na zasadę trwałości decyzji ostatecznych, wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a., wykładnia przesłanek wznowieniowych winna mieć charakter zwężający (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2008r., I OSK 64/07).
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, za okoliczności pozwalające na wznowienie postępowania, na podstawie powołanego przepisu prawa, organ uznał ustalenia, jakie zapadły w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 28 kwietnia 2006 r. W trakcie tej kontroli stwierdzono, że cała powierzchnia zadeklarowanej przez skarżącego do płatności działki ewidencyjnej nr [...] jest zadrzewiona. Dodatkowo stwierdzono, iż działka ewidencyjna ta położona jest w kompleksie działek ewidencyjnych o jednolitym sposobie użytkowania stanowiących obszar zalesiony. Według organu, skoro producent wykazał we wniosku inną działkę do dopłaty ([...]), a inne były faktycznie użytkowane (działki o numerach [...]), to zadeklarowana działka ewidencyjna [...] nie została objęta systemem jednolitej płatności obszarowej, bowiem nie stanowiła w dniu 30 czerwca 2003 r. użytku rolnego.
Według składu orzekającego w sprawie, stanowisko organu co do tego, że w rozpoznawanej sprawie wyszły na jaw nowe, istotne dowody, nieznane organowi w dniu wydania decyzji, jest nieuprawniony, a podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 145 §1 pkt 5 K.p.a jest uzasadniony.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy administracyjnej, jednoznacznie dowodzi, że organy już wcześniej miały informacje o okolicznościach, które podały jako podstawę wznowienia postępowania. Stwierdzone bowiem nieprawidłowości w zakresie powierzchni zadeklarowanych działek, jak również rodzaju uprawy zostały wykazane przez organ w raportach z dnia 1 lutego 2006 r. i 15 lutego 2006 r., a więc sporządzonych w dacie przed wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ostatecznej decyzji z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu płatności w pełnej wysokości. Z raportów tych wynika, że w przypadku działek B, M, L, Ł, X, Z, organ stwierdził, że ich powierzchnia jest mniejsza od wykazanej we wniosku, zaś powierzchnia działek P i R (działka nr [...]) jest większa od wykazanej we wniosku. Odnośnie do działek P i R, organ w raporcie poczynił również adnotację, że błąd ten jest zasadniczy, ma charakter oczywisty, uzasadniony, a ponadto, że nieaktualny jest rodzaj wskazanego przez producenta użytku (pszenica i jęczmień). Konsekwencją tego raportu było wezwanie w dniu 1 czerwca 2006 r. producenta do złożenia wyjaśnień i korekty wniosku. Korekta ta została złożona w dniu 9 lutego 2006 r., w której producent ponownie wpisał obszar działek w tej samej wielkości co uprzednio, ze wskazaniem jednak w uwagach, że nieaktualny jest rodzaj użytków. Oświadczenie zaś, które złożył producent w dniu 9 lutego 2006 r., a na które powołał się organ w zaskarżonej decyzji, było jedynie oświadczeniem, że producent zgadza się z pomiarami działek [...] (czyli z pomiarami działek: B, L, Ł, M, Z, X), co nie oznaczało automatycznie, że zgadza się z ustaleniami organu odnośnie do wielkości powierzchni działek P i R. Porównując zatem treść sporządzonych przez organ ww. raportów, należało dojść do wniosku, że organ w dacie wydania decyzji ostatecznej, tj. w dniu 1 marca 2006 r. wiedział o większej powierzchni działki [...], a także o innym rodzaju uprawy na tej działce.
Wobec powyższych okoliczności, uznać należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, wydane w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nie mogły ostać się, bowiem nie spełniały wymogów legalności, gdyż błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym co brak wiedzy o tych okolicznościach, a błędna ocena dowodów z naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a., które istniały i były znane organowi, nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić tylko w warunkach określonych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, tj. art. 145 § 1 i 145a § 1, w których zawarty jest zamknięty katalog podstaw wznowieniowych, dlatego w żadnym razie nie może być podstawą wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej konieczność naprawienia błędnej oceny dowodów i okoliczności istniejących w dacie jej wydania.
Ponadto, według składu orzekającego w sprawie, wadliwe jest stanowisko organu jakoby stwierdzony błąd w oznaczeniu numeru ewidencyjnego działki - oceniony przez organ jako nieoczywisty i zawiniony przez producenta - mógł mieć wpływ na przyznanie producentowi płatności w pomniejszonej wysokości. Jeżeli bowiem organ stwierdził, że granice działki ewidencyjnej nie pokrywają się z granicą działki zgłoszonej do płatności, ale użytkowanej rolniczo na działkach o dwóch innych numerach ewidencyjnych na tej samej lub prawie tej samej powierzchni, to okoliczności te organ powinien był prawidłowo ocenić na podstawie przepisów Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L 141 z 30.04.2004), regulujących kwestie oczywistych omyłek i zawinienia, tym bardziej, że producent podniósł, iż użytkował powierzchnię użytków rolnych zgodnie z wielkością powierzchni deklarowanej do płatności, a dodatkowo wskazał, że nie czuje się winny powstaniu stwierdzonych nieprawidłowości, gdyż wynikały one tylko z wadliwej numeracji działek wskazanych mu przez wydzierżawiającego grunty - Nadleśnictwo [...] i zaakceptowanych przez organ w toku postępowania weryfikującego prawidłowość jego wniosku za 2004 r. i 2005 r.
W ww. rozporządzeniu w pkt 26 preambuły postanowiono, że jeśli wnioski pomocowe zawierają oczywiste błędy, to powinna istnieć możliwość ich skorygowania w każdym czasie. Natomiast, w art. 19 wskazano, że z zastrzeżeniem art. 11 i 18, wniosek pomocowy może być skorygowany w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwe władze wykryją oczywiste błędy. A, z przepisu art. 68 ust. 1 wynika, że obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub, gdy może wykazać że nie jest winny nieprawidłowości.
Wskazane wyżej przepisy prawa odnoszą się do sytuacji, w której mamy do czynienia z oczywistym i niezawinionym błędem w złożonym przez producenta rolnego wniosku pomocowym. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący wskazał we wniosku pomocowym działkę numer [...] oznaczoną literami P (pszenica) i R (jęczmień), podając jej powierzchnię 1,60 ha (działka P) i 1,32 ha (działka R), dodatkowo wpisując że nieaktualny jest rodzaj użytków, co zaakceptował organ, uznając ten błąd za zasadniczy, ale mający charakter oczywisty i uzasadniony.
Skoro zatem, okolicznością oczywistą jest, że skarżący deklarował taki numer działki, jaki wynikał z informacji podanych mu przez Nadleśnictwo [...], tj. wydzierżawiającego, który dysponował informacjami o prawidłowym oznaczeniu działek wydzierżawionych skarżącemu, to skarżący podając błędne oznaczenie działki, a - za zgodą i wiedzą organu we wniosku pomocowym poinformował organ o nieaktualnym rodzaju użytków - to stanowisko organu, wskazujące na brak podstaw do uznania tego błędu za oczywisty i wskazujące na zawinienie skarżącego, niekwalifikujące się do dyspozycji art. 68 ust. 1 ww. rozporządzenia - nie zasługuje na akceptację. Błąd skarżącego należało bowiem zakwalifikować jako oczywisty, skoro w istocie uprawiał on zadeklarowane powierzchnie upraw na powierzchni deklarowanej, jedynie inaczej oznaczonej niż wskazał to we wniosku, tj. na działkach o numerach [...], a nie o numerze [...], gdyż - z językowego punktu widzenia - błąd oczywisty to błąd niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Ponadto, błąd ten nie był przez niego zawiniony, skoro taki numer działki podał mu uprawniony podmiot, tj. wydzierżawiające grunty Nadleśnictwo M., a organ mając wiedzę o rozbieżnościach w rodzaju uprawy akceptował ten stan rzeczy tak w 2004 r. jak i 2005 r., rozpoznając wnioski skarżącego za te lata i przyznając mu płatności za te lata, w tym do działki nr [...].
A zatem, wbrew stanowisku organu, w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy art. 19 i 68 ust. 1 ww. rozporządzenia, gdyż błąd skarżącego był oczywisty i niezawiniony przez niego. Niezastosowanie ich w sprawie przez organy obu instancji wskutek błędnej ich interpretacji stanowi o naruszeniu prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż naruszenie tych przepisów miało wpływ na wynik sprawy.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy, a o kosztach postępowania, na podstawie art. 200 ustawy.
Ponownie rozpatrując sprawę wznowienia postępowania administracyjnego, organ winien uwzględnić przedstawione powyżej stanowisko Sądu, że w sprawie nie zachodzi przesłanka do wzruszenia wydanej decyzji ostatecznej przy zastosowaniu podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z przyczyny na którą wskazał organ, a także uwzględnić przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów art. 19 i 68 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło