II OSK 516/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-08
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy po odmowie przyznania prawa pomocy, sąd powinien ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu sądowego, jeśli strona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów przed upływem terminu do uiszczenia wpisu?Ratio decidendi
Po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy, sąd powinien ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu sądowego, jeśli strona złożyła taki wniosek przed upływem pierwotnego terminu do uiszczenia opłaty. Pierwotne wezwanie traci aktualność, a siedmiodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie od daty doręczenia nowego wezwania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. W. i R. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wydania nakazu wstrzymania użytkowania autostrady. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uiścili wpisu sądowego pomimo wezwań. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi bez ponownego prawidłowego wezwania do uiszczenia wpisu po odmowie przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
II OSK 516 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 231/11 w zakresie odrzucenia skargi J. W. i R. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu wstrzymania użytkowania autostrady postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
II OSK 516 / 12
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. W. i R. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania nakazu wstrzymania użytkowania autostrady.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zarządzeniami z dnia 1 lutego 2011 r. wezwano każdego ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenia na te zarządzenia zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 7 czerwca 2011 r.
Zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2011 r. wezwano skarżących do wykonania zarządzeń z dnia 1 lutego 2011 r. w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania skarżący odebrali w dniu 19 lipca 2011 r., a zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał z dniem 26 lipca 2011 r. Skarżący w wyznaczonym terminie nie uiścili wpisu sądowego od skargi.
W dniu 26 lipca 2011 r. skarżący wnieśli o przyznanie im prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nadsyłając wypełnione formularze PPF. Postanowieniami z dnia 30 września 2011 r. oraz 4 października 2011 r. referendarz sądowy odmówił im przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie wnieśli sprzeciwu.
Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2011 r. Sąd zwrócił się do Oddziału Finansowo- Budżetowego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie o udzielenie informacji, czy została uiszczona przez skarżących kwota z tytułu wpisu sądowego od ww. skargi. Po sprawdzeniu w dokumentach księgowych Sądu ustalono, że nie zidentyfikowano wpłaty do dnia 23 listopada 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazał na normę art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oraz podkreślił, że w niniejszej sprawie żaden ze skarżących nie uiścił wpisu sądowego od skargi w wyznaczonym terminie i z tego względu na podstawie ww. przepisu orzeczono jak na wstępie.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł J. W., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi ze względu na nie uiszczenie stosownego wpisu sądowego mimo, iż skarżący nie został ponownie prawidłowo wezwany do jego uiszczenia.
Wskazując na powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenia na podstawie art. 203 zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Wskazać należało, iż zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. "Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd".
W okolicznościach niniejszej sprawy wobec oddalenia zażalenia skarżących na zarządzenie wzywającego ich do uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi, postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r. zostali oni wezwani wobec prawomocności tego zarządzenia do jego wykonania w terminie 7 dni od jego otrzymania, pod rygorem odrzucenia ww. skargi. Wezwania te zostały doręczone skarżącym w dniu 19 lipca 2011 r. W ostatnim dniu upływu zakreślonego terminu skarżący wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich od kosztów sądowych, które to wnioski zostały rozpoznane odmownie. Podstawowy problem sprowadzał się, zatem do ustalenia, czy po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy, Sąd winien ponownie wezwać skarżących do uiszczenia wpisu określonego w prawomocnym zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 lutego 2012 r., czy też skutecznym pozostaje w tym zakresie wezwanie do wykonania tego zarządzenia przesłane skarżącym w dniu 19 lipca 2011r.
Odpowiadając na tak przedstawione zagadnienie, zauważyć należy, iż w orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny utrwalony jest pogląd, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność i gdy nastąpi odmowa zwolnienia, wezwanie powinno być powtórzone po uprawomocnieniu się odmowy. Siedmiodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie w takiej sytuacji od daty doręczenia nowego wezwania do uiszczenia opłaty, a nie od doręczenia stronie wypisu postanowienia o odmowie zwolnienia jej od kosztów sądowych ani nie od daty uprawomocnienia się postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2005 r. sygn. akt II FZ 125/05, ONSAiWSA z 2006 r., z. 1, poz. 12; z dnia 6 czerwca 2009 r. sygn. akt II OZ 481/09, niepubl.; z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt II FZ 1003/10, niepubl.). Skoro, zatem złożenie przez stronę wniosku o przyznanie jej prawa pomocy powoduje, że dokonane uprzednio wezwanie do uiszczenia wpisu uważa się za niebyłe, to wobec tego, że potrzeba usunięcia braków pozostaje aktualną, Przewodniczący Wydziału winien był zarządzić skierowanie do strony nowego wezwania. Tym samym zasadnym okazał się być przedstawiony w kasacji zarzut naruszenia art. 220 § 3 p.p.s.a
Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd nie orzekał, ponieważ o kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło