IV SA/Po 229/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-05-05

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Grażyna Radzicka, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast wydać decyzję merytoryczną, naruszając tym samym art. 138 § 2 K.p.a.?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast wydać decyzję merytoryczną. Organ odwoławczy, oceniając materiał dowodowy i nie stwierdzając potrzeby uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, powinien był zastosować instytucję reformacji i wydać decyzję orzekającą co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.), zwłaszcza gdy organ pierwszej instancji wadliwie powoływał się na nieuchwalone studium i nie odniósł się obiektywnie do zgromadzonego materiału.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy odmawiającą wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy norek. Wójt Gminy odmówił wydania zgody, powołując się na negatywny wpływ inwestycji na środowisko, konflikt społeczny oraz sprzeczność z planami rozwoju gminy. Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta, uznając, że odmowa wydania zgody na podstawie sprzeczności ze studium nie znajduje uzasadnienia prawnego i że organ pierwszej instancji nie może podważać stanowiska organów uzgadniających. Spółka "A" zaskarżyła decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez niezasadne przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2011 r. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Sp. z o. o. "A" kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka ( spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 maja 2011 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań i zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Sp. z o. o. "" z siedzibą w R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Wójt Gminy M. na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46 a ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2006 nr 129, poz. 902 ze zm.) w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 r. w związku z art. 153 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2008 nr 199, poz. 1227 ze zm.) – decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy odmówił wydania na rzecz firmy "A" Sp. z o. o. z siedzibą w R. gmina Cz. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy norek oraz budynków gospodarczo-magazynowo- socjalnych na działce nr [...] obręb P. gmina M.. Decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy. W dniu [...] stycznia 2008 r na wniosek firmy "A" Sp. z o. o., R. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa fermy norek oraz budynków gospodarczo-magazynowo-socjalnych na działce nr [...] obręb P., gmina M.". Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 90 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. nr 257, poz. 2573 ze zm.), dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. Dlatego też dnia [...] stycznia 2008 r. wystąpiono do organów ochrony środowiska o wydanie opinii co do konieczności sporządzenia raportu na realizację ww. przedsięwzięcia które uznały, że dla projektowanej inwestycji winien być nałożony obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dnia [...] lutego 2008 r. Postanowieniem nr [...], nałożono obowiązek sporządzenia raportu zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i w dniu [...] marca 2008 r. firma "A" Sp. z o. o. dołączyła do wniosku Raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony w grudniu 2007 r. przez H.K.. Postępowanie prowadzone było zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150): - wszczęto postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. Przedsięwzięcia. Obwieszczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. podano do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie w Urzędzie Gminy, zawiadomiono strony oraz zamieszczono na prowadzonej przez Urząd stronie internetowej, - wystąpiono dnia [...] marca 2008 r. do organów ochrony środowiska o uzgodnienie warunków realizacji ww. przedsięwzięcia. Organy ochrony środowiska pozytywnie uzgodniły warunki realizacji ww. przedsięwzięcia. - poinformowano strony postępowania oraz społeczeństwo o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz składania uwag i zastrzeżeń. Po zapoznaniu się z dokumentacją i raportem, strony złożyły wnioski i zastrzeżenia w powyższej sprawie. W toku prowadzonego postępowania w wyżej wymienionej sprawie do Urzędu Gminy wpłynęły uwagi, zarzuty, wnioski i zastrzeżenia mieszkańców gminy M. Najczęstszym zarzutem mieszkańców było to, że w wyniku realizacji ww. inwestycji pogorszy się jakość życia, a budowa i funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia negatywnie wpłynie na stan środowiska naturalnego oraz spowoduje utratę wartości gruntów i nieruchomości. Wójt Gminy M. biorąc pod uwagę usytuowanie planowanego przedsięwzięcia względem zabudowań mieszkalnych oraz mając na uwadze możliwość uciążliwego oddziaływania hodowli norek na otoczenie, a także istniejący konflikt społeczny, który po uruchomieniu hodowli może się jeszcze nasilić odmówił inwestorowi, — firmie "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. (Decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...] czerwca 