VI SA/Wa 324/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2011 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę M. P. (skarżący) wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. ustalającą negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 75j) ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze. Z uzasadnienia uchwały Komisji Egzaminacyjnej wynika, że M. P. uzyskał z testu 98 punktów, podczas gdy dla uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego konieczne jest otrzymanie co najmniej 100 punktów. M. P. w odwołaniu wniósł o uchylenie w całości uchwały z dnia [...] września 2010 r. stwierdzającej negatywny wynik egzaminu. Domagał się merytorycznego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem punktów za nieprawidłowe pytania nr 68, 115, 89, 101 i ustalenie pozytywnego wyniku egzaminu, ewentualnie o uchylenie w całości uchwały i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania komisji kwalifikacyjnej. Nie podzielając zarzutów sformułowanych w odwołaniu Minister Sprawiedliwości, odwołując się do treści art. 75 i) ust. 1-3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) a także art. 15 kpa stwierdził, że po dokonaniu ponownej oceny wszystkich zebranych dowodów dotyczących egzaminu (zarówno co do przebiegu egzaminu jak i prawidłowości jego przygotowania – w tym pytań testowych) należy uznać, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został zgodnie z wymogami cytowanej wyżej ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 748). Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez członków Komisji Kwalifikacyjnej, który znany jest organowi II instancji z urzędu, gdyż doręczony został Ministrowi Sprawiedliwości w trybie art. 75i ust. 5 ustawy Protokół nie wskazuje, aby w trakcie egzaminu wystąpiły nieprawidłowości mogące mieć wpływ na wynik egzaminu skarżącego. Również uchwała Komisji Kwalifikacyjnej w sposób zgodny z przepisami ustaliła wynik egzaminu. Minister Sprawiedliwości stwierdził również, że wszystkie pytania testowe zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Tym samym należy stwierdzić, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 75i ust. 1 cytowanej wyżej ustawy. Jak wynika z ustaleń Komisji Kwalifikacyjnej i po ponownym przeliczeniu punktów przez organ II instancji, skarżący uzyskał z egzaminu 98 punktów (odpowiedział poprawnie na 98 pytań), a zatem nie uzyskał wymaganych ustawowo 100 punktów, przy czym każdy wynik poniżej określonego ustawowego progu jest wynikiem negatywnym, niezależnie od liczby brakujących punktów, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem ustawy - Prawo o adwokaturze. Organ odwoławczy przytoczył treść zakwestionowanych przez M. P. pytań oraz odpowiedzi do nich. Dokonał analizy tych pytań w aspekcie zarzutów podniesionych w odwołaniu i w konkluzji stwierdził, że pytania są sformułowane jednoznacznie, a wskazana w kluczu jako prawidłowa odpowiedź nie budzi żadnych wątpliwości. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości skarżący przyjmował, wbrew treści pytań, dodatkowe założenia. W dniu 8 stycznia 2011 r. M. P. złożył skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił tej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, przez nieprzyznanie punktów za udzielone przez niego odpowiedzi na pytania egzaminacyjne nr 68, 115, 89 oraz 101, w sytuacji, gdy treść tych pytań i zaproponowanych do nich odpowiedzi jest sprzeczna z ww. przepisem, w szczególności w pytaniach nr 68, 115 oraz 101 prawidłowa jest więcej niż jedna odpowiedź, a w pytaniu nr 89 żadna z zaproponowanych odpowiedzi nie jest prawidłowa. Ponowił argumenty merytoryczne podnoszone w toku postępowania administracyjnego. W ocenie Ministra Sprawiedliwości skarga M. P. nie zasługuje na uwzględnienie i winna zostać oddalona (v. odpowiedź na skargę). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że skarga M. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (zwanej dalej "ustawą"), egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Natomiast art. 75i ust. 3 ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, stosownie zaś do art. 75 ust. 2 ustawy, aplikantem adwokackim może być osoba, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu wstępnego. Zdaniem Sądu organ odwoławczy rozpoznał sprawę w pełni respektując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 15 kpa. Ponownie bowiem merytorycznie rozpatrzył i rozstrzygnął niniejszą sprawę, powtórnie ocenił wszystkie dowody dotyczące egzaminu (co do przygotowanych pytań oraz co do samego przebiegu egzaminu). Analiza prawidłowości przygotowania egzaminu dokonana przez organ nie budzi zastrzeżeń Sądu. Zdaniem Sądu, należy podzielić poglądu Ministra Sprawiedliwości, że