II SAB/Ol 32/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 sierpnia 2009 r. w sprawie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę. WSA/pos.1- sentencja postanowienia A.Z. w dniu 18 marca 2011 r. wniósł - za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego - skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność tego organu w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 10 sierpnia 2009 r. dotyczącego wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania i potwierdzenia prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2009 r. Wniósł na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o zobowiązanie Dyrektora Aresztu Śledczego do wydania wnioskowanej decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazał, iż pomimo wniosku z dnia 10 sierpnia 2009 r. organ do chwili obecnej pozostaje w zwłoce, gdyż nie wydaje decyzji administracyjnej ani też innego aktu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego, wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na fakt, że sprawa uprawnień A.Z. do równoważnika pieniężnego za remont lokalu w 2009 r. była już przedmiotem rozpoznania przed tut. Sądem, który w sprawie tej wydał wyrok z dnia 16 listopada 2010r. (sygn. akt II SA/Ol 850/10). Wyrok ten nie jest jednak prawomocny, organ nie otrzymał akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, zatem nie jest jeszcze obowiązany do załatwienia sprawy. Stosownie bowiem do art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do załatwienie sprawy przez organ liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest zawsze w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Oznacza powyższe, iż badanie legalności aktów administracyjnych lub bezczynności organu polegającej na ich wydaniu poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie bowiem braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, z kolei granice właściwości sądów administracyjnych i zakres ich kompetencji określają art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy ppsa. W tym miejscu przywołać należy pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 362/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia. nsa.gov.pl., w którym stwierdzono, iż zakres kompetencji judykacyjnej, a zatem zakres stosowania środków określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Sądy administracyjne mogą rozważać zastosowanie lub odmowę zastosowania wobec działalności administracji publicznej określonych ustawą środków wyłącznie w zakresie objętym właściwością sądów. Zastosowanie danego rodzaju środka następuje po rozpoznaniu sprawy zgodności z prawem zaskarżonego działania wykonującego administrację publiczną, a brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to expressis verbis z art. 58 § 1 ustawy ppsa., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W sprawach nie objętych właściwością sądów administracyjnych wyłącznym sposobem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi (por. B. Adamiak w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004r. sygn. OSK 547/04 - OSP 2006r., nr 5 poz. 62). W myśl art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa.), a nadto rozstrzygają spory o właściwość między organami (art. 4 ustawy ppsa.). Z powyższej regulacji wynika w sposób jednoznaczny, iż skarga na bezczynność organu nie jest dopuszczalna w każdej sprawie, a tylko w takich sprawach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy ppsa. akty administracyjne indywidualne (decyzje, wymienione postanowienia, inne akty lub czynności, interpretacje podatkowe). W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność lecz niepodejmowanie przez organ nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Powyższe wynika z treści art. 149 ustawy ppsa, zgodnie z którym sad, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd może zatem uwzględnić skargę na bezczynność organu, nie przesądzając merytorycznej treści rozstrzygnięcia, wyłącznie wówczas, gdy organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce pomimo tego, że miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i określonym terminie, przy czym na taki akt służy skarga do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem bezczynności organu, w ocenie skarżącego, pozostaje kwestia braku rozpoznania jego wniosku z dnia 10 sierpnia 2009 r. w sprawie wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu za rok 2009 r. W tym miejscu wskazać pozostałej, iż na mocy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523, ze zm.), która weszła w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r. nie wszystkie sprawy związane ze stosunkiem służbowym funkcjonariuszy podlegają rozpoznaniu przez sądy administracyjne. Stosownie do art. 218 ust. 1 w związku z ust. 5 tego przepisu jedynie sprawy dotyczące: 1) zwolnienia ze służby, 2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji od których służy prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pozostałe spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach nie wymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpoznaje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W tym miejscy wyjaśnić pozostaje również skarżącemu, iż jego żądanie rozpoznania sprawy dotyczącej wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu nie stanowi także sprawy wynikającej z podległości służbowej, która rozpoznawana jest w formie rozkazu personalnego, od którego nie przysługuje odwołanie - art. 219 ust. 1 i 2 ustawy. Nadto po myśli art. 268 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej z 2010 r. sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2, prowadzone na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273 (chodzi o ustawę o Służbie Więziennej z 1996 r.), wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie niniejszej ustawy, zaś stosownie do ust. 2 tego przepisu postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy. Zatem jeśli skarżący twierdzi, iż jego wniosek z dnia 10 sierpnia 2009 r. o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu za 2009 r. nie został jeszcze rozpoznany, to po myśli art. 268 ust. 1 nowej ustawy o Służbie Więziennej winien być rozpoznany według przepisów nowej ustawy, co oznacza brak w tej sprawie właściwości sądów administracyjnych z uwagi na zapis art. 220 tej ustawy. Jeżeli natomiast zważyć na okoliczność iż w wyniku rozpoznania tego wniosku skarżącego wydana została przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej decyzja Nr "[...]" z dnia "[...]", która na skutek skargi A.Z. została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 listopada 2010 r. (sygn. akt II SA/Ol 850/120) uchylona wraz z utrzymującą ją w mocy decyzją organu I instancji z dnia "[...]", który na skutek wniesionej skargi kasacyjnej przez skarżącego nie jest prawomocny, to ponowne rozpoznanie sprawy w wyniku uchylenia obu decyzji organów administracji publicznej sprawa będzie rozpoznawana w trybie nowej ustawy o Służbie Więziennej na mocy art. 268 ust. 2 tej ustawy. Reasumując Sąd po rozpoznaniu wniesionej skargi doszedł do przekonania, iż na mocy art. 218 ust. 1 i 5 w związku z art. 268 ustawy o Służbie Więziennej z 2010 r. sąd administracyjny nie został uprawniony do rozpoznania sprawy dotyczącej kwestii bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu za 2009 r., skoro powołane wyżej zapisy nowej ustawy o Służbie Więziennej nie przewidują do jej rozpoznania formy decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji postanowienia.