2008 nr [...]). Firma "A" Sp. z o. o. złożyła odwołanie od w/w decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję Wójta Gminy M. znak: [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. W toku prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia w dniu [...] listopada 2008 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem społeczeństwa w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. " Budowa fermy norek oraz budynków gospodarczo -magazynowo- socjalnych na działce nr [...] obręb P., gmina M.", podczas której autor raportu omówił go i przedstawił warunki oddziaływania inwestycji na środowisko, zdrowie i życie mieszkańców. Organ pierwszej instancji wezwał inwestora o uzupełnienie raportu w zakresie gospodarki odpadami i ściekami i po uzupełnieniu raportu ponownie doszło do spotkania mieszkańców gminy z inwestorem. W toku postępowania Wójt Gminy M. ponownie też zwrócił się do organów ochrony środowiska o uzgodnienia do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W wyniku powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] po raz wtóry uzgodnił warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z zastrzeżeniami, w których zobowiązano inwestora do: 1) przechowywania obornika pod klatkami przez okres maksymalnie 3 miesięcy 2) zastosowania szczelnej płyty do przechowywania obornika 3) przestrzegania higieny w pomieszczeniach inwentarskich oraz na drogach dojazdowych 4) obowiązku obsadzenia nieruchomości pasem zieleni izolacyjnej zimozielonej niskiej i wysokiej od strony zabudowy mieszkalnej. Z uwagi na brzmienie przepisu art. 156 ustawy z dnia 03 października 2008 r. w miejsce dotychczasowego organu Starosty G., który pierwotnie pozytywnie uzgadniał warunki (postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]) uzgodnienia dokonał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] i określił warunki przedsięwzięcia w następujący sposób: 1. Zaprojektować i wykonać 41 pawilonów o wysokości kalenicy ok 3,5 m. 2. Zwierzęta hodować i utrzymywać w klatkach z siatki drucianej zgrzewanej punktowo, zabezpieczonej antykorozyjnie. 3. Całą część hodowlaną fermy otoczyć płotem, z materiału uniemożliwiającego wdrapywanie się zwierząt, o wysokości 2 m, dodatkowo wkopanym w ziemie na głębokość 0,5 m. Bramy i furtki wykonać z gładkiego, trwałego materiału, wyposażyć w mechanizmy samozamykające - domykające skrzydło automatycznie po otwarciu przez personel i odcinające drogę ucieczki norek. W narożnikach płotu zainstalować daszki z blachy uniemożliwiające wspinanie się po ścianach stycznych. 4. Wykonać dodatkowe, zewnętrzne ogrodzenie, z materiału uniemożliwiającego wdrapywanie się zwierząt, oddalone o ok. 2 m, które będzie tworzyć pas patrolowy, umożliwiający wyłapanie ewentualnie zbiegłych zwierząt. 5. Utrzymywać pas patrolowy w stanie niezakrzewionym i niezadrzewionym. 6. Na terenie fermy, szczególnie w pasie patrolowym, rozstawić klatki żywołowne. 7. Podłogi w pawilonach wykonać ze szczelnej wylewki betonowej. 8. W pomieszczeniach inwentarskich wykonać drenaże w celu umożliwienia odpływu odcieków do szczelnych zbiorników na odcieki. 9. Na każde 20 pawilonów wykonać jeden zbiornik na odcieki o poj. 8000 1. Zgromadzone w nich odcieki wykorzystywać do zraszania kompostu. 10. Ścieki pochodzące z czyszczenia pomieszczeń inwentarskich odprowadzać do szczelnego zbiornika bezodpływowego. 11. Systematycznie usuwać odchody spod klatek. 12. Wykonać szczelną, zadaszoną płytę umożliwiającą sześciomiesięczne magazynowanie i kompostowanie odchodów zwierzęcych. Zadaszenie wykonać jako dwuspadowe, wykraczające z każdej strony 1,5 m poza powierzchnię płyty. 13. Padłe sztuki zwierząt usuwać z pawilonów do szczelnych pojemników w pomieszczeniu gospodarczym i natychmiast przekazywać je uprawnionym podmiotom do unieszkodliwienia. 14. Odpady o kodzie 18 02 02* - inne odpady, które zawierają drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny oraz inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego, o których wiadomo, lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do sądzenia, że wywołują choroby u ludzi i zwierząt - magazynować w budynku socjalnym, w przeznaczonej do tego lodówce, do czasu przekazania ich uprawnionym podmiotom do unieszkodliwienia. 15. Przed wykorzystaniem przekompostowanych odchodów norek jako nawozu, spełnić wymagania, o których mowa w art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Z 2007 r. Nr 147, poz. 1033), a w przypadku niemożliwości spełnienia powyższych wymagań uzyskać określone prawem pozwolenia z zakresu gospodarki odpadami. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W ponownej decyzji odmownej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Wójt Gminy M. zakwestionował warunek określony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w pkt 15 stwierdzając, że odnośnie zwierząt futerkowych mogą istnieć zagrożenia dla ludzi i zwierząt ze względu na możliwą obecność w kale jaj pasożyta - tasiemca bąblowcowego (Echinoccocus granulosus), który może zasiedlać przewód pokarmowy lisów i jenotów, toteż nie jest dobrą praktyką rolniczą wywożenie odchodów zwierzęcych na pole, bez ich uprzedniego przekompostowania. Rozporządzenie Nr [...] odchody zwierząt futerkowych zalicza do surowców ubocznych kategorii 2 i nakazuje poddanie ich procesom spalania w zakładzie przetwarzania. Odnosząc się do lokalizacji fermy norek na dz. [....] w P. Wójt stwierdził, że Gmina M. posiada bardzo duże walory przyrodnicze i krajobrazowe, czyste środowisko, co stanowi podstawę do rozwoju turystyki i agroturystyki. Uciążliwość fermy będzie wykraczać poza granice działki. Wyrażenie zgody na zlokalizowanie i wybudowanie fermy norek w dużym stopniu ograniczy możliwości rozwoju tej części gminy. Ponadto została podjęta uchwała Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M., obejmującej działki nr geod. [...] na terenie wsi P.. Zmiana Studium pozwoli na zastąpienie dotychczasowej rolniczej funkcji obszaru o niskiej bonitacji gleb, w pierwszej kolejności na wydobycie kruszyw a następnie zrekultywowanie wyrobisk i ich zagospodarowanie w postaci zbiornika wodnego oraz terenów zabudowy, co przyczyni się do powstania terenów pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Odnosząc się do kwestii szkodliwości dla środowiska norki amerykańskiej organ I instancji podkreślił, że ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2002 r. nr 207, poz. 1762 z późn. zm.) klasyfikuje norki jako futerkowe zwierzęta gospodarskie, jeśli hoduje się je w celu pozyskania surowca dla przemysłu futrzarskiego, mięsnego i włókienniczego. Norka amerykańska jako zwierzę obce rodzimej faunie, które znalazło się w środowisku przyrodniczym na skutek ucieczek z ferm hodowlanych prowadzonych przez człowieka stanowi duże zagrożenie dla drobnych zwierząt łownych, szczególnie ptaków wodno - błotnych. W celu zmniejszenia negatywnego wpływu norki na poszczególne gatunki zwierząt wprowadzono ją na listę gatunków zwierząt łownych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie ustalenia listy gatunków łownych (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 433). Zamierzone przedsięwzięcie polegające na hodowli norek spowoduje zamknięcie realizacji zamierzonych przedsięwzięć rozwojowych wsi P.. Wbrew stwierdzeniom zawartym w uzgodnieniach dokonanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. realizacja przedsięwzięcia pn. " Budowa fermy norek oraz budynków gospodarczo-magazynowo-socjalnych na działce nr [...] obręb P., gmina M." stanowi zdaniem Wójta naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju oraz zasady równości wobec prawa. Zrównoważony rozwój jest zasadą ujętą w konstytucji RP i traktatach UE. Jego istotą jest powiązanie szybkiego rozwoju gospodarczego i wzrostu jakości życia ludności z poprawą stanu środowiska przyrodniczego. Zasada ta nakazuje równorzędne traktowanie racji społecznych, ekonomicznych i ekologicznych, a nie tylko racji ekonomicznych inwestora zawartych w opracowanym Raporcie. Z tych powodów Wójt Gminy M. biorąc pod uwagę powyżej przedstawioną argumentację oraz negatywny stosunek mieszkańców do tego przedsięwzięcia, a także to, że Gmina chce realizować inwestycje w atmosferze zgody i współpracy z mieszkańcami odmówił inwestorowi, firmie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. Odwołanie od decyzji Wójta Gminy M. złożyła Spółka "A" zarzucając zaskarżonej decyzji: - naruszenie art. 74 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji przez jego błędną interpretację polegającą na ograniczeniu w wyniku wydania zaskarżonego orzeczenia prawa własności nieruchomości należącej do skarżącej w sposób nie znajdujący uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, - naruszenie art. 56 ust. Ib ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. 2008/25/150 ze zmianami (dalej jako "Prawo ochrony środowiska") przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ I instancji jest uprawniony do wydania decyzji o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w sytuacji gdy wnioskodawca posiada pozytywne uzgodnienia ze Starostą G. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008r.), Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym (opinia sanitarna z dnia [...] kwietnia 2008r.), Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (postanowienie z dnia [...] września 2010r.), a raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie został zakwestionowany, - błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 10 lipca 2007r. o nawozach i nawożeniu polegającą na przyjęciu, że całkowicie zakazane jest kompostowanie odchodów zwierząt futerkowych i wykorzystanie ich jako nawóz organiczny, - sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, polegającą na przyjęciu, że planowana inwestycja skarżącej będzie powodowała uciążliwości dla swojego otoczenia w postaci zagrożenia dla ludzi i zwierząt ze względu na możliwą obecność pasożytów w odchodach zwierzęcych oraz ograniczenia możliwości rozwoju części gminy, w której zlokalizowana ma być planowana ferma norek. Z tych powodów odwołująca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie przez skarżącą fermy norek oraz budynków gospodarczo — magazynowo - socjalnych na działce nr [...], obręb P., gmina M.. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Przytaczając ponownie stan faktyczny sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji podjął ponownie decyzję odmowną tylko i wyłącznie na podstawie stwierdzenia niezgodności planowanej inwestycji ze zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy M. oraz stwierdzenia zagrożeń dla ludzi i zwierząt ze względu na możliwą obecność w kale norek jaj pasożyta. Organ odwoławczy podkreślił, że odmowa wydania środowiskowej zgody na realizację przedsięwzięcia w oparciu o sprzeczność z przepisani studium nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Wskazano też, że analiza Wójta nie może podważać stanowiska organów uzgadniających, a w świetle raportu i uzgodnień stanowisko organu I instancji uznano jako niesłuszne. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła Spółka "A", zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), ;polegające na uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części. Z tych też powodów skarżąca spółka w nosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji i zasądzenia zwrotu kosztów według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Zarzutem, jaki postawiono w skardze jest naruszenie przepisów art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl tegop przepisu w dacie wydawania zaskarżonej decyzji tj. [...] stycznia 2011 r. – organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a przepis ten pozwalał organowi odwoławczemu wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie, przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że zachodziła potrzeba uzupełnienia go w znacznej części. Ponieważ przewidziana w omawianym przepisie możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, to niedopuszczalne jest rozszerzające interpretowanie tego przepisu i wydawanie w oparciu o ten przepis decyzji w innych sytuacjach niż zostały w nim wskazane. Przepis art. 138 Kpa, realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania, ukształtował bowiem postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne. Organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji. a wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W sytuacji jednakże kiedy organ odwoławczy jedynie kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, nie wskazując na zaistniałe braki w stanie faktycznym sprawy i nie stwierdzając potrzeby przeprowadzenia postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego ma on obowiązek zastosować instytucję reformacji i wydać decyzję orzekającą co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.). (tak wyrok NSA z dnia 25.09.2009 r. – II OSK 1441/08). Kontrolując decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło prawidłowość procedury zastosowanej przez Wójta Gminy M., zasadnie wskazało na brak podstaw prawnych do kwestionowania przez organ I instancji stanowisk organów uzgodnieniowych – a mianowicie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, dysponowało Raportem Oceny Oddziaływania na Środowisko uzupełnionym przez inwestora na żądanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wreszcie zasadnie też zakwestionowało argumentację organu I instancji, który w sposób wadliwy powoływał się na studium nie dotyczące nieruchomości inwestora i prawdopodobnie nie uchwalone, wskazując, że przepisy ewentualnego studium nie mają żadnego znaczenia – gdyż wiążące dla inwestora i organu mogą być tylko przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie przepisy studium. W powyżej opisanej sytuacji organ II instancji wadliwie wskazuje, że Wójt Gminy M., w oparciu o zgromadzony materiał sprawy powinien ponownie przeprowadzić analizę wpływu planowanej inwestycji na środowisko. Zgromadzony od początku roku 2008 materiał obiektywnie wskazuje, że inwestor winien otrzymać decyzję pozytywną przy uwzględnieniu postawionych ograniczeń wyartykułowanych w postanowieniach organów uzgadniających warunki inwestycji. W kontrolowanej sprawie organ I instancji prezentuje jednak stanowisko negatywne odwołując się wręcz do niesprawdzonych informacji, wskazując na zagrożenie środowiska echinokokozą – potocznie bąblowicą, naruszając asadę wyjaśniania zasadności przesłanek decyzji wyrażoną w art. 11 Kpa. Powyższe wskazuje, co słusznie zarzuca skarżąca Spółka, że organ pierwszej instancji ponownie nie odniesie się obiektywnie do zgromadzonego materiału w sprawie. Prezentując inne niż organ I instancji stanowisko w kwestii wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – Samorządowe Kolegium Odwoławcze zamiast wydać decyzję merytoryczną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kpa kończące postępowanie w sprawie, z naruszeniem art. 138 § 2 Kpa – uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W skarżonej decyzji nie odniesiono się też do zarzutów podniesionych w odwołaniu. To naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) art. 200 i 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, przy czym przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno wziąć pod uwagę nowe brzmienie art. 138 § 2 Kpa ustawy z dnia 03 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 6 z 2011 r. poz. 18). ja

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło