II OZ 984/11

Dnia 19 października 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2011 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1123/11 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 roku, Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek M.K. o wstrzymanie wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. Przedmiotem skargi oraz wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszej sprawie jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2011 r., którym organ I instancji ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 100.000 zł. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że wstrzymanie wykonania postanowienia jest konieczne, bowiem z uwagi na treść art. 49 ustawy z dnia 7 czerwca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) nie jest możliwe wydanie decyzji o rozbiórce przed prawomocnym zakończeniem sprawy dotyczącej wysokości opłaty. Skarżąca nie wykazała natomiast, aby w wypadku niewstrzymania wykonania tego postanowienia mogła zaistnieć znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, a tylko wówczas możliwe jest wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniosła argumenty tożsame z argumentami wniosku, wywodząc, że brak uiszczenia przedmiotowej opłaty skutkować będzie orzeczeniem nakazu rozbiórki budynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Po pierwsze, co do zasady, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W niniejszej sprawie przedmiotem postanowienia objętego wnioskiem jest niewątpliwie należność o charakterze pieniężnym, która w przypadku ewentualnego wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego będzie podlegać zwrotowi. Po drugie, przyjąć należy, że nie w każdym jednak przypadku sama możliwość odzyskania uiszczonej należności oznaczać będzie, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Jednakże dla takiego wyjątkowego uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia dotyczącego należności pieniężnej konieczne jest właściwe uzasadnienie wniosku. Właściwe uzasadnienie powinno zaś odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Brak dokładnego wskazania przesłanek wymaganych przez przepis art. 61 § 3 ustawy uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności złożonego przez stronę skarżącą wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, nie publ.). W niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała, że uiszczenie przedmiotowej opłaty będzie bezpośrednio wiązało się dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt, że kwota ta jest kwotą wysoką, okoliczności uzasadniającej wniosek nie stanowi. Po trzecie, brak uiszczenia opłaty legalizacyjnej wiąże się z orzeczeniem przez właściwy organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki (art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Niewątpliwie jednak ewentualna rozbiórka będzie bezpośrednim skutkiem decyzji w tym przedmiocie, a jedynie pośrednim postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej. Stąd też to na etapie postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki strona będzie mogła oczekiwać ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania. Jedynie na marginesie powołać należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1740/07 (nie publ.), gdzie wskazano, że jeżeli brak jest prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii opłaty legalizacyjnej, bowiem przed sądem administracyjnym toczy się postępowanie ze skargi na postanowienie w sprawie opłaty legalizacyjnej, bez względu na to, czy w pierwszej instancji, czy też przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu kasacyjnym, niedopuszczalne jest jako przedwczesne, wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego powinny wstrzymać się z orzekaniem nakazu rozbiórki do czasu prawomocnego (a nie tylko ostatecznego) zakończenia postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.