IV SA/Wa 2251/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-10
Skład orzekający: Anna Szymańska, Tomasz Wykowski, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Geodeta Kraju, orzekając o pozbawieniu uprawnień zawodowych geodety na podstawie art. 46 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ma obowiązek badać okoliczności popełnienia czynu, za który geodeta został skazany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, czy też samo skazanie jest wystarczającą podstawą do pozbawienia uprawnień?Ratio decidendi
Główny Geodeta Kraju, orzekając o pozbawieniu uprawnień zawodowych na podstawie art. 46 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie ma obowiązku badania okoliczności popełnienia czynu, za który osoba została skazana prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Sam fakt skazania za przestępstwa wymienione w tym przepisie jest wystarczającą i obligatoryjną podstawą do pozbawienia uprawnień zawodowych, a organ administracji nie może weryfikować prawomocnego orzeczenia sądu karnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Głównego Geodety Kraju, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień zawodowych geodety. Podstawą decyzji było prawomocne skazanie skarżącego wyrokiem sądu karnego za poświadczenie nieprawdy w protokole granicznym (art. 271 § 1 k.k.). Skarżący zarzucał organowi administracji naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności czynu oraz błędne zastosowanie art. 46 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, twierdząc, że skazanie nie wpływa na jego zdolność do czynności prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień zawodowych - oddala skargę -
IV SA/Wa 2251/10
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dalej "Sądu", decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Główny Geodeta Kraju, dalej "Geodeta", utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], orzekającą o pozbawieniu geodety uprawnionego M. S., dalej "skarżącego", prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G. s.c. z siedzibą przy ulicy [...], uprawnień zawodowych.
Zaskarżona decyzja Geodety zapadła w następującym stanie faktycznym:
Dnia [...] lipca 2010 r. do Geodety wpłynął przy piśmie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2010 r. odpis prawomocnego wyroku nakazowego z dnia [...] października 2008 r., wydanego przez Sąd Rejonowy w S., Wydział [...] w sprawie o sygn. akt [...].
Przywołanym wyrokiem skarżący został: (-) uznany winnym tego, że w dniu [...] czerwca 1999 r. w S. przy ulicy [...], jako uprawniony geodeta dokonał poświadczenia nieprawdy w protokole granicznym sporządzonym w ramach prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego nr [...] poprzez wpisanie do tego protokołu jako uczestnika czynności osoby, której tam nie było podczas jej wykonywania, a mianowicie K. J., zaś czynność ta miała znaczenie prawne, a następnie protokołem tym posłużył się poprzez jego przedłożenie w Wydziale Geodezji Urzędu Miejskiego w S., czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art.271§1 kodeksu karnego, (-) skazany na karę grzywny.
W związku z zapadnięciem powyższego wyroku, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Geodeta pozbawił skarżącego uprawnień zawodowych na podstawie art.46 ust.3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz.2027 z późn.zm.), dalej "ustawy".
Skarżący wniósł do Geodety o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że organ nie zbadał, czy do poświadczenia nieprawdy w protokole granicznym istotnie doszło oraz, że brak jest przepisu prawa z którego wynikałoby, że wyrok sądu karnego wiąże Geodetę.
Rozpatrzywszy sprawę ponownie zaskarżoną obecnie decyzją, Geodeta utrzymał własne rozstrzygnięcie w mocy.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Geodeta wskazał w szczególności, co
następuje:
Zgodnie z art.46 ust.3 ustawy, w przypadku utraty zdolności do czynności prawnych przez osoby, o których mowa w art. 42, albo skazania ich za przestępstwa przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa skarbowe oraz inne przestępstwa mające znaczenie ze względu na wykonywany zawód - o pozbawieniu uprawnień zawodowych orzeka Główny Geodeta Kraju w drodze decyzji.
Sam fakt skazania osoby posiadającej uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii za przestępstwa, o które chodzi w art.46 ust.3 ustawy zobowiązuje Geodetę do wydania, bez wniosku podległego mu organu, decyzji orzekającej o pozbawieniu tej osoby uprawnień zawodowych, przy czym Geodeta nie ma możliwości dokonywania oceny zarówno towarzyszących temu skazaniu okoliczności, jak też wpływu czynu będącego podstawą skazania na wynik postępowania administracyjnego z zakresu geodezji i kartografii, w toku którego czyn ten został popełniony. Stanowisko takie zajmuje sądownictwo administracyjne.
W świetle powyższych okoliczności pozbawienie skarżącego uprawnień zawodowych było obligatoryjne.
Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Geodety, zarzucając jej naruszenie:
1) Art.7 w związku z art.77§1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, na czym polegał czyn skarżącego, będący podstawą skazania;
2) Art.46 ust.3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez przyjęcie, że skarżący utracił zdolność do czynności prawnych.
Uzasadniając zarzuty skargi skarżący w szczególności wskazał, że:
- w postępowaniu administracyjnym zaniechano przesłuchania K. J., którego podpis figuruje pod protokołem granicznym, na okoliczność tego, czy podpis ten został złożony przez niego,
- w świetle przepisów art. 11 i 12 k.c. fakt skazania skarżącego w postępowaniu karnym nie ma wpływu na jego zdolność do czynności prawnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja Geodety odpowiada przepisom prawa obowiązującym w dacie jej wydania.
Trafnie uznano w postępowaniu administracyjnym, że: po pierwsze, przepis art.46 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nakłada na Głównego Geodetę Kraju obowiązek orzeczenia o utracie uprawnień zawodowych zawsze, o ile wystąpi któreś ze zdarzeń wskazanych w tym przepisie, po drugie, że przesłanki do orzeczenia o utracie uprawnień wystąpiły w odniesieniu do skarżącego.
Zgodnie z przywołanym przepisem art.46 ust.3 ustawy, w przypadku utraty zdolności do czynności prawnych przez osoby, o których mowa w art.42, albo skazania ich za przestępstwa przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa skarbowe oraz inne przestępstwa mające znaczenie ze względu na wykonywany zawód - o pozbawieniu uprawnień zawodowych orzeka Główny Geodeta Kraju w drodze decyzji.
Jak podniesiono w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r. , sygn. akt II GSK 587/08, przepis ten reguluje skutki utraty przez osobę uprawnioną zdolności do czynności prawnych oraz zrównanego z nią co do konsekwencji skazania za wymienione przestępstwa wymagające pozbawienia uprawnień zawodowych. Przeszkodą do wykonywania zawodu jest tu stan zdrowia i - najogólniej biorąc - utrata rękojmi wykonywania zawodu, w przeciwieństwie do braku należytej staranności, wiedzy technicznej i znajomości prawa rodzących odpowiedzialność przewidzianą w art.46 ust. 1 i 2. W omawianej tu sytuacji sam fakt skazania za przestępstwa, o które chodzi w art.46 ust. 3, rodzi obowiązek wydania przez Głównego Geodetę Kraju, bez wniosku podległego mu organu, decyzji orzekającej o pozbawieniu uprawnień zawodowych, bez możliwości zajmowania się analizą towarzyszących mu okoliczności i wpływu takiego czynu na postępowanie administracyjne z zakresu geodezji i kartografii, w którym doszło do jego popełnienia.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do cytowanej wyżej wykładni art.46 ust.3 ustawy, stwierdzając, że wynika ona wprost zarówno z literalnego brzmienia przepisu, jak i z oczywistych przesłanek celowościowych, przewidujących automatyzm w orzekaniu o utracie uprawnień zawodowych przez osobę posiadającą uprawnienia w zakresie geodezji i kartografii w szczególności w sytuacji, w których w pracy tej osoby doszło do nieprawidłowości spełniających znamiona czynu zabronionego, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego.
Z akt sprawy wynika, co następuje:
- skarżący posiadał uprawnienia zawodowe z zakresu geodezji i kartografii (geodeta uprawniony, świadectwo uprawnień zawodowych nr [...]),
- wspomnianym na wstępie wyrokiem sądu powszechnego z dnia [...] października 2008 r., prawomocnym od dnia [...] października 2008 r., skarżący został skazany za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów (odpis orzeczenia w aktach administracyjnych sprawy - k.27).
Sytuacja ta wypełnia hipotezę art.46 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Główny Geodeta Kraju był w tej sytuacji zobowiązany do zastosowania sankcji zawartej w tym przepisie, tj. do orzeczenia o pozbawieniu skarżącego uprawnień zawodowych.
Orzekający w sprawie Geodeta nie miał ustawowego umocowania do wyjaśniania okoliczności popełnienia przez skarżącego czynu, za który został skazany wyrokiem sądu powszechnego. Podkreślić należy, że dokonywanie takich ustaleń przez organ administracji, w tym w szczególności dokonywanie ich w kształcie, jaki postuluje skarżący (przesłuchanie osoby, której wpisanie do protokołu granicznego przez skarżącego było podstawą wydania w stosunku do niego wyroku
skazującego), prowadziłoby do oczywiście niedopuszczalnej prawnie weryfikacji prawomocnego orzeczenia sądu karnego. Wbrew twierdzeniom skargi należy wskazać, że wyrok ten był dla organu bezwzględnie wiążący, a źródłem tego związania jest sam art.46 ust.3 ustawy.
O ile skarżący kwestionował prawidłowość orzeczenia sądu powszechnego z dnia [...] października 2008 r., winien był w stosownym czasie skorzystać z przewidzianych przepisami prawa procedur odwoławczych.
W odniesieniu do innego zarzutu skargi należy wskazać, że Geodeta nie stwierdził, że wskutek zapadnięcia wyroku skazującego skarżący utracił zdolność do czynności prawnych, a jedynie wywodził, dokonując wykładni art.46 ust.3 ustawy, że przewiduje on takie same skutki - odnośnie bytu uprawnień zawodowych w zakresie geodezji i kartografii - w dwóch odrębnych od siebie sytuacjach: utraty zdolności do czynności prawnych oraz skazania za przestępstwa wymienione w przepisie.
Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe względy na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło