II OSK 2517/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-14
Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Bożena Popowska, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wcześniej sąd administracyjny wydał wyrok oddalający skargę na tę decyzję, a w uzasadnieniu tego wyroku zawarł wiążące dla organu stanowisko co do niedopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który otrzymał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, może umorzyć postępowanie, jeśli sąd administracyjny w wyroku oddalającym skargę na tę decyzję wyraził wiążące dla organu stanowisko co do niedopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego. W takiej sytuacji, wyrok sądu stanowi przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Strony złożyły skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego. Postępowanie to dotyczyło decyzji zatwierdzającej projekt budowlany budynku mieszkalnego. Wcześniejsze decyzje organów administracji stwierdzały naruszenie prawa, ale odmawiały uchylenia decyzji z uwagi na upływ terminu. WSA w Warszawie w poprzednim wyroku stwierdził, że możliwość wszczęcia postępowania nieważnościowego została wykluczona przez złożenie skargi na decyzję Wojewody do sądu. GINB umorzył postępowanie, powołując się na bezprzedmiotowość i wiążący charakter wyroku WSA. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując ocenę wyroków sądowych przez GINB i WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie sędzia NSA Bożena Popowska /spr./ sędzia NSA Wojciech Mazur Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. G., J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2518/10 w sprawie ze skargi B. G., J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2518/10 po rozpoznaniu skargi B. G. i J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż Starosta Tarnowski decyzją z dnia [...] sierpnia 2000r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał dla M.K.-B. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przydomowym krytym basenem, przyłączami i wewnętrznymi instalacjami zlokalizowanego na działce nr [...] w W.R. Następnie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] Starosta Tarnowski (powinno być: Wójt Gminy Tarnów) zmienił ww. decyzję i zatwierdził projekt zamienny ww. budynku.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r., znak: [...] Starosta Tarnowski, działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) orzekł, iż decyzja Wójta Gminy Tarnów Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. znak: [...] zmieniająca decyzję Starosty Powiatu Tarnowskiego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., znak: [...] poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, została wydana z naruszeniem prawa., odmówił jednak uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 146 §1 k.p.a.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [...] Starosty Tarnowskiego.
Pismem z dnia [...] marca 2009 r. pełnomocnik B. G. i J. G. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r. w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji Starosty Tarnowskiego z dnia [...] grudnia 2006r. Wskazał ponadto na inne decyzje i stwierdził, że przede wszystkim decyzja Wójta Gminy Tarnów nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego
Sygn. akt II OSK 2517/11
z dnia [...] marca 2007 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. o tym samym znaku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił
postępowanie nieważnościowe. Podstawę zawieszenia postępowania
administracyjnego było postępowanie sądowe przed Wojewódzkim Sądem
Administracyjnym w Krakowie ze skargi państwa G. na ww. decyzję Wojewody
Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 października 2008r., w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 655/07,oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007r., Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 470/09 wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. oddalił skargę kasacyjną.
Postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt VII SA/WA 2237/09 uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r. W uzasadnieniu tego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wybór jednej z dróg kontroli decyzji ostatecznej powoduje utratę prawa do drugiej; skoro skarżący dokonali wyboru składając skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego do Sądu, wykluczona była możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na przepis art. 105 § 1 k.p.a. określający bezprzedmiotowość postępowania. W opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w sprawie zaistniała niedopuszczalność weryfikacji decyzji w tym trybie w stosunku do decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007r., skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 października 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 655/07, oddalił skargę B. G. i J. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 470/09 oddalił skargę kasacyjną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał ponadto, że w świetle przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami
Sygn. akt II OSK 2517/11
administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) związany jest oceną prawną i wskazaniami jakie zawarł w swoim orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który orzekając w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2237/09 stwierdził, że należy umorzyć niniejsze postępowanie nieważnościowe .
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie znajduje podstaw do innej oceny sprawy niż dokonana w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r.
J.G. i B.G. kwestionując powyższą decyzję, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. Podniesiono również, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał błędnej oceny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2237/09, co doprowadziło do umorzenia postępowania nieważnościowego. Skarżący wskazali, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył zarówno decyzji Wojewody Małopolskiego jak i decyzji Wójta Gminy Tarnów z dnia [...] kwietnia 2001 r. Tym samym w opinii pełnomocnika, decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 12 k.p.a. przez nierozstrzygnięcie całości wniosku o stwierdzenie nieważności. Zarzut ten jest uzasadniony także z tej przyczyny, że decyzja z dnia [...] października 2010 r. ograniczyła się do analizy wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 655/07 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 470/09, które to orzeczenia dotyczyły innego aspektu decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r. tzw. przedawnienia określonego w art. 146 §1 k p a. ( w konkretnym wypadku upływu 5 lat od ogłoszenia decyzji Wójta Gminy Tarnów z dnia [...] kwietnia 2001 r. ), a tym samym nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r.
Sygn. akt II OSK 2517/11
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując skargę uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że orzekający w sprawie organ administracyjny był związany stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt VII SAAA/A 2237/09. W uzasadnieniu ww. wyroku, Sąd wypowiedział jednoznacznie i wiążąco dla organów pogląd, zgodnie z którym, skoro skarżący złożyli skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego do Sądu, to tym samym wykluczona została możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Zdaniem Sądu I instancji, w świetle ww. okoliczności, w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania pogląd prezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego - sygn. I OPS 6/09, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem Sądu, powinno zostać załatwione przez odmowę wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania żądania organ ustali - z uwagi na wydany wyrok- przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym, w pozostałych przypadkach organ administracji obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd I instancji miał na uwadze, że organ w dacie orzekania powinien był odmówić wszczęcia postępowania, a nie umorzyć to postępowanie. Sąd I instancji uznał jednak, że ta wada decyzji nie ma wpływu na wynik postępowania, w szczególności gdy zważyć, że przepis art. 157 § 3 został uchylony przez art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz.U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18) zmieniającej ustawę Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 11 kwietnia 2011 r..
Sąd I instancji, odnosząc się do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Tarnów wskazał, że wniosek został skierowany do niewłaściwego organu, gdyż nie był nim Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu wyroku wskazano także, że nie ma racji pełnomocnik skarżących wskazując, że pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 2237/09 nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ Sąd kontrolował postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zakres kontroli był faktycznie taki jak wskazał
Sygn. akt II OSK 2517/11
pełnomocnik, ale też, jak omówiono to powyżej, padło w uzasadnieniu wyroku wiążące dla organu w niniejszej sprawie stanowisko, co do braku dopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego w niniejszej sprawie .
Wymieniony wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został w całości zaskarżony przez J. G. i B. G. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a polegające na tym, że WSA w Warszawie bez głębszej analizy podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że istnieją podstawy do umorzenia postępowania, a właściwie braku dopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec wydania wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 października 2008 r. oraz NSA z dnia 3 marca 2010 r., z pominięciem zasadniczego aspektu dotyczącego tego, że decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r. obejmowała wyłącznie tzw. przedawnienie określone w art. 146 § k.p.a., a nie całokształt nieważności decyzji z dnia [...] marca 2007 r. w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucili również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 w związku z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ograniczył badanie skargi jedynie do analizy czy zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji spełnia wymogi określone w art. 105 k.p.a., a tym samym nie rozstrzygnął wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucili również niewłaściwe uwzględnienie regulacji prawnej określonej w art. 3 ustawy z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - k.p.a. oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18) poprzez pominięcie bezspornego faktu, że zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2010 r. dotyczyła umorzenia postępowania, a po wejściu w życie tych przepisów z dniem 11 kwietnia 2011 r. powinno być załatwione w formie postanowienia obejmującego w swej sentencji jako jej istotę dopuszczalność bądź niedopuszczalność wszczęcia postępowania nieważnościowego. Mając powyższe na uwadze, wnoszący skargę kasacyjną wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie
Sygn. akt II OSK 2517/11
kosztów postępowania, a w tym zastępstwa prawnego pełnomocnika skarżących według norm przepisanych.
W dniu 08.03 2013 r. złożono do NSA "Pismo dowodowe" skarżących B. G. i J. G., w którym wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz wzięcie pod uwagę także stanu faktycznego i prawnego zaistniałego po wydaniu zaskarżonego wyroku z dnia 3.07.2011 r. Do pisma dołączono kserokopię decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego INB z [...].07.2009 r. znak: [...] oraz kserokopię decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego INB z [...].07.2009 r. znak: [...] wraz z dokumentami dotyczącymi w/w decyzji oraz zapadłymi w związku z nimi wyrokami. Z uwagi na fakt dostarczenia w/w pisma przed rozprawą, załączone materiały stanowią część integralną skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. -dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem Skarżącego, Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą jego wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zasadą w takiej sytuacji jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan
Sygn. akt II OSK 2517/11
faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., FSK 618.04; ONSAiWSA z 2005 r., nr 6, poz. 120.).
Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego, przypomnieć należy, że skuteczne powołanie się na podstawę kasacji określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wymaga, jako warunek sine qua non konstrukcji zarzutu, wskazania, dlaczego powoływane konkretne uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 09.12.2008 r., sygn. akt II GSK 544/08, Legalis). Autor skargi kasacyjnej, uzasadniając zarzut procesowy dotyczący naruszenia art. 141 par. 4 P.p.s.a. w związku z art. 3 par. 1, art. 151 P.p.s.a. oraz art. 105 i art. 157 k.p.a. w związku z art. 1 pkt 25 i art. 3 ustawy z 3.12.2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 134 par. 1 w związku z art. 1 P.p.s.a., wskazuje, że wyrok został wydany bez głębszej analizy skargi. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji ograniczył kontrolę zaskarżonej decyzji do jej badania pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 105 K.p.a. Zaś wpływ naruszenia powołanych przepisów prawnych na wynik sprawy kasator upatruje w tym, że nie został zastosowany art. 3 ustawy z 3.12.2010 r. mimo zawartego w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 23.02.2010 r. poglądu, że decyzja GINB winna zawierać stanowisko o odmowie wszczęcia postępowania, a nie o umorzeniu postępowania.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów, stwierdzić należy, że nie wszystkie dotyczą naruszenia prawa procesowego i nie wszystkie zostały umotywowane w sposób jasny i są trafne. Z pewnością nie można podzielić poglądu, że Sąd I instancji naruszył normę zawartą w art. 1 P.p.s.a., bowiem przepis ten definiuje sprawy sądowoadministracyjne, które są przedmiotem postępowania przed sądami administracyjnymi, unormowanego w P.p.s.a. Także za nietrafny uznać trzeba zarzut naruszenia art. 3 par. 1 P.p.s.a., bowiem przepis ten normuje właściwość sądów administracyjnych. Sąd, który wydał zaskarżony wyrok działał w zakresie swojej właściwości i zastosował środek określony w w/w ustawie.
Merytorycznie odnieść się natomiast trzeba do argumentu, iż mimo zawartego w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 23.02.2010 r. poglądu, że decyzja
Sygn. akt II OSK 2517/11
GINB winna zawierać stanowisko o odmowie wszczęcia postępowania, Sąd ostatecznie zaakceptował zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].03.2007 r. Ten zarzut kasator łączy z zarzutem niezastosowania art. 3 ustawy zmieniającej K.p.a. z 3.12.2010 r.
Istotnie, WSA w Warszawie w wyroku z 23.02.2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2237/09 wydanym w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].03.2007 r., wskazując na fakt wniesienia przez skarżących skargi na w/w decyzję Wojewody Małopolskiego do WSA w Krakowie stwierdził, iż "Po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona więc była możliwość wszczęcia postępowania wewnątrzadministracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ostatecznej." Powołując się na to stwierdzenie, uwadze skarżącego kasacyjnie umknął jednak fakt, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].03.2007 r. zostało wszczęte na wniosek B. G. i J. G. z dnia [...].03.2009 r., a zawiadomienie o wszczęciu zostało wydane przez GINB w dniu [...].07.2009 r., a zatem przed wydaniem w/w wyroku z dnia 23.02.2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2237/09, co jest oczywiste, bowiem wyrok ten dotyczył zawieszenia postępowania właśnie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].03.2007 r. Należy więc uznać, iż orzekający w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].03.2007 r. Sąd wyraził pogląd odnośnie zagadnienia tzw. konkurencyjności postępowań kontrolnych, tj. wewnątrzadministracyjnego i sądowoadministracyjnego, z powołaniem się na orzecznictwo sądowe. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].03.2007 już się toczyło. Wobec tego faktu nie sposób uznać, że pogląd WSA w Warszawie wiązał wprost GINB, zwłaszcza, że Sąd ten kontrolował postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wyrażony pogląd należy rozumieć stosownie do okoliczności sprawy; w tym wypadku, z uwzględnieniem toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania. Tak też rozumiał związanie powyższym poglądem GINB, wydając decyzję z dnia [...].08.2010 r. znak [...] oraz po ponownym rozpoznaniu sprawy - decyzję z [...].10.2010 r. znak [...], wskazując, iż z
8
Sygn. akt II OSK 2517/11
uwagi na w/w pogląd Sądu "należało umorzyć postępowanie wszczęte na wniosek B. G. i J. G.". Dalej w obydwu decyzjach organ wskazuje na zaistnienie przesłanki umorzenia postępowania polegającej na niedopuszczalności weryfikacji decyzji w tym trybie, powołując się na wyrok WSA w Krakowie z 27.10.2008 r., sygn. akt II SA/Kr 655/07. Innymi słowy, organ w zaskarżonym postanowieniu dał wyraz stanowisku o przeszkodzie w kontynuacji wszczętego postępowania. Do związku rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia z w/w wyrokiem WSA w Krakowie z 27.10.2008 r., NSA powróci.
Wobec powyższych wyjaśnień, orzekający NSA nie potwierdza trafności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego niezastosowania art. 3 ustawy z 3.12.2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18, dalej ustawa zmieniająca K.p.a. z 3.12.2010 r.) Przepis ten stanowi, że w sprawach, w których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 11.04.2011 r.) została wydana decyzja, a zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, powinno być wydane postanowienie, właściwą formą załatwienia sprawy jest decyzja. Należy przypomnieć, że zaskarżone rozstrzygnięcie ma formę decyzji.
