II SA/Sz 291/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. M. i S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), w zw. z art. 103 ust. 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i S. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r. udzielającej K. T. pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi, położonego w W. Nr [...], działka nr [...], gm. M. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy oraz treść zarzutów podniesionych w odwołaniu przez A. i S. M. Odpowiadając na zarzuty Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji po przeprowadzeniu oględzin ustalił, że istniejący obecnie budynek powstał w miejsce dawnego budynku [...] który z uwagi na zły stan techniczny w latach siedemdziesiątych został w części rozebrany przez dziadków inwestora. Obecny obiekt ma większą powierzchnię zabudowy o około [...] m2, w porównaniu z poprzednim. Budynek jest częściowo [...], z wejściem od strony południowej podwórka. Od strony północno-zachodniej na poziomie parteru, znajdują się [...] które są użytkowane, pozostałe pomieszczenia na parterze oraz na piętrze są niezamieszkałe, gdyż brak w nich [...] . Budynek ma instalację elektryczną z sieci lokalnej, wodociągową z własnego ujęcia (studnia), kanalizację sanitarną (zbiornik bezodpływowy). Na podstawie dowodu z zeznań świadków ustalono, okoliczności nabycia przedmiotowej nieruchomości, przystąpienia do remontu budynku na początku lat siedemdziesiątych i jego zakończenia do końca lat osiemdziesiątych. W tej sytuacji organ I instancji stwierdził, że następcę prawnego inwestorów wiążą skutki samowoli budowlanej i zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Dlatego postanowieniem z dnia 19 marca 2010r., na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., zobowiązał K. T. do przedłożenia określonych dokumentów, pozwalających na ustalenie czy obiekt nie narusza przepisów prawa i czy nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Po przedłożeniu wymaganych dokumentów, organ na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. udzielił K. T. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi. Na podstawie art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. Przy czym zgodnie z art. 43 ust. 3., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Artykuł 40 stanowi natomiast, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności, określone w art. 37, właściwy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Natomiast zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie badał zgodność wzniesionego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym z okresu realizacji inwestycji, ponieważ zaświadczenie Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...] r., i pismo tego urzędu z dnia [...]r., wskazują, że dla terenu przedmiotowej inwestycji nie ma aktualnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Opracowano studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, ale zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie stanowi ono aktu prawa miejscowego. Z pisma urzędu z dnia [...] r. wynika, że wzniesiony obiekt "nie kolidował z ówczesnym (tj. obowiązującym w dacie zakończenia budowy) miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego". Odwołujący zarzucili, że treść zaświadczenia z dnia [...] r. wskazuje, iż działka nr [...] jest terenem rolniczym, nie jest to więc działka budowlana. Jednak z analizy mapy zasadniczej Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. wynika, iż przedmiotowa działka jest terenem rolniczym ([...]), ale jest częściowo objęta tzw. "zabudową zagrodową" w ramach działki siedliskowej, takiej samej jak sąsiednia działka nr [...], odwołujących się. Poza tym część działki nr [...] zajęta pod inwestycję jest na mapie oznaczona symbolem "[...]", takim samym, jak część działki nr [...], zajęta pod budynek odwołujących się. Zdaniem organu II instancji przedmiotowa inwestycja jest wyłącznie rozbudową już istniejącego budynku, a budowlany charakter działki nr [...] został określony już wcześniej w decyzji Kierownika Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] r., znak: [...], i dlatego brak jest podstaw do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy obiekt zrealizowano z końcem lat [...] w. w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodnie z § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia, budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnychi o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Zgodnie zaś z ust. 2, przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Jak stwierdził organ II instancji przepis ten dotyczy jednak usytuowania nowych budynków, natomiast w niniejszej sprawie rozbudowano już istniejący budynek, usytuowany w odległości [...] m od granicy z działką nr [...] przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia. Rozbudowa nie została dokonana w kierunku granicy z działką nr [...], lecz równolegle do niej, jako przedłużenie już istniejącej ściany szczytowej budynku. Skutkiem samowoli nie była zatem zmiana usytuowania już istniejącego budynku względem granicy z działką nr [...] (budynek nie przybliżył się do granicy z działką nr [...]). Nie naruszono więc przepisów § 12 cyt. rozporządzenia i przepisów budowlanych obowiązujących w dacie zakończenia budowy. Organ odwoławczy odniósł też do kwestii przeznaczenia poprzedniego budynku do rozbiórki, wyjaśniając że decyduje o tym właściciel, a organy nadzoru budowlanego nie dysponują informacją, że istniała decyzja właściwego organu, nakazująca rozbiórkę budynku. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie istnieją okoliczności, wskazane w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Jednocześnie brak podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 40. Postępowanie legalizacyjne należało zakończyć decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Podstawą do jej wydania jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, co zostało wykazane w postępowaniu przed organem I instancji. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli A. i S. M. wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarżący zarzucili: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), tj.: - art. 5 ust 1 pkt 6, ust 2, ust 4 pkt 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. - § 20 ust 13 w zw. § 20 ust. 2 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. (t. jedn. Dziennik Budownictwa nr 10 z dnia 19 lipca 1966 r.) w zw. z Pismem Okólnym nr 24 Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 14 sierpnia 1965 r. w sprawie obciążenia ogniowego pomieszczeń i budynków (Dziennik Budownictwa nr 12 poz. 50), - § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. - § 56 ust. 2 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. - § 80. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. 2. naruszenie prawa procesowego: - art. 7 kpa w zw. z art. 156 § 1 kpa przez ich niezastosowanie w sprawie pomimo, że nie zostały spełnione przesłanki aby wydać pozwolenie na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi, - art. 156 § 1 pkt 7, art. 7, art. 9, art. 107 § 3 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo przedstawili stan faktyczny i rozwinęli argumentację podniesionych w skardze zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do treści skargi należy przede wszystkim stwierdzić, że przedmiot sprawy stanowiło rozstrzygnięcie organu o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Prawidłowo organ II instancji przyjął, że w ustalonym stanie faktycznym mają zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego, które dają podstawę do udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Ustalono bowiem, że przedmiotowy obiekt powstał w miejsce poprzednio istniejącego, który został częściowo rozebrany, przy czym prace zakończono w czasie obowiązywania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. W konsekwencji przyjęto, że K. T. będący następca prawny inwestorów związany jest skutkami dokonanej wcześniej samowoli budowlanej. Zasadnie zatem postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. nałożono na niego wskazane w sentencji tego orzeczenia powinności. Stan faktyczny ustalony w sprawie wskazuje, że obecny budynek powstał w miejsce dawnego budynku, który z uwagi na zły stan techniczny w latach siedemdziesiątych został w części rozebrany, a następnie do lat [...] ubiegłego wieku przeprowadzano rozbudowę zwiększając powierzchnię zabudowy o około 50 m2. Dało to organowi podstawę do zastosowania przepisów poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego z 1974r. skoro wszystkie prace budowlane zakończono przed 1 stycznia 1995r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Organ odwoławczy wskazał, że rozbudowany obiekt nie naruszał ówcześnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nadto wyjaśnił kwestię podnoszoną A. i S. M. dotyczącą charakteru działki, na której znajduje się przedmiotowy obiekt. Zebrane w sprawie dowody dają podstawę do ustalenia, że obiekt ten jest efektem rozbudowy już istniejącego budynku, a na budowlany charakter działki nr [...] wskazuje decyzja Kierownika Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] r., znak: [...]. Brak zatem podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast co do zarzutu dotyczącego zgodności wzniesionego obiektu z przepisami budowlanymi organ odwoławczy wyjaśnił, że w czasie rozbudowy obiektu obowiązywały przepisy wykonawcze wydane do Prawa budowlanego, a mianowicie rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia, uregulowano kwestie odległości ścian budynków mieszkalnych od granicy działki. Trafne organ stwierdził, że wskazane normy w przepisach dotyczą usytuowania nowych budynków, natomiast w niniejszej sprawie rozbudowano istniejący już budynek usytuowany w odległości [...] m od granicy z działką nr [...], tj. przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia. Ponadto rozbudowa nie została zrealizowana w kierunku granicy z działką nr [...], lecz równolegle do niej, jako przedłużenie już istniejącej wcześniej ściany szczytowej budynku. Nie zmieniono więc usytuowania istniejącego budynku względem granicy z działką nr [...]. Dlatego należy podzielić stanowisko organu, że nie naruszono przepisów § 12 wskazanego wyżej rozporządzenia i przepisów budowlanych obowiązujących w dacie zakończenia budowy. Przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację, należy podzielić, wskazując na to, że zarzuty dotyczące stanu technicznego budynku nie są zasadne, ponieważ inwestor wykonując postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r. przedłożył inwentaryzację budowlaną wraz z orzeczeniem technicznym sporządzonym przez osobę uprawnioną, potwierdzająca wykonanie robót budowlanych zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi (załącznik do akt administracyjnych). Nie naruszono zatem przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze, dotyczących stanu technicznego wykonanych robót. W treści inwentaryzacji budowlanej wskazano między innymi na aspekty ochrony przeciwpożarowej stwierdzając, że materiały użyte przy rozbudowie obiektu posiadają podwyższoną odporność ogniową. W konkluzji inwentaryzacji stwierdzono, że rozbudowa budynku mieszkalnego z urządzeniami została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami BHP, nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia Natomiast w kwestii otworów okiennych przedstawiciel organu wskazał na rozprawie że w poprzednim budynku były otwory okienne, a obecnie zmieniła się tylko ich ilość. Co do zarzutów dotyczących zbiornika ścieków, to nie mogły być uwzględnione, ponieważ nie są związane przedmiotem sprawy i postępowanie w tym zakresie musi być prowadzone odrębnie. Wbrew zarzutom skargi nie naruszono w sprawie prawa procesowego. Stan faktyczny został prawidłowo ustalony, co pozwoliło przyjąć organowi, że zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974r. Nie ma też podstaw do przyjęcia, że popełnione zostały takie uchybienia proceduralne, których skutkiem jest nieważność decyzji. W związku z powyższym zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. w stosunku do każdej samowoli budowlanej winna być podjęta decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego bądź pozwalająca na jego użytkowanie (zob. wyrok WSA w Kielcach z 28.11.2008 r., II SA/Ke 537/08). Skoro w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono podstaw do nakazania rozbiórki obiektu, to trafnie zezwolono na jego użytkowanie. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji