IV SA/Gl 579/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ś., J. Ś., S. G., W. O., D. J., T. J., T. M., A. M. i A. S. na Burmistrza Gminy B. w przedmiocie wyboru sołtysa i rady sołeckiej postanawia: odrzucić skargę; W dniu [...] lutego 2011 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżących zatytułowane jako "protest wyborczy", w treści którego zażądali oni "unieważnienia głosowań" przeprowadzonych w dniu [...] 2011 r. w ramach wyborów sołtysa i rady sołeckiej wsi W. wskazując na wiele nieprawidłowości, do jakich miało dojść w ich zakresie oraz domagali się "zorganizowania prawidłowych, zgodnych z obowiązującymi przepisami wyborów". W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy B. wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Podniósł bowiem, że skarżący nie określili precyzyjnie przedmiotu skargi i nie wykazali istnienia po swojej stronie interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy. Podkreślił również, iż statut sołectwa Wyrazów nie przewiduje możliwości unieważnienia wyborów sołtysa. Nadto wywiódł, że podniesione w skardze merytoryczne zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia wyborów są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż stosownie do treści art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Z art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. wynika natomiast, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; Sygn. akt IV SA/Gl 579/11 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Nadto, w świetle art. 3 §3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga w niniejszej sprawie zatytułowana została jako "protest wyborczy", a jej przedmiot skarżący określili jako sposób przeprowadzenia wyborów sołtysa oraz rady sołeckiej wsi W., w toku których miał, ich zdaniem, miejsce cały szereg naruszeń obowiązującego prawa. Warto przy tym podkreślić, że skarżący nie wskazali, aby ich intencją było kwestionowanie jakiejkolwiek uchwały, zarządzenia bądź innego aktu organu jednostki samorządu terytorialnego. W rezultacie, nie budzi wątpliwości, że przedmiot zaskarżenia nie mieści się w przywołanym wyżej katalogu aktów i czynności. W tym miejscu należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gminy, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.) przewiduje możliwość zakwestionowania prawidłowości przeprowadzenia wyborów w trybie protestu wyborczego. Trzeba jednak podkreślić, że po pierwsze - protest wyborczy wnosi się nie do sądu administracyjnego, lecz do właściwego sądu okręgowego (art. 59 ust. 1 tej ustawy), a po drugie - instytucja ta ma zastosowanie wyłącznie w przypadku wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego (gmina, powiat, województwo), nie zaś jednostek pomocniczych gminy, do jakich zalicza się sołectwo. Niezależnie od powyższego należy zasygnalizować, że kontrola prawidłowości przebiegu i wyników wyborów do organów sołectwa, mieści się w zakresie kompetencji rady gminy. Jej uprawnienie wynikać może ze statutu danej jednostki pomocniczej, który w ramach wyznaczonych treścią art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) może obejmować postanowienia przyznające obywatelom prawo do złożenia stosownego środka zaskarżenia skierowanego do tego organu. Zdaniem Sądu, Sygn. akt IV SA/Gl 579/11 nawet jednak w sytuacji, gdy - co ma miejsce w niniejszej sprawie - statut sołectwa nie przewiduje trybu kwestionowania wyników bądź sposobu przeprowadzenia wyborów do jego organów, możliwość zweryfikowania ich prawidłowości przez radę gminy należy, wywodzić z treści ogólnej normy kompetencyjnej sformułowanej w art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 8/08, publ. LEX nr 514980). W świetle powyższego trzeba stwierdzić, że zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia wyborów do organów jednostki pomocniczej gminy powinny być adresowane do rady gminy, gdyż to ona jest władna podjąć stosowne kroki zmierzające do ich weryfikacji. Przepisy obowiązującego prawa nie przewidują natomiast, aby mieściło się to w zakresie kognicji sądu administracyjnego i dlatego skarga w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 i §3 p.p.s.a. jako niedopuszczalna.