II SA/Wa 591/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 3 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia J. G. pozwolenia na broń palną bojową. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Komendant Główny Policji odmówił na podstawie art. 149 § 3 kpa wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia J. G. pozwolenia na broń palną bojową, ponieważ w ocenie organu wniosek w tej sprawie złożony został z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Wnioskodawca, powołując się na dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 kpa podniósł, że cofając mu pozwolenie na broń organy Policji nie uwzględniły powodów, które spowodowały skazanie go za popełnienie przestępstw i wykroczeń skarbowych, tj. złej kondycji finansowej reprezentowanych przez niego spółek, o czym świadczy załączony do wniosku bilans finansowy z 2006 r. Organ podkreślił, że okoliczność ta była niewątpliwie znana stronie przed wydaniem decyzji ostatecznej w tej sprawie, a skoro tak, to nie można o niej mówić jako o okoliczności nowej bądź nowym dowodzie. Natomiast przyjęcie innego rozumienia "nowej okoliczności bądź nowego dowodu" spowodowałoby brak możliwości stosowania art. 148 § 1 kpa (w jego myśl wniosek o wznowienie postępowania wnosi się w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną), co stanowiłoby swego rodzaju zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy, który sformułował ten przepis prawa. J. G. wniósł do Komendanta Głównego Policji wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy zakończonej wskazaną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Podniósł, że w jego ocenie, w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który wskazał jako podstawę wznowienia postępowania, chodzi o okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji i nie znaną organowi, który decyzję tę wydał, a więc nową dla tego organu, a nie dla strony postępowania administracyjnego. Wskazał również, że sprawozdania i bilanse spółek ujawniane są w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz w Monitorze Sądowym. Sprzeczny zatem z przejrzystymi okolicznościami niniejszej sprawy jest w jego przekonaniu argument Komendanta Głównego Policji zawarty w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji o możliwości dawkowania organowi informacji przez stronę w toku postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Zdaniem strony, organ administracji publicznej, skoro jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa), to winien jest tego rodzaju jawne informacje ustalać i uwzględniać we własnym zakresie. O tym, że w sprawie cofnięcia jej pozwolenia na broń tak się nie stało, strona powzięła wiadomość dopiero - jak wskazała - we wrześniu 2010 r., podczas analizy dokumentów dotyczących przedmiotowego postępowania. Składając wniosek o jego wznowienie w tym samym miesiącu, uczyniła to zatem w terminie wskazanym w art. 148 § 1 kpa. W rezultacie uważa, że istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji oraz do wznowienia postępowania, a w jego wyniku - do uchylenia decyzji cofającej jej pozwolenie na broń palną bojową. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. organ powołał się na treść art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145a kpa, w których to przepisach ustawodawca przewidział okoliczności, w przypadku zaistnienia którejkolwiek z nich właściwy organ administracji publicznej wydaje stosowną do poczynionych ustaleń decyzję (art. 151 § 1 kpa). Rozstrzyga natomiast sprawę po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia, wszczynanego z urzędu lub na wniosek strony (art. 147 kpa) postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. Postanowienie to nie może być jednakże wydane (a tym samym nie zostanie przeprowadzone postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania wcześniejszego, zakończonego ostateczną decyzją - art. 149 § 2 kpa), jeżeli wstępna, dokonywana pod względem formalnym, analiza wniosku strony o wznowienie postępowania ujawni istnienie jakiejkolwiek okoliczności, nakazującej zastosowanie art. 149 § 3 kpa, tj. np. wniosek ten został złożony z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa albo w sposób oczywisty nie opiera się na żadnej z ustawowych przesłanek określonych w art. 145 lub art. 145a kpa. Tymczasem w wyniku wstępnej oceny wniosku J. G. o wznowienie postępowania organ stwierdził, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z takim przypadkiem, przy czym - co należy podkreślić - ta druga okoliczność, czyli faktyczne niewskazanie przez stronę żadnej z przesłanek wznowienia postępowania, wynika z tej pierwszej. Wprawdzie strona przywołała w swym wniosku o wznowienie postępowania konkretny przepis prawa procesowego, dający jej zdaniem podstawę do takiego działania organu (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) i czyni to również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże, w ocenie organu, z oczywistych względów nie można jej sposobowi rozumienia treści tego przepisu prawa przyznać słuszności. Jak bowiem podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1191/09, choć "(...) w treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa mowa jest o ujawnieniu nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję (...), to jednak oczywiste jest, że strona może na tej podstawie domagać się wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy przed wydaniem decyzji ostatecznej nie wiedziała o tychże okolicznościach lub dowodach." Jednak w niniejszej sprawie strona miała wiedzę o okoliczności, z której wywodzi podstawę do wznowienia postępowania, przed wydaniem przez Komendanta Głównego Policji ostatecznej decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową, a nawet jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. W myśl natomiast art. 148 § 1 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (zakończonego decyzją ostateczna) rozpoczyna bieg w dniu, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W przypadku uchybienia temu terminowi działanie organu administracji publicznej w omawianym trybie nadzwyczajnym nie jest dopuszczalne, co implikuje konieczność wydania decyzji na podstawie art. 149 § 3 kpa. Taki jest też wynik wstępnej, formalnej oceny wniosku strony o wznowienie postępowania. Organ podkreślił jednocześnie, że nie ma znaczenia, kiedy J. G. zorientował się, że organ prowadzący pierwotne postępowanie nie uwzględnił - jego zdaniem - okoliczności, która w jego przekonaniu winna mieć znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia pierwotnej sprawy co do jej istoty, lecz to, kiedy okoliczność ta istniała. Natomiast o tym, czy organ I instancji, jak i organ odwoławczy w swoich decyzjach uwzględniły wszystkie okoliczności rozstrzygając sprawę cofnięcia pozwolenia na broń, strona dowiedzieć się mogła nie później, niż w dniu doręczenia jej decyzji wydanej w II instancji administracyjnej, tj. w dniu [...] grudnia 2007 r. Decyzje te zawierały bowiem tak uzasadnienie prawne, jak i faktyczne. Odnosząc się do kolejnego argumentu strony zawartego w jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zauważył, że w art. 145 § 1 pkt 5 kpa mowa jest o nowych okolicznościach lub dowodach, które "wyszły na jaw", co dodatkowo - w kontekście powyższych rozważań - sugeruje obiektywne przyczyny ich ujawnienia w określonym czasie, a więc "element zaskoczenia" tak dla organu, jak i strony postępowania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie elementu takiego nie ma tym bardziej, że w postępowaniu administracyjnym nie bada się zasadności i prawidłowości zapadłego wobec posiadacza pozwolenia na broń wyroku skazującego niezawisłego sądu, a więc i powodów, dla których skazany dopuścił się objętych takim wyrokiem przestępstw. Ponadto Komendant Główny Policji przeprowadził już na wniosek strony postępowanie administracyjne w trybie art. 145 § 1 kpa, nie stwierdzając zaistnienia żadnej z przesłanek wadliwości postępowania, w tym także obecnie podnoszonej przez stronę - czyli w pkt. 5 tego przepisu prawa. W sprawie tej zapadła już decyzja ostateczna z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], a zatem rozstrzygnięcie to ma charakter wiążący. Ponowne więc merytoryczne rozpatrzenie sprawy w trybie wznowienia, gdy brak jest przesłanek do usunięcia tej ostatecznej decyzji z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym skutkowałoby wystąpieniem w kolejnej decyzji w tym samym zakresie ciężkiej wady kwalifikowanej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Stąd zatem i z tej przyczyny zasadne jest zastosowanie dyspozycji art. 149 § 3 kpa. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., a także o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2007 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oraz o uchylenie wskazanej decyzji z dnia [...] września 2007 r. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że w jego ocenie, istnieją przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż wskazane we wniosku o wznowienie okoliczności i dowody istniały w dniu wydania decyzji przez organ administracyjny, jednak w dniu wydawania decyzji nie były znane organowi administracyjnemu. Organ rozpatrując sprawę selektywnie uwzględnił okoliczności i dowody, które potwierdzały zasadność decyzji. Obecnie zaś organ uniemożliwia skarżącemu podjęcie działań w celu rzetelnej oceny sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Stwierdzenie faktu występowania jednej z przyczyn wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – powoływanej dalej jako kpa) rodzi po stronie właściwego organu konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Zakres rozpoznania sprawy w toku wznowionego postępowania wyznacza art. 149 § 2 kpa, zgodnie z którym przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie w którym została wydana decyzja ostateczna było dotknięte jedną z wad prawnych skutkujących wznowieniem oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną. Odmowa wznowienia postępowania możliwa jest w razie gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy strona złożyła żądanie wznowienia z uchybieniem ustawowego terminu z art. 148 § 1 i 2 kpa. W myśl art. 149 § 2 kpa podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy stanowi postanowienie o wznowieniu postępowania. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów z art. 148 kpa. Na tym też etapie organ bada również, czy wniosek pochodzi od strony. Zgodnie bowiem z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Jak wynika z powyższego, odmowa wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie z przyczyn formalnych. W takiej zaś sytuacji, stosownie do art. 149 § 3 kpa w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. W rozpatrywanej sprawie skarżący we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] września 2010 r. niewątpliwie przywołał przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Wskazał bowiem, że wydając decyzje w sprawie cofnięciu pozwolenia na broń, organy nie uwzględniły powodów, które spowodowały skazanie strony za popełnienie przestępstw i wykroczeń skarbowych, tj. złej kondycji finansowej reprezentowanych przez niego spółek. Na potwierdzenie powyższego do wniosku załączył bilans finansowy z 2006 r. W ocenie Sądu, organy rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] września 2010 r. prawidłowo zastosowały przepis art. 149 § 3 kpa i wydały decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zarówno organ I jak i II instancji odnosił się przede wszystkim do braku przymiotu "nowości" okoliczności przytaczanych przez skarżącego jako przesłanki wznowienia postępowania, to zauważyć należy, że powyższy sposób argumentacji organu winien zostać przeanalizowany w świetle treści art. 148 § 1 kpa. Otóż, zgodnie ze wskazanym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. A zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego, dla obliczania wskazanego terminu istotny jest moment, w którym strona dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą wznowienia nie zaś, moment kiedy strona uzyskała informację o braku wiedzy organu o tejże okoliczności. Skoro, jak słusznie zauważył organ, J. G. o okoliczności wskazanej jako przyczynie wznowienia wiedział jeszcze zanim zakończyło się pierwotne postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, to niewątpliwie wniosek z dnia [...] września 2010 r. złożony został z uchybieniem miesięcznego terminu, o który mowa w art. 148 § 1 kpa. Z tej właśnie przyczyny, niezależnie od pozostałych wskazywanych przez organy administracji w uzasadnieniu decyzji argumentów, w niniejszej sprawie należało odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.