II FZ 805/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 89/11 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 listopada 2010 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 89/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił B. sp. z o.o. w C. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 listopada 2010 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze na postanowienie organu spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wyrażając przekonanie, że sformułowane w skardze zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji przemawiają na rzecz tego wniosku. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wniosek spółki wskazał, że strona skarżąca ograniczyła się jedynie do sprecyzowania żądania, nie podając jego uzasadnienia. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z przywołanym art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności takiej nie stanowi w szczególności zdaniem Sądu, sama konieczność spłaty zobowiązania podatkowego określonego decyzją pierwszoinstancyjną, która jest naturalną konsekwencją wydania takiej decyzji i z tego punktu widzenia nie ma na pewno charakteru nadzwyczajnego. Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie, zarzucając orzeczeniu naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Stawiając powyższy zarzut strona wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia, bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że ograniczenie się jedynie do sprecyzowania we wniosku żądania wstrzymania wykonania decyzji spowodowane było złożeniem przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy, do którego załączone były dokumenty potwierdzające fakt zawarcia przez nią w postępowaniu upadłościowym układu z wierzycielami, jak również trudną sytuację finansową spółki, która w 2010 r. poniosła stratę w wysokości 315.626,79 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i wobec powyższego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Złożony wraz ze skargą wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony w sposób pozwalający na ocenę czy zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji. Strona nawet nie wskazała czy wykonie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy też spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wobec tego Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro strona nie wskazała żadnych okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że Sąd nie brał pod uwagę materiału złożonego przy wniosku o przyznanie prawa pomocy bowiem wprost z uzasadnienia postanowienia wynika "Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z przywołanym art. 61 § 3 P.p.s.a. pozwalałby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu". Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że sytuacja materialna skarżącej spółki nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to skarżący. Trudna sytuacja materialna wnioskodawcy może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., I FZ 189/10, LEX nr 643200). Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skarżącej dotyczącej braku wezwania do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o jakim mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a. Zdaniem tutejszego Sądu, nieprzedstawienie sytuacji faktycznej strony w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, w którym to uzasadnieniu strona jest zobowiązania wykazać zaistnienie w jej sprawie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym nadanie pismu biegu, o którym to braku mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a. Sformułowanie samego wniosku jest już podaniem minimalnej treść osnowy wniosku, która w połączeniu z innymi elementami wniosku (pisma), o których mowa w art. 46 § 1 P.p.s.a., umożliwia rozpoznanie konkretnego wniosku konkretnej strony w określonej sprawie sądowoadministracyjnej. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wojewódzkie sądy administracyjnej nie są zobowiązane na mocy art. 49 § 1 P.p.s.a. do wzywania stron o uzupełnienie wniosków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., w sytuacji braku ich należytego uzasadnienia przez strony. Jeżeli bowiem w oparciu o całokształt wniosku (pisma) i akta, którymi dysponuje wojewódzki sąd administracyjny, można nadać w.w. wnioskowi (pismu) dalszy bieg, czyli przekazać je do merytorycznego rozpoznania, art. 49 § 1 p.p.s.a. nie będzie miał zastosowania (por. podobny pogląd – zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 157 i n.). Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie ma przeszkód, aby skarżąca zwróciła się ponownie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, oczywiście należycie i wyczerpująco swoją sytuację opisując i dokumentując. W oparciu o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego – na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji.