VIII SA/Wa 4/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tj. (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tj. (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) w związku z wszczęciem postępowania w sprawie stanu prawnego budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w S. przy ul. S. [...], nakazał M.K. rozbiórkę budynku gospodarczego o wym. 7,0 x 5,0 m zlokalizowanego na działce nr [...] w S. przy ul. S. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w przedmiotowej sprawie przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdzono, że na działce będącej własnością Pana M.K. budowany jest budynek gospodarczy o wymiarach 7,0 x 5,0 m. Budynek murowany z bloczka siporex o ścianach gr. 25 cm. Ściany wymurowane na wysokość 2,70m. Tylna ściana dł 7,0m zlokalizowana w granicy z działką będącą własnością B.S. – B.. Ściana boczna zlokalizowana w odległości 0,85 cm i l,14m od budynku sąsiada p. S. – B.. Budynek gospodarczy zlokalizowany jest ukośnie w stosunku do granicy pomiędzy działkami [...] będącej własnością M. K. i działką nr [...] będącą własnością B.S. – B.. M.K. przedmiotowy budynek gospodarczy wykonuje w oparciu o zgłoszenie robót nie wymagających pozwolenia na budowę z dnia [...].07.2010 roku, jednak jego usytuowanie jest niezgodne z warunkami technicznymi określonymi w § 12 ust 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...].04.2002 r. Reasumując organ stwierdził, że nie ma możliwości doprowadzenia usytuowania budynku do stanu zgodnego z prawem, więc zachodzi konieczność jego rozbiórki. Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł M.K.. Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji jako sprzecznej z prawem. Wydana decyzja na rozbiórkę nie mieści się w artykule 49b ustawy prawo budowlane. Budynek gospodarczy wykonuję w oparciu o zgłoszenie nie wymagające pozwolenia na budowę z dnia [...].07.2009 r. Obecnie jest w trudnej sytuacji finansowej. Ma liczną rodzinę i prowadzi gospodarstwo rolne. Powyższa decyzja jest dla niego dotkliwa i bolesna oraz godzi w podstawy funkcjonowania jego rodziny. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie sposób zgodzić się z inwestorem, że sporny budynek wybudowany został na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Wprawdzie takowego zgłoszenia dokonano, jednak zostało ono przez wnoszącego wycofane, a następnie zmieniono owo wycofanie na wstrzymanie wykonania robót budowlanych. Zatem jakkolwiek pierwotnym zamiarem inwestora było dokonanie zgłoszenia, to w terminie późniejszym zmienił on swoje zamierzenie i w konsekwencji pozostawił je niejako w stanie zawieszenia ze względu, jak sam wskazał, na nowe okoliczności, jakie pojawiły się między nim a sąsiadami. Na niedokonanie skutecznego zgłoszenia wskazuje również Starostwo Powiatowe w L. w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. znajdującym się w aktach sprawy. Zgodnie z art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanych po spełnieniu ściśle określonych warunków dotyczących m.in. zgodności z przepisami warunków techniczno - budowlanych. Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) stanowi: Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Ponadto ust. 3 pkt 4 dopuszcza sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy, jednakże długość ściany przylegającej do granicy nie może być dłuższa niż 5,50 m. Warunek ten nie jest spełniony - ściana posiada długość 7 m. Wobec powyższego organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., gdyż brak jest możliwości zalegalizowania przedmiotowego budynku gospodarczego ze względu na naruszenie przepisów warunków techniczno - budowlanych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł M.K. (dalej jako skarżący). wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ II instancji nie wziął pod uwagę, że decyzję Powiatowy Inspektor wydał z błędną podstawą prawną. Stan budowanego budynku nie mieści się w artykule 49b Ustawy Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor wyraźnie stwierdził i napisał, że przedmiotowy budynek gospodarczy wykonuje inwestor w oparciu o zgłoszenie robót nie wymagających pozwolenia z dnia [...].07.2009 r. Jest również błąd PINB w L., ponieważ zgłoszenie było [...].07.2009 roku (znajduje się w aktach sprawy). Wywód Wojewódzkiego Inspektora jest nieprawdziwy i nielogiczny, że sporny budynek nie jest budowany na podstawie zgłoszenia robót co nawet nie zaprzecza PINB w L. w swojej decyzji. Wobec powyższego decyzja WINB winna zostać uchylona z uwagi, że nie może być zastosowany artykuł 49b, bo nawet na niezgodne odległości (trudne do stwierdzenia bez rozgraniczenia) to można doprowadzić obiekt do stanu całkowicie zgodnego z przepisami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. . Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa. Należy wskazać, że organ I instancji prowadził postępowanie w oparciu o niewłaściwe przepisy, a organ odwoławczy taki tryb procedowania zaakceptował utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. Za podstawę prawną rozstrzygnięcia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. przyjął art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tj. (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu zaś stwierdził, że inwestor prowadził roboty budowlane w oparciu o dokonane zgłoszenie. Zgodnie z art. 49b. 1. Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W tej sytuacji należy uznać, że sentencja decyzji jest sprzeczna z jego uzasadnieniem. Wada taka dyskwalifikuje rozstrzygnięcie organu I instancji. Niezależnie od tego Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego co do tego, że skarżący skutecznie cofnął zgłoszenie. Należy uznać, że po upływie 30 dni od dokonanego zgłoszenia skarżący nabył prawo wykonywania robót objętych zgłoszeniem a nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Szczególnie, że rozpoczął inwestycję wytyczając posadowienie budynku ( co stało się przyczyną interwencji sąsiada ). W tej sytuacji późniejsze cofnięcie tego zgłoszenia nie wywołało żadnego skutku. W związku z tym nie zachodzi sytuacja, w której zastosowanie znalazł by przepis art. 49b Prawa budowlanego. Zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza, co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego, chyba, że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów. W kwestii tej w zasadzie jednolicie wypowiadają się sądy administracyjne. W podobnych, co do zasady stanach faktycznych przedstawiono następujące stanowiska. ,,Zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z woli ustawodawcy, wyrażonej w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego powoduje konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i art. 51 ustawy." Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18.10.2007 r. sygn. akt I SA/Lu 622/07. ,,W sytuacji, gdy strona błędnie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu winien znaleźć zastosowanie nie tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego, lecz tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, umożliwiający dokonanie legalizacji. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie także w przypadku, gdy organ architektoniczno-budowlany powiadomiło inwestora o nie wniesieniu sprzeciwu co do zgłoszenia inwestycji oraz braku złej woli po stronie inwestora, który działając w dobrej wierze oczekuje od organu decyzji." Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19.03.2008 r. sygn. akt II SA/Go 102/08. Wyroki te zapadły nieco w innych sytuacjach ale wyrażona w nich myśl znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie. Wynika z niej, że zaniedbanie wniesienia przez organ architektoniczno-budowlany sprzeciwu wyłącza co do zasady stosowanie art. 48 i 49b Prawa budowlanego. Chyba, że organ ustali, iż inwestor świadomie i celowo zamierzał obejść przepisy. Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia wskazać należy, że organ zobowiązany będzie podjąć z urzędu czynności mające na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy w kontekście procedury określonej w art. 51 Prawa budowlanego, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia uwzględnić dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie wykładnię przepisów prawa materialnego. Z tych wszystkich względów, Sąd biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) w związku z art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 3 wyroku.