II OZ 751/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. M. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 361/11 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. M. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Sz. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 90.000 zł na skarżącą T. M. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż wniosek skarżącej Spółki zawiera uzasadnienie, ale podniesione argumenty nie pozwoliły uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2010 r. naraża skarżącą Spółkę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że argument Spółki, iż nałożona kara administracyjna w wysokości 90.000 zł. stanowi kwotę, która spowoduje zaburzenia planu finansowego, skutkując koniecznością zwolnień i ograniczenia działalności, nie może stanowić samoistnej przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że egzekucja wskazanej kwoty może spowodować np. niebezpieczeństwo utraty przez nią płynności finansowej. Twierdzenie, że z uwagi na okresowy charakter działalności obowiązek zapłaty kary spowoduje zaburzenia finansowe, nie został potraktowany przez Sąd jako wypełnienie ustawowej przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji. W zażaleniu na postanowienie T. M. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Sz. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. Strona podniosła, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione cyklem produkcyjnym spółki, która zajmuje się skupem zbóż, co jest faktem notoryjnym, a więc nie wymagającym dowodu. Zyski spółki są generowane tylko w okresie żniw, a poza sezonem funkcjonuje ona za środki wypracowane w okresie letnim. Pełnomocnik Spółki podkreślił, że Spółka obecnie znajduje się w przededniu skupu zbóż i w tym celu zarezerwowała wszystkie swoje środki finansowe na ten cel, poza koniecznymi dla prowadzenia działalności na pokrycie wynagrodzeń, kosztów i opłat. Zapłata wskazanej kwoty 90.000 zł. spowoduje zaburzenie planu finansowego skutkując koniecznością zwolnień i ograniczenia działalności poprzez niewykonanie założonego planu skupu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. - gdyż ten właśnie przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie ( por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, sygn. akt II OZ 155/05, opubl. OSS 2005/3/72). Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Podzielić należy pogląd Sądu I instancji, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J.Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie jest decyzja, która nakłada administracyjną karę pieniężną. Spółka, na którą powyższa kara została nałożona –T. M. P. Sp. z o.o.- nie wskazała w czym miałaby się wyrażać szkoda w jej majątku bądź jakie skutki wykonania decyzji miałyby charakter nieodwracalny. Zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu strona podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zaburzenia planu finansowego, jednak jak zasadnie podkreślił Sąd I instancji, Spółka nie uprawdopodobniła, że zapłata kary pieniężnej w kwocie 90.000 zł. może spowodować utratę płynności finansowej. Lakoniczne "spowoduje zaburzenia planu finansowego" nie jest wystarczającym argumentem, który automatycznie mógłby skutkować wstrzymaniem wykonania ciążącego na stronie obowiązku. Skarżąca Spółka nie złożyła żadnych dokumentów, z których wynikałaby sytuacja finansowa strony. Tym samym, przy braku jakichkolwiek dokumentów świadczących o kondycji finansowej strony, nie można ocenić jaki skutek może wywrzeć zapłata powyższej kwoty. To zaś znaczy, że strona nie wykazała, iż wykonanie nałożonej kary może spowodować skutki podnoszone przez stronę skarżącą. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają / lub nie / za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie w tym szkodzie majątkowej można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.