II OSK 1548/11

Dnia 23 sierpnia 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Alicja Plucińska Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 maja 2011 roku, sygn. akt II SA/Kr 431/11 odrzucającego skargę M. S. na uchwałę Rady Gminy Gdów z dnia 25 października 2007 r. Nr XVIII/94/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Wieniec, w jego granicach administracyjnych, z wyłączeniem terenu, który objęty jest zmianą zgodnie z Uchwałą Nr LII/345/98 Rady Gminy Gdów z dnia 12 czerwca 1998 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Gdów w rejonie złoża kruszywa "Nieznanowice-Wieniec" postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 5 maja 2011 roku odrzucił skargę M. S. na uchwałę Rady Gminy Gdów z dnia 25 października 2007 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Wieniec, w jego granicach administracyjnych, z wyłączeniem terenu, który objęty jest zmianą zgodnie z Uchwałą Rady Gminy Gdów z dnia 12 czerwca 1998 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Gdów w rejonie złoża kruszywa "Nieznanowice-Wieniec" W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 21 października 2010 roku M. S. wezwała Radę Gminy Gdów do usunięcia naruszenia interesu prawnego ustaleniami uchwały z dnia 25 października 2007 r. Rada Gminy Gdów udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie uchwałą z dnia 13 stycznia 2011 r., a zatem po upływie 60 dniowego terminu od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym skargę M. S. jako złożoną po terminie należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła M. S. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 53 § 2 ppsa oraz z art. 35 § 3 Kpa poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegającą na przyjęciu że skarga do sądu administracyjnego powinna zostać złożona w terminie 60 dni od daty wpływu wezwania do Rady Gminy Gdów /tj. do 20 grudnia 2010 r./ podczas gdy wniesienie skargi stosownie do art. 101 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 53 § 2 ppsa może nastąpić w sytuacji bezskuteczności wezwania, które to wezwanie wobec zawiadomienia Rady Gminy Gdów z dnia 8 listopada 2010 r., w przedmiocie ustalenia terminu załatwienia sprawy na dzień 15 stycznia 2011 r., w realiach niniejszej sprawy nie uzyskało cechy bezskuteczności pozwalającej przyjąć, że skarga powinna zostać złożona w terminie 60 dni od daty wpływu wezwania do Rady Gminy Gdów. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że skarżąca działająca w zaufaniu do organów, zgodnie z zawiadomieniem Rady Gminy o terminie załatwienia sprawy oczekiwała na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie do czasu udzielenia odpowiedzi przez organ nie uzyskało waloru bezskuteczności. Skoro Rada Gminy w zawiadomieniu, wyznaczyła nowy termin załatwienia sprawy to zdaniem skarżącej od tej daty rozpoczyna bieg 30 dniowy termin na zaskarżenie uchwały do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 101 ust. 1 przywołanej ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z treścią art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) –skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego już po upływie 60 dniowego terminu liczonego od dnia wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Jednakże w warunkach niniejszej sprawy istotne jest, że w zawiadomieniu o terminie załatwienia sprawy, który przypadał już po terminie otwartym do wniesienia skargi do sądu, Rada Gminy nie pouczyła Strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia uchwały i sposobie wniesienia skargi na uchwałę do sądu administracyjnego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z ogólnej zasady praworządnego działania organów administracji publicznej oraz pogłębienia zaufania do organów administracji publicznej. Brak takiego pouczenia powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez Stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu, gdyż w istocie niezachowanie terminu przez Stronę jest efektem wadliwego działania organu. Ze znajdujących się w aktach sprawy materiałów wynika, że w zawiadomieniu z dnia 8 listopada 2010 r., ustalających termin załatwienia sprawy na dzień 15 stycznia 2010 r. nie zawarto pouczenia co do sposobu i terminu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy obowiązkiem Sądu było poinformowanie Strony skarżącej o tym, jaki jest termin i tryb wnoszenia skargi na uchwałę rady gminy, jakie są skutki wniesienia skargi po upływie terminu oraz że skarżąca, która nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy ma prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Taki obowiązek Sądu wynika z art. 6 ppsa, który stanowi, że sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Ma to szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy wnosząca skargę kasacyjną działając w zaufaniu do władzy publicznej /organu gminy/ oczekując na załatwienie sprawy w wyznaczonym przez tę władzę terminie, nie będąc pouczona, o tym że wyznaczony termin przypada już po upływie 60 dniowego terminu do wniesienia skargi na kwestionowaną uchwałę rady gminy /liczonego od dnia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07/. W takim stanie rzeczy należy przyjąć, iż prawidłowe stosowanie przepisu art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, w kwestii odnoszącej się do dopuszczalności skargi, a więc tego czy skarga na uchwałę rady gminy została wniesiona w terminie, czy też po upływie terminu, wymaga bezwzględnie rozważenia, czy Strona została pouczona o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jak też o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Brak odpowiedniego pouczenia, z uwagi na skutek odrzucenia skargi, w postaci zamknięcia drogi sądowej do kontroli kwestionowanej uchwały, uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania we wskazanym zakresie, to jest oceny w aspekcie ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Takie rozstrzygnięcie należy wywieść z treści art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, którego naruszenie zarzuca się w skardze kasacyjnej. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za uzasadniony. Uchylenie zaskarżonego postanowienia, z uwagi na nieodniesienie się przez Sąd I instancji do kwestii prawa Strony skarżącej do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi powoduje, że Skarżąca ma prawo złożyć ten wniosek do Sądu I instancji w ciągu 7 dni od dnia doręczenia jej niniejszego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Takie stanowisko wynika jednoznacznie z "konstytucyjnej zasady prawa do sądu", wymogu sprawowania przez sądy administracyjne wymiaru sprawiedliwości, a także obowiązku dbałości o pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 ppsa.