III SA/Gd 70/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie NSA Marek Gorski, NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 15 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. IIISA/Gd 70/11 U z a s a d n i e n i e Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia 15 grudnia 2010 r. wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa i art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277) utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego w [...] z dnia 12 października 2010 r. nr [...] o zwolnieniu Z. J. ze służby w Policji z dniem 15 listopada 2010 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ wyjaśnił, że w dniu 16 listopada 2010 r. wpłynęło odwołanie Z. J. od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] wyżej opisanego. Na skutek wniesionego odwołania sprawa zwolnienia odwołującego się z Policji została ponownie rozpatrzona merytorycznie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W uzasadnieniu do odwołania Z. J. wskazywał na naruszenie – zaskarżanym rozkazem personalnym – przepisów i zasad: Konstytucji RP, a w szczególności art. 2, 7 i 32 Konstytucji, zasad i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności – art.6, 7,77 § 1, art. 9, 10, 61 § 4,art. 108,107 §1 i 3 w zw. z § 22 pkt. 9 Rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów oraz – naruszenie art.32 ust.2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i art.43 ust.1oraz art.117 tej ustawy. Odwołujący się wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji podał, że Z. J. został z dniem 15 listopada 2010 r. zwolniony ze służby w Policji w związku z zaprzestaniem pełnienia służby przez czas powyżej 12 miesięcy z powodu choroby oraz uzyskaniem orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do pracy w Policji. Wydanie decyzji poprzedziło wszczęcie w dniu 26 sierpnia 2010 r. postępowania w sprawie zwolnienia ze służby odwołującego się z uwagi na to, że funkcjonariusz od dnia 1 czerwca 2009 r. przebywał na długotrwałych zwolnieniach lekarskich. O wszczęciu postępowania zawiadomiono stronę w dniu 13 września 2010 r. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] nr [...] z dnia 20 lipca 2010 r. funkcjonariusz został uznany całkowicie niezdolnym do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą w Policji. Na wniosek Z. J. z dnia 18 września 2010 r. Komendant Miejski w [...] decyzją z dnia 12 października 2010 r. umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji; decyzję tę doręczono stronie w dniu 2 listopada 2010r. O zamiarze zwolnienia strony ze służby w Policji na podstawie art.41 ust. 1 pkt. 1 ustawy o Policji organ I instancji formalnie nie zawiadomił zainteresowanego uznając, że podania i wnioski dowodowe nie miałyby znaczenia wobec przebywania przez funkcjonariusza ponad 12 miesięcy na zwolnieniu lekarskim oraz treści orzeczenia komisji lekarskiej. Na podstawie art. 41 ust. 1 pkt. 1 ustawy o Policji zwalnia się bowiem funkcjonariusza ze służby w przypadku orzeczenia przez Komisję Lekarską o trwałej niezdolności do służby. Przepis jest sformułowany w sposób kategoryczny, nie dający przełożonemu możliwości podjęcia innej decyzji. Odwołujący się nie zgadzał się z poglądem, że przebywał na zwolnieniach lekarskich nieprzerwanie, bowiem – jak podnosił – częściowo opiekował się chorym członkiem rodziny, a w innych dniach – honorowo oddawał krew. Organy wskazały, że zgodnie z dokumentacją medyczną skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich nieprzerwanie w dniach od 1 czerwca 2009 roku do 12 września 2009 roku, w dniu 13 września 2009 r., (niedziela) wg. grafików odpowiedniej służby Komendy Miejskiej w [...], skarżący miał dzień wolny od pracy, kolejne nieprzerwane zwolnienie lekarskie datuje się od dnia 14 września 2009 r. do dnia 16 października 2009 r., dni 16 i 17 października 2009 r. ( sobota, niedziela), były dla odwołującego się dniami wolnymi od służby, a w dniu 19 października 2009 r. wręczono skarżącemu skierowanie na komisję lekarską, nie wydając żadnych innych poleceń dotyczących pełnienia służby. Kolejne nieprzerwane zwolnienia lekarskie skarżącego obejmują czas od 20 października 2009 r. do 30 lipca 2010 r. W komórce organizacyjnej komendy Miejskiej Policji w [...] , w której pełnił służbę nadk. Z. J. funkcjonariusze pełnią służbę w systemie zmianowym, co wymaga poprzedzającego opracowania grafika służb. Rozporządzenie MSWiA z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków /.../ wymaga, by policjant kontaktował się z przełożonym celem omówienia swojej sytuacji i umożliwienia zaplanowania dla funkcjonariusza zadań, winien również informować przełożonego o gotowości do służby albo – o przyczynach swojej nieobecności. Wobec długotrwałego przebywania na zwolnieniu lekarskim Z. J. nie był planowany w grafiku służb KM Policji w [...] w październiku 2009 r., nie przedłożył również w tym czasie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Zdaniem organu brak zwolnień lekarskich na dni 13 września i 17 i18 października 2009 r. nie oznacza, że w tych dniach Z. J. był gotowy do pełnienia służby z przyczyn wyżej opisanych a to, zdaniem organu, oznacza, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim ( nie mógł pełnić służby z powodu choroby) od dnia 1 czerwca 2009 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji. Ponieważ Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w [...] w dniu 20 lipca 2010r. orzekła o trwałej niezdolności skarżącego do służby w Policji przełożony winien zwolnić funkcjonariusza z zajęć służbowych do dnia zwolnienia z Policji ( zgodnie z § 23 cyt. rozporządzenia z dnia 2 września 2002r.). Organ odwoławczy wyjaśnił nadto zasady obliczenia wysokości należnej funkcjonariuszowi nagrody rocznej i na koniec wskazał, ze w przypadku orzeczenia o trwałej niezdolności do służby w Policji przełożony ds. spraw osobowych może zwolnić funkcjonariusza ze służby, a w tym przypadku nastąpiło to również po upływie dwunastu miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Na tę decyzję Z. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając decyzjom organów obu instancji naruszenie art. 41 ust. 1 ustawy o Policji, naruszenie praw i swobód gwarantowanych obywatelom RP oraz naruszenie prawa materialnego w postaci: - art. 2,7,32 ust.1 i 2 Konstytucji RP, - art.32 ust. 2 i 3, art. 41 ust.1 pkt. 1 w zw. z art. 43 ust.1 ustawy o Policji i - art.41 ust. 3 ustawy o Policji. Nadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 6,7,9,10 ,77 § 1, 107 § 1 i 3 oraz 108 kpa. Wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji organów obu instancji. Zarzuty i wnioski skargi zostały przez skarżącego szczegółowo uzasadnione i omówione, a w szczególności skarżący podniósł, m. innymi, co następuje: zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o Policji orzeczenie przez komisję o trwałej niezdolności do służby daje podstawę do zwolnienia policjanta ze służby, jednak zgodnie z art. 43 ust. 1 nie może to nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Organ I instancji zwolnił skarżącego ze służby bez wszczęcia w tym przedmiocie postępowania administracyjnego, uczynił to rozkazem personalnym, a nie decyzją administracyjną, nie poinformował skarżącego o prawie do wypowiedzenia się na temat zgromadzonych materiałów, możliwości składania wniosków i korzystania z profesjonalnego pełnomocnika. Przepisy ustawy o Policji art. 43 ust. 1 ograniczają możliwość zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (chyba, ze policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby, co nie miało miejsca w tym przypadku). Tymczasem Komendant Miejski w [...] już w dniu 12.10.2010 r. wydał decyzję nr [...], na podstawie której zwolnił skarżącego ze służby w Policji, a decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący uważa, że organ odwoławczy zlekceważył zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, czym w sposób rażący naruszył prawo, do przestrzegania którego – jako organ władzy – jest w szczególności zobowiązany. Taki sposób działania organu odwoławczego narusza przepisy prawa materialnego – ustawy o Policji i przepisów wykonawczych, zasady postępowania administracyjnego i przepisy Konstytucji RP. Nastąpiło to poprzez: - wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącego mimo nie wszczęcia postępowani a administracyjnego, - niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, - uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszenia żądań, - pozbawienie skarżącego prawa do pomocy profesjonalnego pełnomocnika, - niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego, - zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie stwierdzenia, że przebywał on nieprzerwanie przez 12 miesięcy na zwolnieniu lekarskim, - nieuwzględnienie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy. Skarżący podnosi, że zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt. 1 ustawy o Policji nie można policjanta zwolnić ze służby przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby, co w przypadku skarżącego nie miało miejsca, bowiem okresy choroby skarżącego były przerywane okresami, kiedy nie pełnił on służby z uwagi na sprawowane opieki nad chorym członkiem rodziny, do czego funkcjonariusz ma prawo. Organy nie ustaliły w postępowaniu, by w dniach, kiedy skarżący sprawował opiekę nad członkiem rodziny był jednocześnie chory, co, zdaniem skarżącego, uniemożliwiało prawidłowe podjęcie decyzji o zwolnieniu. Podniesione zarzuty skarżący szczegółowo uzasadnił przytaczając również stwierdzenia zawarte w uzasadnieniach do wyroków sądów administracyjnych w sprawach podobnych. Reasumując skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu skarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w niej argumentacją. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), a w przypadku stwierdzenia uchybienia przepisom postępowania - jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). Ponadto, Sąd uchyla decyzję w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b). W niniejszej sprawie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 41 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 43 ust. 1, podnosząc, ze zgodnie z tymi przepisami zwolnienie skarżącego ze służby w Policji nie mogło nastąpić przed upływem 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby ( bowiem skarżący nie zgłosił pisemnego wystąpienia ze służby), czego organy w niniejszej sprawie nie ustaliły i nie wykazały. Skarżący przy tym nie przeczy, że nie pełnił służby w okresie od 1 czerwca 2009 r. do dnia podjęcia decyzji przez organ I instancji, tj. do dnia 12 października 2010 r., nie zaprzecza również, że w dniu 20 lipca 2010 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w [...] ostatecznie orzekła, że skarżący jest całkowicie niezdolny do służby w Policji i został zaliczony do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą. W związku z tymi faktami pozostaje do rozważenia, czy okres od 1 czerwca 2009 r. do 20 lipca 2010 r. spełniał wymóg z art. 43 ust. 1, tj. czy był okresem "zaprzestania służby z powodu choroby" skarżącego. Podnosząc zarzut niedokonania w tym zakresie stosownych ustaleń i powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, w tym – na wyrok tutejszego sądu z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie IIISA/Gd 359/08 , w której "sąd opowiedział się po stronie skarżącego", skarżący przeoczył, że w sprawie niniejszej stan faktyczny jest odmienny, bowiem skarżący nie zgłosił się w omawianym czasie ( od 1.06.2009 r. do 20.07.2010r.) do służby i nie został do jej pełnienia dopuszczony, nie może zatem być mowy o przerwaniu biegu 12 miesięcy, o jakich mowa w art. 43 ust. 1 ustawy. Z okoliczności sprawy wynika również, że okres niepełnienia przez skarżącego służby przed zwolnieniem Go z Policji przekracza czas 12 miesięcy ( od 1.06.2009 r. do 15.11.2010r.), czyli – wyczerpuje okres ochronny o jakim mowa w cytowanym art. 43 ust. 1 ustawy. Zważyć bowiem należy, że celem omawianego przepisu jest, tak jak ujmuje to i wyjaśnia orzecznictwo sądowoadministracyjne, ochrona trwałości stosunku służbowego policjanta w okresie 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby lecz "termin 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby wskazany w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, przed którym to upływem tego terminu zwolnienie nie może nastąpić, nie oznacza, iż konkretna choroba, która stała się przyczyną zwolnienia ze służby, musi występować w okresie 12 miesięcy. Wystarczy jedynie, ze policjant przebywał nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich w ciągu 12 miesięcy przed dniem zwolnienia ze służby. Nie jest istotne przy tym, czy w danym okresie policjant leczył się na chorobę, która stała się przyczyną zwolnienia, czy też w tym okresie zwolnienia lekarskie były wydawane w związku z leczeniem innych dolegliwości", jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2006 r. w sprawie I OSK 299/06 (system inf. prawnej LEX nr 281381). Takie rozumienie omawianego przepisu podziela sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Skoro tak, to podnoszone przez skarżącego zarzuty tyczące naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, jakiego rzekomo dopuściły się organy orzekające, nie mają znaczenia, bowiem nie miały one istotnego wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Część z tych zarzutów jest całkowicie nieuzasadniona , gdyż na przykład nazwa "rozkaz personalny" nie pozbawia rozstrzygnięcia podjętego w sprawie charakteru decyzji administracyjnej, co zdaje się zauważać sam skarżący nazywając zaskarżany akt decyzją. Nie miały na jej treść wpływu takie okoliczności jak to, że skarżącego powiadomiono o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie innego przepisu ustawy o Policji, a nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy zarzut, że skarżący nie brał czynnego udziału w postępowaniu bądź, że nie mógł wypowiedzieć się na temat dowodów lub – że nie uwzględniono materiału dowodowego zawartego w aktach. Reasumując uznać należy, że policjant, wobec którego orzeczono całkowitą niezdolność do służby, jest również trwale niezdolny do jej pełnienia. W niniejszej sprawie orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia 20 lipca 2010 r., skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów. Wobec tego oraz mając na uwadze powyższe wywody uznać należy, że stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowiło podstawę do rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, a orzekające o tym organy Policji nie dopuściły się naruszeń prawa dyskwalifikujących prawidłowość podjętych rozstrzygnięć. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji i skargę oddalił.