I SA/Sz 211/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-06-02

Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Marian Jaździński, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowe aresztowanie członka zarządu spółki w okresie późniejszym niż powstanie zaległości podatkowej spółki może stanowić przesłankę do uznania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że tymczasowe aresztowanie skarżącego, które miało miejsce w okresie późniejszym niż powstanie zaległości podatkowej spółki, nie ma znaczenia prawnego dla ustalenia odpowiedzialności członka zarządu za tę zaległość. Kluczowe jest, czy niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy w okresie powstania zobowiązania lub jego terminu płatności. Okoliczność tymczasowego aresztowania nie wpływa na meritum sprawy w kontekście art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności R.K. jako członka zarządu spółki "P" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe w opłacie paliwowej za sierpień 2005 r. Po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki, Naczelnik Urzędu Celnego orzekł o odpowiedzialności R.K. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i kodeksu karnego wykonawczego, w tym argumentując, że jego tymczasowe aresztowanie powinno wyłączyć jego winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R K na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oddala skargę Decyzją z dnia [...] znak: [...], Naczelnik Urzędu Celnego w S. określił "P" Spółka z o.o. z siedzibą w T. przy ulicy [...], zobowiązanie podatkowe w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r. w wysokości [...], którego termin płatności upływał z dniem 25 września 2005 r. Spółka "P" nie zapłaciła wskazanego wyżej zobowiązania podatkowego w terminie płatności, co spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.05.229.1954 z późn. zm.) w celu wyegzekwowania należności od zobowiązanej Spółki "P". Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej jako organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Na podstawie art. 116 § 1 i 2 cyt. wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w stosunku Pana R.K. jako członka zarządu w sprawie odpowiedzialności za nieuregulowane zobowiązania podatkowe "P" Sp. z o.o. w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r., wskazując w oparciu o posiadane dokumenty rejestrowe Spółki "P", że w momencie powstania zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r., a także upływu terminu płatności tego zobowiązania Pan R.K. pełnił obowiązki członka Zarządu tejże Spółki. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 30 marca 2010 r. Pismem z dnia 08 kwietnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. wezwał Pana R.K. jako członka Zarządu P" Sp. z o.o. z siedzibą w T. do przedstawienia dowodów na okoliczności wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki "P" przewidziane art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, z zakreśleniem 7-dniowego terminu. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2010 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w S. zawiadomił Pana R.K. i wyznaczył 7-dniowy termin na zaznajomienie się aktami sprawy w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki "P" z tytułu zobowiązań w opłacie paliwowej oraz zgłoszenia żądań, uwag lub wyjaśnień i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 07 maja 20010 r. Decyzją z dnia [...], znak: [...], Naczelnik Urzędu Celnego w S. orzekł o odpowiedzialności podatkowej R.K., zamieszkałego w S. przy ulicy [...], za zaległość podatkową "P" z siedzibą w T. przy ulicy [...] (NIP: [...]) w wysokości [...] wynikającą z niezapłaconego przez Spółkę w terminie płatności zobowiązania podatkowego określonego wyżej przytoczoną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] wraz z odsetkami za okres zwłoki od zaległości podatkowej w zapłacie zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r. w wysokości [...], oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...]. Decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu 06 lipca 2010 r. Od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] skarżący R.K. odwołał się do Dyrektora Izby Celnej w S., który na mocy decyzji z dnia [...], znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W dniu 28 stycznia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w S. wpłynęła skarga na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...], znak: [...], której skarżący zarzuca naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 116 § 1 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej oraz art. 217, 217a i 217c kodeksu karnego wykonawczego poprzez uznanie, że stosowanie wobec skarżącego w okresie od dnia 28-06-2007 r. do dnia 04-09-2007 r. tymczasowego aresztowania nie stanowi dostatecznej przesłanki do uznania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości "P" Sp. z o.o. nastąpiło bez jego winy, jako członka zarządu spółki, albowiem tymczasowe aresztowanie nie uniemożliwia widzeń z osobami pozostającymi na wolności, praktycznie nie ogranicza korespondencji, ustanowienia pełnomocnika, podczas gdy osoba tymczasowo aresztowana podlega szczególnym ograniczeniom w możliwości kontaktów z osobami pozostającymi na wolności, cenzurze korespondencji, niemożliwości korzystania z telefonu; 2) art. 121 § 2 w zw. z art. 122 w zw. z art.123 w zw. z art. 200a § 1 pkt 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niezastosowanie i w rezultacie: - zaniechanie na etapie postępowania odwoławczego pouczenia skarżącego działającego bez pełnomocnika o możliwości i celowości naprowadzenia dowodów, na okoliczność braku zawinienia skarżącego w zaniechaniu wywiedzenia wniosku o ogłoszenie upadłości, względnie wszczęcia postępowania układowego, podczas gdy z uwagi na fakt osobistego występowania w sprawie przez skarżącego, pouczenie to było konieczne dla zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w sprawie, - zaniechanie przeprowadzenia z urzędu rozprawy w celu sprecyzowania argumentacji skarżącego, w zakresie wystąpienia w sprawie negatywnej przesłanki jego odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki, podczas gdy z uwagi na fakt osobistego występowania w sprawie przez skarżącego przeprowadzenie rozprawy było konieczne dla zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w sprawie, wnosząc przy tym o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowanie, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, a nadto wnosi o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., po rozpoznaniu wniosku skarżącego w przedmiocie wstrzymania zaskarżonej decyzji, postanowieniem z dnia 21 marca 2011 r. odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji wobec nie wykazania we wniosku przez stronę skarżącą istnienia okoliczności wskazujących, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia w stosunku do wnioskodawcy znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 wraz z późn. zm.). Dyrektor Izby Celnej w S. w odpowiedzi na skargę z dnia 24 lutego 2011 r. wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty skarżącego są bezzasadne, gdyż: - stosownie do wymogu przewidzianego przepisem art. 116 § 1 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, jeżeli członek zarządu nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, - powołane przepisy art. art. 217, 217a k.k.w. wskazują, że tymczasowo aresztowany mimo, że w sposób określony tymi przepisami, to jednak ma możliwość uzyskania widzenia, a także, że ma możliwość korespondowania. Jedynie art. 217c k.k.w. przewiduje, że tymczasowo aresztowany nie może korzystać z aparatu telefonicznego oraz innych środków łączności przewodowej i bezprzewodowej; - w kontekście obowiązku dłużnika zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie do dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, przewidzianym art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 z późn. zm.), nie ma znaczenia okoliczność tymczasowego aresztowania skarżącego, które miało miejsce w okresie od dnia 28-06-2007 r. do dnia 04-09-2007 r., a zatem nastąpiło ponad 1,5 roku później niż zaległość podatkowa zobowiązanej Spółki "P", ta bowiem powstała z dniem 26 września 2005 r. w związku z tym, że zobowiązanie podatkowe Spółki w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r. nie zostało zapłacone w terminie płatności. Zdaniem organu, również sugerowana przez skarżącego stabilna sytuacja finansowa Spółki przed jego aresztowaniem, która nie wskazywała na zbliżający się kryzys finansowy, nie znajduje oparcia w stanie faktycznym sytuacji finansowej Spółki, gdyż stabilna sytuacja finansowa skutkowałaby bowiem regulowaniem przez Spółkę własnych zobowiązań wobec wierzycieli, w tym również wobec Skarbu Państwa. Brak ich regulowania skutkować powinno zgłoszeniem wniosku o ogłoszenie zgodnie z art. 21 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Kolejne zarzuty skarżącego, że organ naruszył przepisy art. 121 § 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 123 w zw. z art. 200a pkt 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej, regulujące zasady prowadzenia postępowania, prawdy obiektywnej, czynnego udziału stron, wyznaczenia rozprawy oraz odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji, zdaniem organu również są bezzasadne, bowiem: - z punktu art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zobowiązany jest do udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień, przez które należy rozumieć udzielanie informacji zarówno o przepisach materialnego prawa podatkowego, jak i procesowego, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z przepisu art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej nie wynika by w ramach obowiązku pouczania stron postępowania organ miał obowiązek pouczenia strony "o wykazanie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązanie podatkowe spółki". Mimo to, organ wyjaśnia, że wezwał skarżącego pismem z dnia 08 