II OZ 838/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. i R. K. na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 624/11 w sprawie ze skargi Mariusza M. K. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r., znak [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wyrokiem z dnia 6 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 624/11, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od organu na rzecz M. K. i R. K. kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jako postawę zasądzenia kosztów postępowania Sąd powołał art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Skarżący, w imieniu których dział profesjonalny pełnomocnik, pismem z dnia 4 lipca 2011 r., na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., wnieśli zażalenie w przedmiocie zasądzonych kosztów postępowania, żądając uchylenia pkt. III wyroku z dnia 6 czerwca 2011 r. i w tym zakresie przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania lub zmianę zasądzonych na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego poprzez: - zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości żądanej w skardze z dnia 25 maja 2009 r., tj. kwoty 720 zł, a nie tylko kwoty minimalnej w wysokości 240 zł powiększonej o 3 zł tj. w wysokości 243 zł oraz wpisu w wysokości 200 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, co razem stanowi kwotę 937 zł; oraz - zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 360 zł (wynagrodzenie pełnomocnika 360 zł – trzykrotna stawka minimalna w postępowaniu zażaleniowym, tj. zaledwie 50 % stawki dopuszczalnej - § 2 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", a także zwrot wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł. Podstawę zażalenia według skarżących stanowią art. 174 pkt 2 w zw. z art. 200, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209 oraz z art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadniając powyższe skarżący wskazali, że zasądzając na ich rzecz od organu zwrot kosztów postępowania Sąd pierwsze instancji nie objął całej żądanej w skardze kwoty tj. 937 zł, a jedynie kwotę 460 zł. Nadto Sąd uwzględniając tylko część wnioskowanych kosztów w pozostałej części wniosku nie oddalił. Podkreślili, że Sąd nie uzasadnił dlaczego nie zasądził całości żądanych kosztów (dokładnie przez skarżącą wyliczonych i wyczerpująco uzasadnionych), czym naruszył obowiązek wynikający z treści art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Wskazali, że w uzasadnieniu wyroku powołano jedynie art. 200 p.p.s.a., określający ogólne zasady zwrotu kosztów postępowania sądowego, pomijając jakąkolwiek argumentację przemawiającą za zasądzeniem kosztów w przyjętej przez Sąd wysokości. Ponadto skarżący powołali treść § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia i podnieśli, że w niniejszej sprawie czynności dokonane przez ich pełnomocnika - będącego radcą prawnym - pozwalają niewątpliwie na zasądzenie stawki wyższej niż minimalna. Zdaniem skarżących "widoczny jest duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy oraz trafnego spointowania". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło odnieść zamierzonego skutku, bowiem zawarte w pkt. III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2011 r. postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania nie narusza prawa. Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga, czy wystąpiły szczególne przesłanki uzasadniające zasądzenie zwrotu wyższej kwoty kosztów postępowania, w szczególności za czynności dokonane w sprawie przez pełnomocnika skarżących, niż zasądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Stosownie do § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, sąd zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, przy czym podstawę zasądzenia owej opłaty stanowią stawki minimalne określone w stosownych przepisach. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotność stawki minimalnej ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach dokonał precyzyjnego rozważenia i uwzględnienia wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego typu spraw. Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd orzekający pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają w znacznym stopniu nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Jeśli zatem żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocnika pozostała na przeciętnym poziomie to nie istnieją przesłanki do zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II AKz 643/09, publ.: Prokuratura i Prawo 2010/11/41). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie nie uzasadnienia zasądzenia wynagrodzenia w kwocie przewyższającej minimalną stawkę. Dokonanych bowiem przez pełnomocnika czynności procesowych nie można uznać za inne, jak typowe – zwykłe działania wykonywane przez pełnomocników reprezentujących stronę przed sądem. Nadto sprawa zakończona wyrokiem z dnia 6 czerwca 2011 r. nie ma charakteru nazbyt skomplikowanej. Podkreślenia także wymaga, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących nie uzasadnił przekonująco zawartego w zażaleniu wniosku o zmianę wysokości zasądzonych kosztów postępowania, gdyż nie wskazał szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy, wykraczającego poza typowe sytuacje przewidziane przez ustawodawcę. Wskazać należy, że powołany przez Sąd art. 200 p.p.s.a. stanowi, iż w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zasądzając zatem od organu na rzecz skarżących reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika kwotę 460 zł, obejmującą: zwrot kosztów sądowych w postaci uiszczonego wpisu od skargi, uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i wynagrodzenia radcy prawnego zgodnie z treścią § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa i prawidłowo obliczył wysokość kwoty należnej skarżącym tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie znajduje on podstaw prawnych. Przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie. Brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania pomiędzy stronami, które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.