treść zakwestionowanych pytań w sposób jednoznaczny konkretyzuje stany faktyczne wynikające z przepisów powołanych jako prawidłowe w kluczu odpowiedzi. Skarżący wbrew pouczeniu zawartemu w pkt 4 części wstępnej testu udzielając odpowiedzi czynił dodatkowe (niedopuszczalne) założenia, o czym precyzyjnie wypowiada się organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, dlatego argumentacja strony nie może zostać zaakceptowana. Ustosunkowując się do zarzutu niewłaściwej konstrukcji pytania nr 68, które brzmiało: "Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego: A. sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, B. sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek powoda za zabezpieczeniem, C. sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności" wskazać należy, iż prawidłowa odpowiedź "C" wynika z art. 335 § 2 k.p.c. Przepis ten stanowi, iż "natychmiastowa wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa". Skarżący udzielił tymczasem odpowiedzi "A" argumentując, że "pytanie nie jest na tyle sprecyzowane, aby wyłączyć art. 4772 § 2 k.p.c., w myśl którego w sprawach z zakresu prawa pracy dopuszczalne jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności także w stosunku do pracodawców jednostki organizacyjne Skarbu Państwa". Zarzut ten, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż z treści pytania wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że chodzi o sytuację, gdy w sprawie cywilnej nastąpiło uznanie roszczenia przez pozwanego. W tego rodzaju sytuacji procesowej zasadą jest, że sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności (art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c.). Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy pozwanym jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa (art. 335 § 2 k.p.c.), gdyż wówczas sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i ta właśnie sytuacja została przedstawiona w kwestionowanym przez skarżącego pytaniu. Przywołany przez skarżącego w skardze przypadek odnosi się natomiast do sytuacji nie objętej treścią pytania, a mianowicie postępowania szczególnego z art. 4772 § 1 k.p.c., jakim jest postępowanie z zakresu prawa pracy i to tylko wówczas, gdy powodem jest pracownik. Analizując zarzuty skargi na tę okoliczność, także w przypadku tego pytania, zdaniem Sądu, skarżący bezpodstawnie poczynił dodatkowe założenia, zamiast skoncentrować się na treści pytania. Dlatego i w odniesieniu do tego pytania zastosowanie ma przywołana już wcześniej teza wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r. VISA/Wa 751/09, zgodnie z którym jeżeli pytanie postawione zostało w sposób ogólny i nie odnosi się do sytuacji szczególnej, to odpowiedź musi być dostosowana do treści pytania. Na marginesie sprawy zauważyć dodatkowo można, że skarżący mimo przywołanej argumentacji, która ewentualnie uzasadniałaby, jego zdaniem, za zakreśleniem jako prawidłowej odpowiedzi "A" i tak udzielił odpowiedzi "B", co upoważnia do stwierdzenia , że w dniu egzaminu nie znał regulacji, na które powołuje się w skardze. Rekapitulując powyższe, stanowisko skarżącego w zakresie prawidłowości tego pytania jest nietrafne. Za nietrafne należy uznać także zarzuty odnoszące się do pytania nr 115. Zdaniem Sądu powyższe pytanie zostało sformułowane prawidłowo. Jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C". Należy zauważyć, że przytacza ona artykuł 149 § 3 k.p.a. wprost stanowiący, iż odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Zdaniem Sądu, konstrukcja kolejnego zakwestionowanego przez skarżącego pytania opatrzonego nr 89 również jest prawidłowa. Udzielenie odpowiedzi na to pytanie polegało bowiem na wskazaniu sposobu rozwiązania umowy ubezpieczenia OC w sytuacji wyrejestrowania pojazdu mechanicznego a zatem nie w sytuacji, które wylicza art. 79 ust. 1 ustawy. Wadliwe jest stanowisko skarżącego także w odniesieniu do pytania oznaczonego numerem 101. Podstawę prawną powyższego pytania stanowi uregulowanie zawarte w art. 229 § 2 Kodeksu pracy. Należy zauważyć, że jedyna prawidłowa odpowiedź na to pytanie zawarta jest w odpowiedzi "C", gdyż jedynie ta odpowiedź w połączeniu z treścią pytania tworzy zdanie prawdziwe. Reasumując należy stwierdzić, że pytania testowe spełniały wymogi stawiane pytaniom egzaminacyjnym na egzamin wstępny na aplikację adwokacką określone w art. 75 i) ust. 1 Prawo o adwokaturze. Były sformułowane prawidłowo i zawierały jedną prawidłową odpowiedź. W myśl art. 75i ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, a zatem uzyskana przez M. P. liczba punktów (98) przesądza o negatywnym wyniku egzaminu. Mając na uwadze powyższe, skargę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.