VI SA/Wa 248/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-06
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Zdzisław Romanowski, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że osoba prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu zdrowotnym, czy też konieczna jest faktyczna działalność gospodarcza, która może być obalona dowodami przeciwnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie jest wystarczający do stwierdzenia prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu zdrowotnym. Wpis ten stanowi jedynie podstawę prawną do legalizacji działalności i może być obalony dowodami wskazującymi na faktyczne zaprzestanie jej prowadzenia. Organy administracji miały obowiązek ocenić całokształt materiału dowodowego, w tym dowody przedstawione przez stronę, a nie opierać się wyłącznie na domniemaniu wynikającym z wpisu do ewidencji.Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. wniosła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję ustalającą, że podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w określonych okresach. Skarżąca twierdziła, że faktycznie zawieszała prowadzenie działalności w wielu okresach, mimo wpisu do ewidencji. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia głównie na fakcie wpisu do ewidencji, nie oceniając w pełni dowodów przedstawionych przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej Z. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., którą organ ten utrzymał swoją poprzednią decyzję z dnia [...] października 2010 r. ustalającą, że podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] maja 2001 r. do dnia [...] lipca 2009 r. oraz od dnia [...] maja 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r.
Organ poczynił następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w S. pismem z dnia [...] października 2009 r. znak: [...] wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w W. z wnioskiem o rozstrzygniecie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Z. K. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej - na podstawie art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach".
Organ ustalił, że do wniosku dołączono:
1) zaświadczenie z Urzędu Miejskiego S. z dnia [...] września 2009 r. poświadczające dane ze zbioru Ewidencji Działalności Gospodarczej dotyczące wpisu Z. K. dokonanego w dniu [...] kwietnia 2001 r., pod numerem [...] do Ewidencji Działalności Gospodarczej prowadzonej przez ww. organ;
2) zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. ([...]) z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczące przerw zgłaszanych przez Z. K. w prowadzeniu działalności gospodarczej;
3) zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. ([...]) z dnia [...] sierpnia 2009 r. dotyczące wpłat zaliczek na podatek dochodowy dokonywanych przez Z. K.;
4) pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w Z. (znak: [...]) z dnia [...] września 2009 r. z którego wynika, że Z. K. od [...] stycznia 2001 r. miała przyznaną emeryturę rolniczą, wstrzymaną od dnia [...] stycznia 2005 r., w związku z nabyciem przez ww. osobę prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu (wznowienie świadczenia emerytalnego nastąpiło z dniem [...] czerwca 2005 r.);
5) pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w S. z dnia [...] października 2009 r. zawierające informację o pobieraniu przez Z. K. renty rodzinnej po zmarłym mężu w okresie od [...] stycznia 2005 r. do [...] maja 2005 r., a następnie świadczenia emerytalnego z KRUS-u od dnia [...] czerwca 2005 r.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ po rozpatrzeniu ww. wniosku decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...] ustalił, że Z. K. podlegała od dnia [...] maja 2001 r. do dnia [...] lipca 2009 r., obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Od tej decyzji Z. K. wniosła odwołanie, w którym zwróciła się z prośbą o umorzenie należności z tytułu prowadzenia działalności. Jednocześnie wskazała, iż działalność prowadziła dwa miesiące każdego roku w miesiącu maju i czerwcu, a jedynie w 2002 r. dodatkowo w październiku, natomiast w 2005 r. tylko w jednym miesiącu - czerwcu. Dodatkowo złożyła m.in. zaświadczenie Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...] kwietnia 2001 r. (nr ewid. [...]) o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. dotyczące osiągniętego przychodu z tytułu prowadzonej działalności.
Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem dokonania całościowej oceny przedstawionego stanu faktycznego w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] ustalił, że Z. K. podlegała od dnia [...] maja 2001 r. do dnia [...] lipca 2009 r. oraz od dnia [...] maja 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Powołał się na obowiązek zgłaszania do ewidencji działalności gospodarczej zmian nie tylko prawnych, ale i faktycznych, w tym okresowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej uznając, że wpis do ewidencji wyznacza czasowe granice bycia przedsiębiorcą.
Od tej decyzji Z. K. wniosła odwołanie, w którym podtrzymała swoje twierdzenie, iż w okresach: [...] czerwca 2001 r. – [...] kwietnia 2002 r.; [...] października 2004 r. –[...] czerwca 2005 r.; [...] lipca 2005 r. – [...] maja 2006 r.; [...] lipca 2006 r. – [...] maja 2007 r.; [...] czerwca 2007 r. – [...] maja 2008 r.; [...] czerwca 2008 r. – [...] maja 2009 r.; [...] lipca 2009 r. – [...] maja 2010 r.; [...] czerwca 2010 r.; dokonała faktycznego zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej bowiem i w tych okresach zaprzestała jej prowadzenia.
Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Istotę rozstrzygnięcia stanowił pogląd, że sam fakt wpisania do ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej pociąga za sobą uznanie, że strona prowadziła tę działalność.
Od tej decyzji Z. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podtrzymując dotychczasowe twierdzenie.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wnosił o jej oddalenie. Jego zdaniem skarżąca nie obaliła domniemania co do nieprowadzenia działalności we wskazanych okresach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W okresie objętym zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji zastosowanie miały przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ", zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi", a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Ma rację organ, co do tego, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ a także art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jednakże, zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Interpretacja tego przepisu znalazła wyraz w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06), według którego zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powoduje zatem istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone.
Słusznie organ zauważył, że na skutek zaistnienia domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu. W niniejszej sprawie organ administracyjny nie dopełnił jednak obowiązku przeprowadzenia dowodów z twierdzeń i pism składanych przez ubezpieczoną oraz obowiązku całościowej oceny wiarygodności i mocy dowodowej materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Nie wyjaśnił, dlaczego nie dał wiary dowodom złożonym przez skarżącą na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej jedynie w krótkich, bo zasadniczo dwumiesięcznych okresach w skali roku, poczynając od 2001 r., co uchybia zasadom określonym w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.
Nie ulega też wątpliwości, że zgodnie z obowiązującym w okresie od 1 stycznia 2004 r. art. 7 ust. 2 i art. 7d ust. 1 ustawy - Prawo działalności gospodarczej - przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Przedsiębiorca jest obowiązany zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania i także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej.
Jednocześnie należy podkreślić, że uchybienie temu obowiązkowi – względem organu ewidencyjnego – nie oznacza, że strona ma zamkniętą możliwość dowodzenia, iż faktycznie - w konkretnych okresach działalności gospodarczej w ogóle nie wykonywała, bo nie tylko z charakteru tej działalności może wynikać jej okresowy charakter, ale przede wszystkim z oświadczeń woli składanych Urzędowi Skarbowemu jak i np. książki ewidencji przychodów od 2001 do 2010 r., czy faktur za 2009 r.
Pozostaje poza sporem, że skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej pod numerem ewidencyjnym [...] od dnia [...] maja 2001 r. natomiast w okresach: od [...] lipca 2009 r. do [...] maja 2010 r. oraz od [...] czerwca 2010 r. dokonała w organie ewidencyjnym zawieszenia tej działalności. Pozostałe dowody zostały jednak pominięte i nie ocenione, z naruszeniem zarówno art. 107 § 3 k.p.a., jak i art. 80 k.p.a. mimo, że w odwołaniu strona podnosiła konsekwentnie, że działalność prowadziła dwa miesiące każdego roku w maju i czerwcu, a wyjątkowo w 2002 r. dodatkowo prowadziła działalność w październiku, z kolei w 2005 r. tylko w czerwcu , co należało ocenić w świetle informacji Urzędu Skarbowego.
W okolicznościach niniejszej sprawy podnoszenie przez organ, że działalność gospodarcza jest związana z koniecznością ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego i dlatego skarżąca powinna liczyć się z ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności – nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Przeciwnie, wynika z niego zamierzone, okresowe prowadzenie działalności, nie wywołane ani chorobą ani brakiem zleceń. Zatem ogólne dywagacje organu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sytuacji braku jakiejkolwiek oceny dowodów: m.in. pism Urzędu Skarbowego popartych złożoną książkę przychodów od 2001 do 2010 r. na okoliczność, że działalność prowadzona przez skarżącą miała charakter okresowy: około dwa miesiące w roku z nielicznymi wyjątkami. Fakty te wynikają zatem nie tylko z twierdzeń strony, ale potwierdzały je złożone dowody podlegające ocenie.
W tym miejscu zasługuje na uwagę pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie sygn. II GSK 22/10, w którym postawione tezy znajdują zastosowanie także na gruncie niniejszej sprawy, gdzie dokonano wadliwych ustaleń stanu faktycznego. Oznacza to w pierwszej kolejności naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., które może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Podkreślić należy, że na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. A zatem istota rozstrzygnięcia zgłoszonych zarzutów skarżącej sprowadza się w gruncie rzeczy do oceny, czy w świetle zastosowanych norm prawa sam fakt wpisania do rejestru przedsiębiorców, (ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej) powinien pociągać za sobą uznanie, iż podmiot prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
W ślad za cytowanym wyżej wyrokiem NSA z 18 stycznia 2011 r. nie można zgodzić się z poglądem organów obu instancji, że przedsiębiorca zawsze prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu cytowanych przepisów, gdy tylko zostanie wpisany do rejestru przedsiębiorców lub ewidencji działalności gospodarczej.
Należy podkreślić, że ustawodawca do pojęcia "prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nakazuje stosować pośrednio definicję pojęcia "prowadzenie działalności gospodarczej" zawartą w ustawach z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Na gruncie przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawca odwołuje się do art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiącego, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Kreując zakres podmiotowy obowiązku uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych posługuje się pojęciem "prowadzenie pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd, że w zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia to, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą lecz wyłącznie to, czy prowadzi faktycznie działalność gospodarczą.
Jak wskazał NSA w cyt. wyroku, przechodząc do kluczowego zagadnienia, tj. możliwości odróżnienia pojęcia "prowadzenia działalności gospodarczej od jej formalnego zarejestrowania", na gruncie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 roku o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324) powszechnie przyjmowane było, iż zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowiło jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej, a nie jej rozpoczęcie (por. A. Wasilewski, ustawa o działalności gospodarczej z 1988 roku. Wstępna charakterystyka rozwiązań prawnych PUG 1989, z. 3. s. 75 i n.). Następnie przepis art. 8 ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy stanowił, iż podjęcie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne i jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej wymaga co do zasady zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej. Wyjątek od tej zasady stanowiła regulacja z art. 9 i 10 ustawy tzw. działalność uboczna, której prowadzenie było dopuszczalne również bez uprzedniego uzyskania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Na gruncie tych przepisów wykształcił się powszechnie spotykany w literaturze i orzecznictwie pogląd prawny wskazujący na deklaratoryjny charakter wpisu do ewidencji.
Podkreślono, że możliwe jest wpisanie do ewidencji działalności gospodarczej podmiotu, który z różnych powodów nie będzie prowadził tej działalności w ogóle. Ustawodawca kreując zakres podmiotowy obowiązków uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w sposób konsekwentny posługuje się pojęciem "prowadzenia pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Tym samym oznacza to, że w zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą lecz wyłącznie to, czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą.
Także, zdaniem Sądu, nadawanie takiego znaczenia wykazanemu w ewidencji działalności gospodarczej okresowi bez możliwości jego skorygowania na podstawie ustaleń faktycznych co do prowadzenia działalności, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest czynnością tożsamą z podjęciem takiej działalności.
Innymi słowy, dokonując ponownie w niniejszej sprawie oceny, czy dany podmiot prowadzi, czy też nie prowadzi działalności gospodarczej, będącej przesłanką stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, należy uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być traktowany w danej sprawie jako okoliczność o istotnym znaczeniu, lecz nie może być okolicznością decydującą o prowadzeniu przez daną osobę działalności gospodarczej. Czynność organu administracji publicznej, jaką stanowi wpis do ewidencji, tworzy prawną możliwość wykonywania działalności gospodarczej, stanowiąc przesłankę do jej podjęcia. Okoliczność wpisania danej osoby do ewidencji warunkuje, a przez to uprawdopodabnia następcze prowadzenie tej działalności, ale nie może być gwarantem takiej okoliczności.
Zatem okoliczność nie uzyskiwania przez przedsiębiorcę okresowych przychodów, gdzie zgłasza Urzędowi Skarbowemu zawieszenie prowadzenia działalności, może być oceniona jako nieprowadzenie działalności gospodarczej – mając na względzie całokształt materiału (art. 80 k.p.a.).
Istotna jest zatem ocena dowodów złożonych na okoliczność faktycznego prowadzenia/nieprowadzenia działalności gospodarczej, która w niniejszej sprawie została pominięta (przy błędnej interpretacji wagi wpisu tej działalności do ewidencji).
Powyższe okoliczności organ uwzględni przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalając okresy faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą – uwzględniając i dokonując oceny przedłożonych przez nią dokumentów. Dopiero wówczas odniesie się do okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Z tych względów Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. uchylając zaskarżone decyzje, zaś o wstrzymaniu ich wykonalności i kosztach postępowania rozstrzygnął po myśli art. 152 oraz 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło