II SA/Wa 1541/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Związku [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Izbie Celnej – stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, – zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, – zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego Związku [...] kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby M. G. w Izbie Celnej w W., po czym postanowieniem z grudnia (wskazanie dnia nieczytelne – k. [...] akt administracyjnych) 2009 r. nr [...] mając za postawę art. 31 § 1 k.p.a., dopuścił do udziału w postępowaniu [...]. Następnie Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], działając na postawie art. 26 pkt 13 i art. 27 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) w zw. z art. 104 k.p.a., zwolnił M. G. ze służby w Izbie Celnej w W. w związku z upływem 12 miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych z uwagi na fakt, iż nie nastąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Jednocześnie dniem zwolnienia ze służby będzie dzień upływu trzymiesięcznego terminu licząc od dnia doręczenia decyzji, zaś po doręczeniu decyzji zwalnia się skarżącego od pełnienia służby z zachowaniem prawa do uposażenia. Powyższa decyzja została doręczona [...] w dniu [...] czerwca 2010 r., zaś skarżącemu usiłowano ją doręczyć w trybie zastępczym i po niezastaniu wymienionego w mieszkaniu w dniu 31 maja 2010 r., awizowano ją powtórnie w dniu 7 czerwca 2010 r., po czym – jako niedoręczoną – zwrócono organowi w dniu 15 czerwca 2010 r. (k. [...] akt administracyjnych). Po rozpoznaniu wniosku [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 81 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzi rażące naruszenie przepisów art. 6 i 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 6 k.p.a organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji państwowej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Zdolność prawna do prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, nie budzi wątpliwości. Zgodnie z treścią art. 1b pkt 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, realizacja polityki kadrowej i szkoleniowej w podległych jednostkach organizacyjnych Służby Celnej należy do zadań dyrektora izby celnej. Przesłanki ustania stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych zawarte zostały w art. 25 – 26 ustawy i zwolnienie ze służby w tym przypadku nastąpiło na podstawie art. 26 pkt 13, tj. na podstawie wskazanego w sposób jednoznaczny przepisu prawa materialnego. Ponadto zaskarżona decyzja zawiera wszystkie składniki struktury decyzji administracyjnej wyszczególnione w art. 107§1 k.p.a. Ponadto w rozpoznawanej sprawie organ na żadnym etapie nie wypowiedział się w kwestii winy M. G. w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Niezależnie od powyższego argumenty o nieuzasadnionym przedłużeniu postępowania nie dotyczą przedmiotowej sprawy i nie zasługują na uznanie argumenty dotyczące rażącego naruszenia art. 26 pkt 13 ustawy, natomiast aspekt finansowy jest tylko jednym z elementów branych pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy i zawartych w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Podobnie rzecz się ma z zarzutem rażącego naruszenia art. 110 k.p.a. natomiast pozostałe zarzuty mają charakter ogólny i są stale poruszanie w korespondencji, nie wnosząc nic nowego do sprawy. Powyższa decyzja została doręczona zarówno [...], jak i M. G. mimo, że nie złożył od niej odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, [...] zarzucił zaskarżonej decyzji: I. naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest: a) rażące naruszenie przepisów art. 6 i 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez uzasadnienie decyzji "słusznym interesem" bez wskazania czyjego "słusznego interesu" dotyczy rozstrzygnięcie oraz bez wskazania podstawy prawnej zastosowania kryterium "słusznego interesu", b) rażące naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz błędne odniesienie do interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wbrew faktycznemu dobru służby i interesowi publicznemu oraz słusznemu interesowi obywatela, c) rażące naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez pominięcie potrzeby pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa przez odrzucenie wniosków dowodowych wskazujących na prawdopodobną tendencyjność postępowania i wymuszenie jego prowadzenia i zakończenia zwolnieniem ze służby, wydanym przez przełożonego Dyrektora Izby Celnej w W., tj. przez Szefa Służby Celnej II. naruszenie prawa materialnego przejawiające się w: a) niezastosowanie podczas rozstrzygania sprawy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP zawierający zasadę domniemania niewinności, b) nieuprawnionym przedłużeniu okresu zawieszenia powyżej okresu trzech miesięcy bez przywołania faktycznych szczegółowych okoliczności, tj. wbrew normie art. 23 ust. 3 ustawy, co skutkuje nieuprawnionym zastosowaniem normy art. 26 pkt 13 ustawy, c) rażące naruszenie art. 26 pkt 13 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i uzasadnienie decyzji "aspektem finansowym", d) rażące naruszenie art. 110 k.p.a. poprzez wydanie drugiej decyzji w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, e) naruszenie art. 30 Konstytucji RP poprzez brak poszanowania godności człowieka. Wszelkie działania administracji publicznej powinny być interpretowane w odniesieniu do poszanowania godności człowieka jako źródła wszelkich praw, a więc i zasad postępowania organów administracji publicznej, interpretacji norm prawnych ich stosowania, f) naruszenia art. 31 ust. 2 Konstytucji RP poprzez prawdopodobne działanie Dyrektora Izby w W. na podstawie wytycznych przełożonego, g) inne, wyszczególnione w uzasadnieniu. W związku z tym wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wydanej w I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. wskazanie w rozstrzygnięciu organowi, że skarżący nie powinien mieć przedłużonego okresu zawieszenia, gdyż nie wskazano szczegółowych okoliczności do jakich obliguje go przepis ustawy, 3. wskazanie organowi, że błędnie ocenił interes społeczny i interes obywateli, wg organu "słuszny interes", 4. przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, które nie zostały uznane za dowody przez organ, a w konsekwencji nie przeanalizowane, 5. przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. K. na okoliczność narady i wydania dyspozycji w zakresie zwalniania funkcjonariuszy, których okres zawieszenia przekroczył 12 miesięcy, 6. przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka S. S. na okoliczność istnienia dowodów, że organ działał pod wpływem wytycznych przełożonych, 7. [...] 8. [...]. Natomiast skarżący M. G. zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę art. 26 i 25 ustawy o Służbie Celnej przez ich niezastosowanie albo wręcz błędne stosowanie polegające na cytowaniu nieistniejącego art. 26 pkt 13 ustawy, a także art. 103 pkt 3 ustawy gdy decyzja o przedłużeniu zawieszenia wydana była do końca postępowania. W tej sytuacji wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, jako pozbawionych podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę skarżącego Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej odrzucenie, bowiem skarżący nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], a decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] została mu doręczona jedynie do wiadomości, zaś w odniesieniu do skargi [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżących. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz nie może wydać nawet orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Z kolei według art. 111 § 1 tejże ustawy, sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Skoro w rozpoznawanej sprawie dopuszczono do postępowania [...] i w konsekwencji doręczano mu wszystkie i te same, co skarżącemu, pisma procesowe oraz rozstrzygnięcia organu, to sąd był zobligowany zastosować regulacje zawartą w art. 111 § 1 ustawy. Według art. 42 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy, a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wyżej opisany, o czym stanowi przepis art. 44 k.p.a.: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Powyższe prowadzi do wniosku, że pisma nie można uznać za doręczone w rozumieniu art. 44 § 4 k.p.a., w sytuacji, gdy powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki zawierającej to pismo zostanie pozostawione adresatowi w miejscu, o którym mowa w § 2 (oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) przed upływem terminu przewidzianego na podjęcie przesyłki, określonego w pierwszym zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, czyli przed upływem siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia. Dodać należy, że według art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Do obliczenia tak zakreślonego terminu poprzedzającego możliwość dokonania powtórnego zawiadomienia nie wlicza się więc dnia, w którym dokonano pierwszego zawiadomienia (vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1000/07, Lex Polonica nr 1785698). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie decyzję z dnia [...] maja 2010 r. usiłowano doręczyć skarżącemu M. G. zastępczo, lecz – jak wynika ze stempli i adnotacji na kopercie – pierwsze awizo miało miejsce w dniu 31 maja 2010 r., zatem drugie awizowanie winno nastąpić (zgodnie z art. 44 § 3 – po siedmiu dniach) w dniu 8 czerwca 2010 r., a nie – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – w dniu 7 czerwca, a zatem przedwcześnie. W konsekwencji decyzja owa nie weszła skutecznie do obrotu prawnego i tym samym rażąco naruszono przepis art. 15 k.p.a., pozbawiając skarżącego M. G. możliwości dwuinstancyjnego procedowania. Natomiast wniosek o odrzucenie skargi nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem obie sprawy zostały połączone. Skoro zaś tak, to zbędne staje się – jako przedwczesne – odnoszenie do zarzutów ze skargi i w tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2) i art. 152 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 i 205 § 1 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.