II OSK 2083/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie NSA Małgorzata Stahl del. NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 591/11 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. G. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 września 2011 r., sygnatura akt II SA/Wa 591/11, oddalił skargę J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową. Wyrok ten zapadł w następujących istotnych okolicznościach sprawy. Śląski Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z [...] lipca 2006 r., powołując się na art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 18 ust. 4 tej ustawy, cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, gdyż ustały okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę jego wydania. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z [...] września 2006 r., który podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że ustały okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wydania pozwolenia na broń, a nadto stwierdził, że skoro skarżący został skazany za wykroczenia i przestępstwa skarbowe, to jest osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 stycznia 2007 r., sygnatura akt VI SA/Wa 2119/06, uchylił wyżej wskazane decyzje stwierdzając w uzasadnieniu m.in., że "skazujący wyrok, zgodnie z którym uznano skarżącego za winnego popełnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych nie obligowały organu do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową". Rozpoznając sprawę po wskazanym wyroku WSA w Warszawie Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z [...] września 2007 r., powołując się na art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 18 ust. 4 tej ustawy, cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej po pierwsze, dlatego że ustały okoliczności, z powodu których to pozwolenie wydano; po drugie, dlatego że prawomocne skazanie skarżącego za przestępstwa i wykroczenia skarbowe powoduje powstanie uzasadnionej obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2007 r. Obie wyżej wskazane decyzje nie zostały skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 13 czerwca 2008 r., sygnatura akt VI SA/Wa 946/08, odrzucił skargę skarżącego na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2007 r. Podaniem z 6 września 2010 r., złożonym 9 września 2010 r., skarżący, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z 13 września 2007 r. Uzasadniając podanie skarżący stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym pominięto oczywiste okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, w szczególności nie uwzględniono, iż orzeczenia, będące podstawą cofnięcia mu pozwolenia na broń, zostały wobec niego wydane w związku z tym, że był organem osób prawnych. Dalej skarżący twierdził, że nieuregulowanie należności, będące przyczyną jego skazania, nie wynikało z jego złej woli, lecz z sytuacji finansowej podmiotów gospodarczych, którymi kierował. Podniósł, że organy wskazanych spółek, nie regulując należności działały w stanie wyższej konieczności, bowiem w razie uregulowania tych należności nie byłyby w stanie wypłacić wynagrodzeń pracownikom spółek. Na potwierdzenie przytoczonych faktów skarżący do podania dołączył sprawozdania finansowe wskazanych spółek. Komendant Główny Policji decyzją z [...] listopada 2010 r. odmówił wznowienia postępowania. Uzasadniając swoją decyzję organ administracji stwierdził, że wskazana w podaniu przyczyna wznowienia nie mieści się w katalogu podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Organ administracji wyjaśnił, że na pierwszy rzut oka widać, iż okoliczność, którą skarżący wskazał jako przyczynę wznowienia, nie wyszła na jaw po wydaniu ostatecznej decyzji oraz że nie jest to dla skarżącego okoliczność nowa. Następnie szerzej uzasadnił przyjęcie, że skarżący o okolicznościach, na które się powołuje, jako podstawę wznowienia, wiedział jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] września 2007 r. oraz przedstawił argumentację, według której podstawą wznowienia nie mogą być okoliczności znane stronie przed wydaniem decyzji. Jako jeden z argumentów Komendant Główny Policji wskazał art. 148 § 1 k.p.a. i wynikający z tego przepisu wymóg złożenia podania o wznowienie w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Według organu administracji przepis ten nie mógłby być stosowany, skoro skarżący o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia wiedział jeszcze zanim zakończyło się postępowanie. Rozpoznając złożony przez skarżącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Komendant Główny Policji decyzją z [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy poprzednią swoją decyzję. Organ stwierdził, że odmowa wznowienia postępowania może być uzasadniona po pierwsze, tym, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., po drugie, tym, że w sposób oczywisty nie opiera się ono na żadnej z ustawowych podstawach wymienionych w art. 145 lub art. 145a k.p.a. Dalej Komendant Główny Policji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie występuje taki przypadek, przy czym druga przyczyna odmowy wznowienia wynika z pierwszej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ przyjął, że na podstawę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., strona postępowania administracyjnego może się powoływać tylko wtedy, gdy przed wydaniem ostatecznej decyzji nie wiedziała o mających stanowić podstawę wznowienia okolicznościach i dowodach. Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy stwierdził, że skarżący o okolicznościach, mających uzasadniać wznowienie postępowania, wiedział jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. W tym kontekście organ administracji wskazał też na art. 148 § 1 k.p.a., stwierdzając, że w przypadku uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie działanie organu administracji w trybie wznowienia postępowania jest niedopuszczalne. W skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący podkreślał, że według art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., opisana w tym przepisie podstawa wznowienia zachodzi, gdy wyjdą na jaw istotne okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi administracji, a nie stronie postępowania. Oddalając w tych okolicznościach skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący w podaniu o wznowienie postępowania powołał podstawę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję, wskazał bowiem, że wydając decyzję w sprawie cofnięciu pozwolenia na broń, organy nie uwzględniły powodów, które spowodowały skazanie go za popełnienie przestępstw i wykroczeń skarbowych, to jest złej kondycji finansowej reprezentowanych przez niego spółek. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy administracji rozpoznając podanie skarżącego prawidłowo zastosowały art. 149 § 3 k.p.a. i wydały decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Wprawdzie – zdaniem tego Sądu - w uzasadnieniu decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji odnosił się przede wszystkim do braku przymiotu "nowości" okoliczności przytaczanych przez skarżącego jako przesłanki wznowienia postępowania, to jednakże powyższy sposób argumentacji organu winien zostać przeanalizowany w świetle treści art. 148 § 1 k.p.a. Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z powołanym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem, jak wywodził, wbrew twierdzeniom skarżącego, dla obliczania terminu istotny jest moment, w którym to strona dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą wznowienia nie zaś, moment kiedy strona uzyskała informację o braku wiedzy organu o tejże okoliczności. Następnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro skarżący o okoliczności wskazanej jako podstawa wznowienia wiedział jeszcze zanim zakończyło się postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, to niewątpliwie podanie o wznowienie z dnia 6 września 2010 r. złożone zostało z uchybieniem miesięcznego terminu, o który mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Z tej przyczyny, zdaniem Sądu pierwszej instancji, niezależnie od pozostałych wskazywanych przez organy administracji w uzasadnieniu decyzji argumentów, w niniejszej sprawie należało odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, podstawę kasacyjną określono jako naruszenie "prawa procesowego przez błędną wykładnię przepisu art. 148 Kodeks postępowania administracyjnego, polegającą na przyjęciu, że wiedza strony stanie faktycznym stanowiących podstawę do wznowienia postępowania jest tożsama z okolicznościami stanowiącymi podstawę do wznowienia postępowania oraz częściowej nieważności postępowania polegającej na zaistnieniu powagi rzeczy osądzonej tj. zaistnienia negatywnej przesłanki określonej w art. 183 paragraf 2 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a polegającej na przyjęciu w decyzji Komendanta Głównego Policji, iż istnieją przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 podczas, gdy przesłanka ta została wykluczona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 23.01.2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2120/06." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący twierdził, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania liczy się od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się, że organ administracji pominął istotne dowody lub okoliczności. W związku z tym podniósł, że o tym, iż organ administracji pominął dowody ze sprawozdań finansowych, które według skarżącego, jako fakty powszechnie znane powinny być wzięte pod uwagę z urzędu, dowiedział się we wrześniu 2010 r. w trakcie analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie i następnie 6 września 2010 r. złożył podanie o wznowienie postępowania. Odnośnie do drugiego z zarzutów wyjaśniono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że zarzut ten dotyczy powagi rzeczy osądzonej i wyroku WSA w Warszawie z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2120/06, w uzasadnieniu, którego Sąd ten stwierdził, że "przytoczony przez organ skazujący wyrok, zgodnie z którym uznano skarżącego za winnego popełnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych nie obligowały organu do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń". W związku z tym podniesiono, że organy administracji pomimo takiego stwierdzenia podtrzymały dotychczasowe stanowisko, co skutkuje zdaniem skarżącego nieważnością postępowania. W oparciu o tak przytoczone i uzasadnione podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie granice skargi kasacyjnej zostały przez skarżącego określone poprzez zarzut naruszenia art. 148 k.p.a. Ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono nieważność postępowania z przyczyn opisanych w art. 183 § 2 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut nieważności postępowania jest najdalej idącym zarzutem, więc zostanie on rozważony w pierwszej kolejności. W ocenie NSA podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nieważności postępowania jest oczywiście niezasadny. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. Ze skargi kasacyjnej wynika, że skarżącemu chodzi o drugą część powołanego przepisu, czyli o sytuację, która polega na tym, że sprawa została prawomocnie osądzona, przy czym prawomocne osądzenie sprawy miałoby wynikać z wyroku WSA w Warszawie z 23 stycznia 2007 r., w sprawie o sygnaturze akt VI SA/Wa 2120/06, ściślej z uzasadnienia tego wyroku. (Skarżący w skardze kasacyjnej powołał dosłownie wyrok w sprawie o sygnaturze akt VI SA/Wa 2120/06, mimo że w sprawie pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej wyrok zapadł w sprawie o sygnaturze akt VI SA/Wa 2119/06, co jednakże nie ma istotnego znaczenia, gdyż istotne okoliczności obu spraw były takie same.) Tak ujęty zarzut nieważności jest oczywiście niezasadny, gdyż powołany wyrok dotyczył innej sprawy niż wyrok zaskarżony skargą kasacyjną. Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok dotyczy decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją o cofnięciu pozwolenia na broń, natomiast wyrok WSA w Warszawie z 23 stycznia 2007 r., w sprawie o sygnaturze akt VI SA/Wa 2120/06, dotyczył decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] września 2006 r. o cofnięciu pozwolenia na broń. Sąd dostrzega, że skarżący podnosząc w skardze kasacyjnej zarzut nieważności postępowania sądowego w istocie próbuje wykazać, że Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach oraz Komendant Główny Policji, wydając po wskazanym wyroku WSA w Warszawie decyzje, odpowiednio z [...] września 2007 r. oraz [...] grudnia 2007 r., nie zastosowali się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z 23 stycznia 2007 r. Jednakże zakładając nawet, że tak było w istocie, to nie powoduje to nieważności postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie, która dotyczy decyzji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną po wyroku Sądu administracyjnego. Ewentualne niezasadne odstąpienie od oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania stanowi naruszenie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i powinno było być podniesione w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2007 r., która jednakże, jak wynika z okoliczności sprawy, nie została skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego. Z tych wszystkich względów NSA uznał, że zarzut nieważności postępowania przed sądem administracyjnym jest niezasadny. Jeżeli chodzi o podstawę kasacyjną sprowadzającą się do zarzutu naruszenia art. 148 k.p.a., ściślej art. 148 § 1 k.p.a., to należy wskazać, że przepis ten jest jasny. Wynika z niego, że termin wyznaczony ustawą na wniesienie podania o wznowienie postępowania liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jeżeli więc podstawą wznowienia postępowania ma być sytuacja opisana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję, to nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się o tych okolicznościach faktycznych lub dowodach. Przepis ten nie daje żadnych podstaw do tego, aby termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się, że organ administracji nie uwzględnił tych okoliczności lub dowodów. Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że według twierdzeń skarżącego okolicznościami, które miały uzasadniać wznowienie postępowania, były przyczyny popełnienia przez niego wykroczeń i przestępstw skarbowych, z powodu, których następnie cofnięto mu pozwolenie na broń. Okoliczności te, ze swej istoty, były niewątpliwie znane skarżącemu w chwili popełniania tych wykroczeń i przestępstw, a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń. Trafne jest więc stanowisko Sądu pierwszej instancji, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją. Wobec oddalenia skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku, którym oddalono skargę, NSA na mocy art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną, zasądził od skarżącego na rzecz organu administracji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, ustalonych zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).