kwietnia 2010 r. do przedstawienia w terminie 7- dniowym dowodów na okoliczność istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członków zarządu za zaległe zobowiązania podatkowe Spółki "P". Organ wyznaczył również stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, stosownie do art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca nie skorzystała ze swoich uprawnień, w tym co do możliwości wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów, ani też nie przejawiała żadnej aktywności w postępowaniu podatkowym, ani też nie prezentowała żadnej argumentacji prawnej, ani innej, mimo kierowanych przez organy podatkowe do skarżącego pism; - zgodnie zaś z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, i przepis ten w ocenie organu nie został naruszony; - również art. 123 Ordynacji podatkowej zobowiązuje organy podatkowe do zapewnieni stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co zdaniem organu zostało wypełnione w sposób określony przepisami. - nadto organ podnosi, że skarżąca nie zgłosiła wniosku o wyznaczenie rozprawy w trybie art. 200a Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy zaś nie znalazł uzasadnienia do jej przeprowadzenia z urzędu wobec braku aktywności skarżącego w toku postępowania podatkowego. Zdaniem organu, skarżący mógł również ustanowić pełnomocnika, który reprezentowałby jego interesy. W związku z tym swoją nieznajomością prawa strona nie może zarzucać organowi naruszenie prawa przez organy podatkowe poprzez brak udzielania informacji i wyjaśnień. Na tej podstawie organ uważa, że nie doszło do naruszenia zarzucanych przepisów, gdyż organy kierowały się wyłącznie obowiązującymi przepisami prawa w sprawie odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu Spółki "P" za zaległości podatkowe tej Spółki w opłacie paliwowej wraz z odsetkami za okres zwłoki w zapłacie opłaty paliwowej oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna. Jak wynika z zaskarżonej decyzji z dnia [...], znak: [...] Dyrektor Izby Celnej w S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...], znak: [...], orzekającą o odpowiedzialności podatkowej R.K. za zaległość podatkową "P" z siedzibą w T. przy ulicy [...] (NIP: [...]) w wysokości [...], wynikającą z niezapłaconego w terminie płatności zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r., określonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...], znak: [...], wraz z odsetkami za okres zwłoki od zaległości podatkowej Spółki "P" w zapłacie zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r. w wysokości [...], stosownie do art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...], stosownie do art. 107 § 2 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Termin płatności zobowiązania podatkowego skarżącej Spółki w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r. upłynął z dniem 25 września 2005 r., stosownie terminu ustalonego art. 37 k ust. 1 w związku z art. 37o ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2571 z późn. zm.). Zgodnie z art. 37q cyt. ustawy o autostradach (...) do opłaty paliwowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z zastrzeżeniem art. 37o ust.3, który określa 5-letni termin przedawnienia w zakresie obowiązku zapłaty opłaty paliwowej. W myśl art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Jak wynika z akt sprawy, Spółka "P" nie zapłaciła w terminie płatności ustalonego wyżej opisanego zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r., co skutkowało powstaniem z dniem 26 września 2005 r. zaległości podatkowej Spółki "P", i w związku z tym wszczęto w stosunku do Spółki "P" postępowanie egzekucyjne w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005 r., Nr 229, poz.1954 z późn. zm.). Przeprowadzona egzekucja okazała się nieskuteczna, gdyż postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej jako organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W myśl zaś § 2 art. 116 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Jak wyżej wskazano, zaległość podatkowa Spółki "P" powstała z dniem 26 września 2005 r. Z akt niniejszej sprawy, w szczególności z dokumentacji rejestrowej dotyczącej Spółki "P" wynika, że w skład Zarządu Spółki "P" w określonych przedziałach czasowych wchodziły następujące osoby: Pan R.K. jako Prezes Zarządu w okresie od dnia 16 lutego 1999 r. do nadal oraz Pan J.S. jako członek Zarządu w okresie od dnia 14 grudnia 2004 r. do dnia 14 lipca 2008 r. (data zgonu), przy czym jego formalne wykreślenie z akt rejestrowych Spółki "P" nastąpiło z dniem 30-09-2009 r., i z tym też dniem dokonano wpisu Pana E.M. w charakterze członka Zarządu, co wynika z załączonego do akt niniejszej sprawy postanowienia Sądu Rejonowego S. w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt Sz.XIII NS-REJ.KRS/012620/09/424. Z powyższego zatem wynika, że w okresie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego Spółki "P" w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r., tj. w dniu 25 września 2005 r. obowiązki członka Zarządu Spółki "P" pełnili: Pan R.K. oraz Pan J.S. W związku z tym, że Pan J.S. zmarł w dniu 14 lipca 2008 r., co potwierdza załączony do akt sprawy odpis skróconego aktu zgonu z dnia 15 lipca 2008 r., jedyną osobą ponoszącą odpowiedzialność w ramach solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkową Spółki "P" w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r. przewidzianej art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej jest skarżący, Pan R.K.. Skarżący zarzuca organowi m.in. naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej oraz art. 217, 217a i 217c kodeksu karnego wykonawczego poprzez uznanie, że stosowanie wobec skarżącego w okresie od dnia 28-06-2007 r. do dnia 04-09-2007 r. tymczasowego aresztowania nie stanowi dostatecznej przesłanki do uznania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości "P" Sp. z o.o. nastąpiło bez jego winy, jako członka zarządu spółki, albowiem tymczasowe aresztowanie nie uniemożliwia widzeń z osobami pozostającym na wolności, praktycznie nie ogranicza korespondencji, ustanowienia pełnomocnika, podczas gdy osoba tymczasowo aresztowana podlega szczególnym ograniczeniom w możliwości kontaktów z osobami pozostającymi na wolności, cenzurze korespondencji, niemożliwości korzystania z telefonu. Zarzut ten - w ocenie Sądu - nie ma racji bytu, gdyż tymczasowe aresztowanie skarżącego – jak wskazuje skarżący - obejmujące okres od dnia 28-06-2007 r. do dnia 04-09-2007 r., nie pokrywa się z okresem upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego spółki "P" w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r. - a zatem z okresem powstania zaległości podatkowej Spółki "P"- ten bowiem upłynął w dniu 25 września 2005 r. Tylko ten okres w świetle dyspozycji art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej - ma znaczenie prawne dla ustalenia odpowiedzialności członka zarządu Spółki "P" za zaległość podatkową tej Spółki z tytułu niezapłacenia w terminie płatności zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r. Zbędne jest zatem ustosunkowywanie się Sądu do zarzutu skarżącego w przedmiocie pozbawienia go jako osoby tymczasowo aresztowanej praw, gdyż ta okoliczność nie ma wpływu na meritum sprawy na gruncie przepisów art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz art.21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 z późn. zm.), który zakreśla 2-tygodniowy termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, od dnia w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Przywołać tu należy tezę wyroku NSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2010 r., I FSK 2083/09, zgodnie z którą: "To, że członek zarządu nie miał wpływu na działalność spółki, nie zwalnia go z odpowiedzialności za jej długi podatkowe. Ustawodawca nie łączy odpowiedzialności z faktycznym wykonywaniem obowiązków członka zarządu". Tezę tę podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Z analizy odpisu Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego Spółki "P" według stanu na dzień 24-09-2009 r., jak i innych dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie nie wynika, by był zgłaszany wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, w tym wniosek o zezwolenie na wszczęcie postępowania naprawczego, lub by był zgłaszany wniosek o wszczęcie postępowania układowego. Skarżący zaś nie wykazał żadnej z ustawowych przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki "P" a przewidzianych dyspozycją przepisu art.116 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, organy podatkowe wykazały, że w okresie sprawowania przez skarżącego funkcji członka Zarządu Spółki "P" powstała zaległość podatkowa, zaś egzekucja prowadzona przeciwko zobowiązanej Spółce "P" w celu przymusowego wyegzekwowania należności z tytułu zaległości podatkowej okazała się bezskuteczna. Potwierdzają to dowody zgromadzone w aktach sprawy, które jednoznacznie wskazują na istnienie pozytywnych przesłanek przewidzianych art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, co tym samym uzasadnia odpowiedzialność skarżącego jako członka Zarządu "P" Sp. z o.o. z siedzibą w T. za jej nieuregulowane zaległości podatkowe w opłacie paliwowej za miesiąc sierpień 2005 r., gdyż: - skarżący posiadał status członka Zarządu Spółki "P", a zatem pełnił obowiązki członka zarządu tejże Spółki w okresie powstania i upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za miesiąc październik 2005 r., a tym samym w okresie powstania zaległości podatkowej Spółki "P" z tego tytułu, co również nie jest kwestionowane przez skarżącego; - postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Spółce "P" okazało się nieskuteczne w całości, co potwierdza postanowienie o umorzeniu egzekucji z dnia 10 sierpnia 2009 r. W odniesieniu do przesłanek negatywnych pozwalających na uwolnienie skarżącego jako członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki "P", inicjatywa dowodowa w ich wykazaniu należała do skarżącego. To na nim w pierwszej kolejności spoczywał obowiązek wykazania przesłanek ekskulpacyjnych (por. również wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2010 r., II FSK 1667/09). Organ podatkowy nie ma obowiązku, tym bardziej przy braku aktywnego udziału strony w postępowaniu, dowodzenia z urzędu istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu, wskazanych w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, co nie oznacza, że nie musi przejawiać aktywności i w tym względzie. Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego strona skarżąca zachowała bierność w przeciwieństwie do organu podatkowego, który – mimo, że nie miał takiego obowiązku - podjął działania zmierzające do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe Spółki "P", a to poprzez wezwanie skarżącego pismem z dnia 08 kwietnia 2010 r., doręczonego skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2010 r., jak również wyznaczenie postanowieniem z dnia 05 maja 2010 r. 7-dniowego terminu do wypowiedzenia co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, doręczonego skutecznie skarżącemu w dniu 27 maja 2010 r. Świadczy to zatem, że skarżący miał możliwość aktywnie uczestniczyć i mieć wpływ na sposób prowadzonego postępowania podatkowego, w tym podjąć czynności w każdej formie przewidzianej art. 168 Ordynacji podatkowej (zgłaszać żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski), które zawierałyby merytoryczną treść żądania i zmierzały do uwolnienia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki "P". Jednak skarżący z własnej inicjatywy z prawa tego nie skorzystał. Strona skarżąca, skoro nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów w sprawie, nie skorzystała tym samym z możliwości złożenia wniosków dowodowych lub dowodów na okoliczność braku zawinienia skarżącego w zaniechaniu wywiedzenia wniosku o ogłoszenie upadłości, względnie wszczęcia postępowania układowego mimo, że o tym uprawnieniu została pouczona. Osobisty udział w postępowaniu przez skarżącego bez pełnomocnika jest wystarczający dla właściwego zabezpieczenia interesów strony, tym bardziej gdy stroną jest członek zarządu spółki, zaś pouczenie strony o jej prawach i obowiązkach oznacza obowiązek organu podatkowego w postępowaniu podatkowym do udzielenia niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, stosownie do art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej. Tutaj Sąd nie zauważa by organ nie dochował w tym zakresie swoich obowiązków. Należy przy tym zwrócić uwagę, że wykonywanie obowiązków przez członków organów spółki powinno odbywać się z zachowaniem staranności wynikającej z zawodowego charakteru ich działalności. Owa staranność obejmuje, oprócz m. in. znajomości procesów organizacyjnych, finansowych, kierowania zasobami ludzkimi, także znajomość obowiązującego prawa i następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (zob. orzeczenie SN z dnia 17 sierpnia 1993 r., III CRN 77/93, OSNC 1994/3/69). W doktrynie przyjęto, że podjęcie wykonywania obowiązków członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w sytuacji braku odpowiedniego wykształcenia i wiadomości lub doświadczenia potrzebnego do prowadzenia spraw i reprezentowania powinno być kwalifikowane jako naruszenie wymaganej staranności i sumienności. Z punktu widzenia art.293 kodeksu spółek handlowych, a tym samym w odniesieniu do osób objętych dyspozycją przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej, przy ocenie ich postępowania następuje odejście od przeciętnej, ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju staranności. W stosunku do członków organów obowiązuje swoisty miernik w przedmiocie oceny ich postępowania co do rzetelności, wiedzy, sumienności, jakie powinny cechować członków organów. Mając powyższe na uwadze – w ocenie Sądu – podejmowana przez skarżącego polemika z działaniami organu podatkowego przez zaniechanie jego pouczeń w celu naprowadzania na dowody na okoliczność braku zawinienia skarżącego w zaniechaniu wywiedzenia wnioski o ogłoszenie upadłości, względnie wszczęcia postępowania układowego, jak również zarzuty skarżącego, że organ naruszył przepisy art. 121 § 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 123 w zw. z art. 200a pkt 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej regulujące zasady prowadzenia postępowania, prawdy obiektywnej, czynnego udziału stron, wyznaczenia rozprawy oraz odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji, są bezpodstawne, nie mają bowiem oparcia ani w stanie faktycznym ani też prawnym sprawy. Odnośnie zarzutu naruszenia art.200a pkt 1 w zw. z art.235 Ordynacji podatkowej, organ słusznie podnosi, że strona skarżąca mogła zgłosić wniosek o wyznaczenie rozprawy w trybie art. 200a Ordynacji podatkowej, jednakże tego nie uczyniła, organ odwoławczy zaś nie znalazł uzasadnienia do jej przeprowadzenia z urzędu w związku z brakiem aktywności skarżącego w toku postępowania podatkowego. Zważywszy na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło