I OZ 908/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 288/11 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 288/11 odmawiającego K. P. zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2011r . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 lipca 2011r., sygn. akt I OZ 523/11, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Pismem z dnia 15 września 2011r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 30 września 2011 r. wezwano skarżącą do przedłożenia stosownych dokumentów, to jest: 1) oświadczenia o wysokości średniego miesięcznego dochodu uzyskanego z wynajmu pokoi przez wszystkich członków rodziny, z okresu ostatnich 6 miesięcy, 2) dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu położonego w S. nr [...] oraz nieruchomości położonych w S. przy ul. O. [...] i M. [...] z okresu ostatnich trzech miesięcy, 3) kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości położonych przy ul. O. [...] i M. [...] w S. za 2011 r., 4) umowy najmu domu położonego w S. nr [...] oraz oświadczenia kto w tym domu zamieszkuje, 5) oświadczenia skarżącej, czy wnuk M. K. nadal z nią mieszka, 6) dowodów potwierdzających dochody uzyskane przez córkę skarżącej z okresu ostatnich trzech miesięcy (umowa dot. prac interwencyjnych, dowód otrzymywania alimentów), 7) dowodu potwierdzającego, że M. K. się uczy (zaświadczenie ze szkoły albo uczelni), lub zaświadczenie z powiatowego urzędu pracy o posiadanym przez niego statusie osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca pismem z dnia 14 października 2011r. wskazała, że zamieszkuje z córką oraz trzema wnukami (lat 21,18,16). Oświadczyła, że córka wykonuje prace interwencyjne zlecone przez urząd pracy oraz otrzymuje alimenty na dzieci w łącznej wysokości 400 zł. Nie wynajmuje pokoi i nie uzyskuje żadnych dochodów z tego tytułu, nie jest też właścicielem nieruchomości położonych przy ul. M. [...] i O. [...] w S. Wnioskodawczyni przedłożyła kopie rachunków za opłacenie czynszu nieruchomości przy ul. L. [...] w S., rachunki za prąd, rachunki za telefon stacjonarny, umowę najmu lokalu mieszkalnego przy ul. L. [...] w S., zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w K. stwierdzające, iż H. K. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia 10 grudnia 2010r., zaświadczenie Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w K. z dnia 7 października 2011 r. stwierdzające, że M. K. jest studentem 1 roku studiów na kierunku wychowanie fizyczne z językiem angielskim. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił zmiany postanowienia tegoż Sądu z dnia 13 czerwca 2011 r., odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że nie zaszła zmiana okoliczności polegająca na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co uzasadniałoby zmianę postanowienia z dnia 13 czerwca 2011 r. Sąd wskazał, że skarżąca nie dołączyła do wniosku żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że zaistniały nowe okoliczności faktyczne lub prawne stanowiące podstawę do zmiany wydanego w sprawie postanowienia. Skarżąca ponownie bowiem przesłała takie same dokumenty, które zostały już ocenione przez Sąd przy rozpoznawaniu pierwszego jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd podkreślił także, iż skarżąca nie wyjaśniła wątpliwości dotyczących dochodów jej i jej rodziny z wynajmu nieruchomości przy ul. O. [...] i M. [...] oraz S. [...] (OS) mimo, że rachunki za telefon dotyczą numeru podawanego jako numer kontaktowy na stronach internetowych z ogłoszeniami wynajmu pokoi w S. "wczasy nad morzem". Na to postanowienie w imieniu skarżącej zażalenie złożył jej pełnomocnik radca prawny A. B., wnosząc o jego zmianę i zwolnienie skarżącej z obowiązku wniesienia opłaty sądowej podnosząc podobną do dotychczasowej argumentację oraz o wstrzymanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2011 r. Do zażalenia dołączono kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art.168 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie sądu, od którego nie przysługuje środek odwoławczy, staje się prawomocne. Oznacza to, że orzeczenie takie nie może zostać wzruszone w zwykłym trybie. Natomiast art. 165 powołanej wyżej ustawy stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie, a do takich należy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, mogą być uchylone i zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były prawomocne. Przepis ten, jako wyjątek od zasady wyrażonej w art. 168 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może być interpretowany rozszerzająco. Oznacza to, że warunkiem koniecznym do jego zastosowania jest wykazanie, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie powyższe przepisy mają zastosowanie z uwagi na okoliczność, że kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy została już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 523/11. Rozpoznając zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 27 października 2011 r., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w istocie w skarżąca w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazała, że okoliczności sprawy uległy zmianie na jej niekorzyść. Wobec tego uznać należy, że zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dnia 13 czerwca 2011 r., wskazać należy na brzmienie art. 196 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Zatem obecnie wniosek ten jest już bezprzedmiotowy, ponieważ postanowienie to jest prawomocne wskutek wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 523/11, oddalającego zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 288/11 o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.