W nawiązaniu do dotychczasowych rozważań, NSA zauważa, że zaskarżony wyrok w w/w podniesionym zakresie zawiera lakoniczne wyjaśnienia, nie prowadzące w sposób jasny do przyjętej ostatecznie konkluzji co do poprawności zaskarżonej decyzji. Podkreślić natomiast trzeba, że w zaskarżonym wyroku wypowiedziano się jasno odnośnie aspektów merytorycznych sprawy, poprzez wyrażenie oceny co do znaczenia wyroku WSA w Warszawie z dnia 23.02.2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2237/09. Zdaniem orzekającego NSA, w niniejszej sprawie, istotne są kwestie merytoryczne. Te kwestie są przedmiotem poniższych rozważań w związku z ustosunkowaniem się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutów naruszeń o charakterze materialnoprawnym, przypomnieć należy, że rozpatrywanej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty Tarnowskiego z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [...]. Decyzje objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydane zostały w trybie wznowienia postępowania. W decyzjach tych stwierdzono naruszenie prawa lecz odmówiono wznowienia postępowania z uwagi
9
Sygn. akt II OSK 2517/11
na upływ terminu. Powyższe decyzje były kontrolowane przez WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 655/07 oraz NSA w wyroku z dnia 3.03.2010r., sygn. akt II OSK 470/09.
Skarżący kasacyjnie podnosi kwestię oparcia wyroku z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 655/07 wyłącznie na spełnieniu przesłanki określonej w art. 146 §1 K.p.a., tj. upływie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazać jednak należy, iż nie bez znaczenia dla treści rozstrzygnięcia pozostaje treść art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednocześnie związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd winien z urzędu badać legalność kontrolowanych przez siebie rozstrzygnięć również - a nawet przede wszystkim, w zakresie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Oddalenie skargi z innych przyczyn niż brak legitymacji procesowej po stronie skarżącego oznacza, że sąd nie dostrzegł takich naruszeń prawa (w tym również kwalifikowanych), które miałyby wpływ na wynik sprawy. Nawet jeśli w uzasadnieniu wyroku brak jest odniesienia się do tego czy zaistniały (nie zaistniały) przesłanki wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. to nie oznacza to, że nie były one przedmiotem oceny sądu. Jak podkreślono bowiem w wyroku z 27.10.2008 r. II SAS/Kr 655/07, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].03.2007 r. naruszenia prawa. Na s. 4 uzasadnienia stwierdzono: "sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały właściwej oceny prawnej stwierdzonych w sprawie okoliczności. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania." Oznacza to w konsekwencji, że Sąd nie tylko nie dopatrzył się w decyzji z dnia [...].03.2007 r. naruszenia w oparciu o art. 156 § 1 K.p.a., ale i jakichkolwiek naruszeń prawa.
Strona niezadowolona z treści takiego rozstrzygnięcia miała prawo wywiedzenia skargi kasacyjnej i podnoszenia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a, który wskazuje elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Takie stanowisko wynika także - w ocenie Sądu I instancji z analizy uzasadnienia wskazywanej uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 07.12.2009 r., sygn. Akt I OPS 6/09, która stanowi integralną część jej sentencji. NSA wskazał, że "(...). Możliwa jest wszakże i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, jakie nie były objęte orzeczeniem sądu (na przykład fakt
10
Sygn. akt II OSK 2517/11
uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną), albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji". A zatem NSA w cyt. uchwale wskazał, że jedynie w sytuacji, gdy sąd rozstrzygając skargę na rozstrzygnięcie wydane w trybie zwykłym nie mógł dostrzec zaistnienia przesłanki, która winna skutkować stwierdzeniem nieważności, organ - po wpłynięciu wniosku o stwierdzenie nieważności (lub z urzędu) winien takie postępowanie wszcząć i rozpoznać sprawę co do istoty.
W tych okolicznościach Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...].03.2007 r. Zdaniem orzekającego NSA, przeszkodę tą stanowił - co do zasady - już sam wyrok oddalający skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2007 r. Zarzut naruszenia prawa materialnego jest więc nieuzasadniony.
Odnosząc się do "Pisma dowodowego" skarżących kasacyjnie, NSA stwierdza, że załączone do niego dokumenty nie mają bezpośredniego związku z niniejszą sprawą. Każda z załączonych w kserokopii decyzji dotyczy innego przedmiotu, aniżeli rozważany w niniejszym postępowaniu. Decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego INB z [...].07.2009 r. znak: [...] została wydana w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych, zaś decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego INB z [...].07.2009 r. znak: [...] została wydana w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych. Nadto, decyzje te nie były poddane kontroli Sądu I instancji, a przedmiotem kontroli orzekającego NSA jest wyłącznie zaskarżony wyrok. Stąd, NSA nie ma podstaw do odnoszenia się do nadesłanej dokumentacji.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło