IV SA/Wa 528/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-08

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające nieważność wcześniejszego postanowienia uzgadniającego warunki zabudowy zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie nieważności tego postanowienia?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, stwierdzające nieważność postanowienia Wojewody z 2006 r., zostało wydane z naruszeniem prawa, ponieważ Wojewoda, uzgadniając projekt decyzji o warunkach zabudowy, rozpoznał sprawę merytorycznie i pozytywnie zaopiniował projekt w zakresie ochrony przyrody. Wytknięte przez GDOŚ naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa) nie miały charakteru rażącego, a lakoniczność uzasadnienia nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności, jeśli nie jest sprzeczna z treścią rozstrzygnięcia. W związku z tym, stwierdzenie nieważności przez GDOŚ było niezasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy własne wcześniejsze postanowienie stwierdzające nieważność postanowienia Wojewody z 2006 r. Postanowienie Wojewody z 2006 r. uzgadniało warunki zabudowy dla inwestycji rolnej, stwierdzając brak kolizji z ustaleniami ochronnymi dla obszaru Natura 2000. GDOŚ uznał, że postanowienie Wojewody zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów kpa i ustawy o ochronie przyrody, ponieważ nie rozważono wszystkich czynników mogących wpłynąć na cele obszaru Natura 2000. Strona skarżąca zarzuciła GDOŚ błędne przyjęcie rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie GDOŚ oraz poprzedzające je postanowienie GDOŚ z dnia [...] czerwca 2010 r., stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od GDOŚ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego A. L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 30 czerwca 2010 r., którym stwierdzono nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy. Wskazane postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: 1. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. uzgodnił w zakresie ochrony przyrody warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie siedliska rolniczego (zabudowy zagrodowej), składającego się z murowanego budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą, na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości T., gmina B., zawarte w projekcie decyzji wydanej na wniosek A. L. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że planowana inwestycja nie koliduje z ustaleniami ochronnymi dla tego obszaru zawartymi w rozporządzeniu Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), dalej jako "rozp. WP" oraz nie pogorszy stanu siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także nie wpłynie negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 "P.". 2. Działający z urzędu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. stwierdził nieważność w/w postanowienia Wojewody [...]. 3. Pismem z dnia 11 lipca 2010 r. A. L. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. 4. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu wskazano, że: - działka, na której planowana jest inwestycja zlokalizowana jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "P." wyznaczonego rozp WP oraz w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "P." PLC[...] wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313 ze zm.); w dniu wydania postanowienia przez Wojewodę [...] obszar ten był proponowanym specjalnym obszarem ochrony siedlisk, o którym mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 tj. ze zm.), zwanej dalej "uop", a obecnie po zaakceptowaniu przez Komisję Europejską jest obszarem mającym znaczeniu dla Wspólnoty; - poważnym uchybieniem prawnoprocesowym postępowania zakończonego postanowieniem z 2006 r. było nie rozważenie przez Wojewodę [...] żadnego z czynników mogących w danym przypadku mieć znaczący wpływ na cele obszaru Natura 2000 "P.", takich jak zmiany sposobu użytkowania przestrzeni przez zwierzęta będące przedmiotem ochrony na danym obszarze (np. uszczuplenie żerowiska), zwiększonej penetracji ludzkiej okolicy jako oddziaływania na gatunki antropofobne, wysokiego prawdopodobieństwa synantropizacji (ekspansji związanych z człowiekiem gatunków obcych) pogarszającej stan siedlisk przyrodniczych, oddziaływania na warunki wodne poprzez ewentualne prowadzenie wykopów, a także poboru wody i odprowadzania ścieków, ewentualnej konieczności wycinki drzew i krzewów, oddziaływania łącznego z innymi przypadkami urbanizacji w tym obszarze, w tym ewentualności zainicjowania i stymulowania zabudowy stosunkowo niewielkiego do całego obszaru Natura 2000 areału dotychczas niezabudowanego polan śródpuszczańskich; - wskazano, że łąki i pastwiska zajmują niewielką część obszaru Natura 2000 "P." – tylko 3 % i ograniczają się do 4 polan; w całym obszarze Natura 2000 łąki użytkowane ekstensywnie zajmują jedynie 0,83 % jego powierzchni (przy czym łąki rajgrasowe należą do siedlisk zagrożonych); - planowana inwestycja położona jest na południowo-zachodnim skraju wsi T., co oznacza, że realizacja przedsięwzięcia przesunie granicę zabudowy na tereny rolne użytkowane ekstensywnie; - wskazano, że postanowienie z 2006 r. obarczone jest wadą rażącego naruszenia art. 33 ust. 1 uop (gdyż nie przeanalizowano wszystkich aspektów sprawy – zatem uzgodnienie miało charakter de facto iluzoryczny) oraz rażącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa – z uwagi na zdawkowe uzasadnienie faktyczne i prawne cechujące się wysokim stopniem ogólnikowości, z którego nie wynika, aby odnosiło się do konkretnej inwestycji, jaką jest przedmiotowe przedsięwzięcie; - w sprawie została wydana decyzja uznaniowa, jednakże decyzje takie nie są zwolnione z obowiązku uzasadnienia, co więcej wymaga się by w takim przypadku uzasadnienie miało charakter wnikliwy i logiczny; zatem nie zasadny jest zarzut odwołania, że postanowienie z uwagi na art. 107 § 4 kpa mogło zostać wydane bez uzasadnienia; - przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie zawęża rażącego naruszenia prawa do uregulowań materialnoprawnych i nie wyklucza wobec tego przypisania aktowi administracyjnemu wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia przepisów procesowych, jeśli to naruszenie pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika A. L. postanowieniu zarzucił naruszenie art. 16 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż postanowienie z 2006 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co spowodowało błędną ocenę, że postanowienie narusza art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, a także nieuzasadnionym zarzutem, że narusza art. 33 ust.1 uop, oraz błędnym przyjęciu, iż nie miał zastosowania art. 107 § 4 kpa. Wskazując na podniesione zarzuty, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zarzuca Wojewodzie nieprzeprowadzenia lub nieuwzględnienia jakiś wskazanych, koniecznych dowodów, a jedynie zarzuca brak w uzasadnieniu Wojewody szczegółowej analizy jaka legła u podstaw rozstrzygnięcia. Skoro organ nie dopatrzył się braków w postępowaniu dowodowym, ani nie zarzuca błędnej oceny dowodów to nie może stawiać zarzutu rażącego naruszenia art. 7 i art. 77 § 3 kpa. Wskazano, że materiał dowodowy był znany Wojewodzie z urzędu i bez wątpienia został poddany analizie, chociaż nie cała znalazła się w uzasadnieniu. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie twierdził, że postanowienie z 2006 r. jest merytorycznie wadliwe bo narusza art. 33 uop, lecz że jest wadliwe, gdyż nie można go ocenić w świetle art. 33 uop, ze względu na zdawkowość uzasadnienia. Podniesiono, że Wojewoda miał prawo skorzystać z art. 107 § 4 kpa, a w uzasadnieniu przedstawiono stan sprawy i motywy rozstrzygnięcia, nie powołując się bezpośrednio na cyt. przepis. Natomiast organ nadzoru nie może domniemywać jakie ustalenia powziął, a jakich nie powziął organ niższego rzędu w oparciu o uzasadnienie, które z racji na zgodność rozstrzygnięcia z żądaniem, miało jedynie na celu umożliwienie zrozumienia treści orzeczenia i stwierdzenia, iż jest ono zgodne z jej wnioskiem. Nie zgodzono się ze stanowiskiem organu nadzoru, jakoby trwałość rozstrzygnięcia administracyjnego uwzględniającego w całości wniosek może być różnicowana przez pryzmat w jakim zakresie organ uzasadnił swoją decyzję. Następnie wskazano, że organ nie uzasadnił w czym upatruje rażącego naruszenia art. 33 ust. 1 uop. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie wywodzi, że decyzja jest materialnie wadliwa bo narusza art. 33 uop lecz, że jest formalnie wadliwa bo nie zawiera dostatecznie rozbudowanej analizy w uzasadnieniu. Przyczyną stwierdzenia nieważności była zmiana polityki w zakresie gospodarowania na terenach objętych Obszarem Chronionego Krajobrazu "P." (bodziec dla dalszej zabudowy terenu polan [...]). Wskazano, że z uwagi na trwałość rozstrzygnięć administracyjnych, ich eliminacja jest tylko wyjątkowo dopuszczalna. Wskazano, że nawet jeżeli Wojewoda dopuścił się w rzeczywistości naruszenia prawa, to nie było ono rażące. Treść jego postanowienia nie stoi w jawnej sprzeczności z jakimkolwiek przepisem prawa materialnego czy procesowego. Nie bez znaczenia w ocenie Skarżącego jest fakt, że decyzja Wojewody została wydana w 2006 r., ponad 4 lata przed wszczęciem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie przeanalizował sprawy pod kątem konsekwencji dla Skarżącego, a priori przyjmując założenie, że wydane w jego sprawie korzystne postanowienie nie może się ostać mimo znacznego upływu czasu i braku przesłanek, które obligowałyby organ wyższego rzędu do jego uchylenia. Nie zważono konfliktujących ze sobą wartości – ochrony przyrody z jednej i zezwoleniem na odbudowę rodzinnego siedliska z drugiej strony. Organ nie może z góry założyć, że interes obywatela nie istnieje lub jest podrzędny w stosunku do ochrony środowiska naturalnego – musi to ocenić w konkretnej sytuacji, zaś w niniejszej sprawie tego nie dokonano. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, szczegółowo odnosząc się zarzutów w niej podniesionych. Wskazano, że w postanowieniu Wojewody nie został właściwe zbadany stan faktyczny, co wyczerpująco uzasadniono w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśniono, jakich przesłanek nie przeanalizowano przy wydawaniu postanowienia w 2006 r. Odnosząc się do braku uzasadnienia w czym organ upatruje rażącego naruszenia art. 33 ust. 1 uop podniesiono, że w skarżonym rozstrzygnięciu wskazano sprzeczność postanowienia z 2006 r. z art. 33 ust. 1 uop poprzez wykazanie przesłanek czyniących dane przedsięwzięcie mogącym potencjalnie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko przyrodnicze. Stwierdzono, że problem narastającej presji urbanistycznej w obszarze Natura 2000 "P." nie jest efektem zmiennej polityki zagospodarowania przestrzennego, ale jedną z kwestii, która powinna być brana pod uwagę w trakcie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na w/w obszar Natura 2000. Na koniec zauważono, że rolą organu ochrony środowiska nie jest hierarchizacja konfliktujących wartości przyrodniczych z interesem obywatela, lecz wyeliminowanie z obiegu wadliwego aktu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżone jak i poprzedzające je postanowienie naruszają prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie je z obrotu. Na wstępie należy stwierdzić, iż rolą Sądu w niniejszym postępowaniu nie jest merytoryczna kontrola prawidłowości uzgodnienia warunków zabudowy w zakresie ochrony przyrody, a jedynie weryfikacja czy postanowienie z dnia 6 marca 2006 r. nie zostało wydane w warunkach art. 156 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie organ administracji orzekał w trybie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (procedura ta ma zastosowanie również do stwierdzenia nieważności postanowień zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 126 kpa). Zatem, dokonanie oceny zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, poddane jest specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli orzeczeń wydanych w trybach nadzwyczajnych. Po pierwsze należy stwierdzić, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jest obok postępowania w sprawie wznowienia postępowania oraz postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej, jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996 r. (III ARN 70/95, OSNP 1996/18/258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Podkreślić należy, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 kpa (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1998 r., IV SA 1290/96, niepubl.; z dnia 8 czerwca 1998 r., IV SA 1490/96, niepubl.; z dnia 30 grudnia 1998 r., IV SA 2319/96, niepubl.). Oznacza to, że prowadzone przez organ wyższego stopnia, czy też inaczej mówiąc organ nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji sprowadza się jedynie do badania, czy decyzja (postanowienie) będąca(e) przedmiotem tego postępowania dotknięta jest jedną z wad, o których stanowi ten przepis, z zaznaczeniem, że wyłączona jest w takim wypadku wykładnia rozszerzająca przesłanek nieważnościowych. Organ dokonuje w takim postępowaniu oceny ważności decyzji administracyjnej (postanowienia) w oparciu o zgromadzony przed jej wydaniem materiał dowodowy i na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania. Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z przywołanego art. 16 kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1988 r., sygn. akt IV SA 948/87, GAP nr 17 z 1988 r.). Powołane powyżej wyroki co prawda dotyczą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jednakże mając na uwadze, iż do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 156-159 kpa (odesłanie zawarte w art. 126 kpa) wskazane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego będą miały zastosowanie również w niniejszej sprawie. Przesłanką zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa celem stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego jest wydanie tegoż bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W kwestii rażącego naruszenia prawa wypowiadano się już wielokrotnie w judykaturze i piśmiennictwie, a zdaniem Sądu nie jest celowa kolejna analiza jednolitego stanowiska w tym przedmiocie. Stwierdzić jedynie należy, iż rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Jendrośka "Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym", PiP 1986, nr 1, s. 69 i n.), gdy jest tak głęboko niezgodne ze stosowaniem prawa obowiązującego, że stanowi zaprzeczenie samej istoty unormowania zawartego w określonych przepisach prawnych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 368/07, LEX nr 468745). Rażące naruszenie oznacza naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak, op. cit., s. 71). Nie chodzi tu o błędy w interpretacji prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). Wśród katalogu rażących naruszeń przepisów postępowania można przykładowo przytoczyć przypadki: oczywistego lub nieprawidłowego zastosowania zasad ogólnych postępowania, wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy lub gdyby ustalone przez niego okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawały w widocznej na pierwszy rzut oka sprzeczności ze zgromadzonymi dowodami, oczywistej sprzeczności między rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu. W niniejszej sprawie, przedmiotem nadzoru Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska było wydane na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 i art. 60. ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2006 r. uzgadniające w zakresie ochrony przyrody warunki zabudowy przedsięwzięcia polegającego na budowie siedliska rolniczego. Rozpoznając sprawę w trybie nadzwyczajnej kontroli orzeczenia administracyjnego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził nieważność postanowienia, w oparciu o podstawę zawartą w art. 156 § 1 pkt 2 kpa z uwagi na wydanie go z rażącym naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa) – gdyż nie rozważono czynników mogących mieć znaczący wpływ na cele obszaru Natura 2000 "P.", a skutkiem czego wydano rozstrzygnięcie, które umożliwia powstanie negatywnych oddziaływań na obszarze chronionym Natura 2000, co jest niezgodne z art. 33 ust. 1 uop. Wskazać należy, iż Wojewoda któremu przedłożono projekt decyzji o warunkach zabudowy obowiązany był do zajęcia stanowiska (w trybie art. 106 kpa) co do możliwości realizacji inwestycji na terenie obszaru chronionego krajobrazu (art. 6 ust. 1 pkt 4 uop) będącego zarazem obszarem specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 - PLC[...] oraz projektowanym obszarem Natura 2000 - obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty (art. 6 ust. 1 pkt 5 uop). Uzgodnienia dokonał działający z upoważnienia Wojewody Wojewódzki Konserwator Przyrody. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że planowana inwestycja nie koliduje z ustaleniami ochronnymi dla tego obszaru zawartymi w rozp WP oraz nie pogorszy stanu siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także nie wpłynie negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 "P.". A zatem rozpoznał sprawę merytorycznie, pozytywnie opiniując projekt w zakresie, w jakim zobowiązywały go do tego stosowne przepisy. Wskazać należy, że w przypadku gdy prawodawca pozostawia organowi wydającemu decyzję swobodę w ocenie lub wyborze konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej, rażącym naruszeniem prawa jest tylko szczególnie istotne (rażące) naruszenie wymienionych ram swobody oceny lub uznania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., III ARN 19/96, OSN 1997/4/44). Zatem dopiero jawne wyjście poza granice luzów decyzyjnych czy też wykorzystanie ich w celu innym niż określone w przepisach prawnych może stanowić podstawę do stwierdzenia, że naruszenie prawa miało charakter rażący (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 760). Uzgodnienia dokonał organ wyspecjalizowany w zakresie ochrony przyrody, zatem kompetentny i dysponujący odpowiednią wiedzą w dziedzinie ochrony przyrody i z mocy prawa dbający o zachowanie substancji obszaru poddanego ochronie. Skoro w toku postępowania uzgadniającego procedujący organ uznał, iż przedłożony mu projekt decyzji o warunkach zabudowy nie narusza przepisów ochrony przyrody (uop i rozp. WP), na których straży z woli ustawodawcy został wyznaczony, czemu następnie dał wyraz w postanowieniu – zatem nie można przyjąć (jak chce tego organ nadzorczy), że rozstrzygnięcie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Wytkniętych naruszeń przepisów postępowania – art. 7 kpa (dochodzenia prawdy obiektywnej), art. 77 § 1 (zasady swobodnej oceny dowodów) oraz art. 108 § 3 (rzetelnego uzasadnienia decyzji) jakkolwiek można się dopatrzyć (uzasadnienie orzeczenia), jednak nie można im przypisać charakteru rażącego. Stwierdzić bowiem należy, że kontrolowane postanowienie zostało wydane we właściwym trybie, przez organ do którego kompetencji należało orzekanie w sprawie, uzasadnienie zawiera wskazanie zakresu uzgodnienia i stwierdzenie, że realizowane przedsięwzięcie nie narusza przepisów prawa (wskazano, że nie pogorszy stanu siedlisk roślin i zwierząt, a także nie wpłynie negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 oraz nie koliduje z ustaleniami ochronnymi dla tego obszaru zawartymi w rozp. WP). Nie można stwierdzić, że bez cienia wątpliwości jest ono sprzeczne z przepisami prawa. Natomiast z uwagi na lakoniczność uzasadnienia, nie sposób merytorycznie zweryfikować czy podniesione przez organ nadzorczy zarzuty uzasadniające stwierdzenie nieważności orzeczenia (brak rozważenia czynników mogących znacząco wpływać na cele obszaru Natura 2000 "P.") w rzeczywistości w procedowaniu Wojewody miały miejsce. Można bowiem zakładać, że wskazane czynniki zostały przeanalizowane przez organ uzgadniający i w związku z ich niewystąpieniem, a zatem koniecznością pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji, pominięto ich omówienie w treści uzgodnienia. Dlatego też brak wyczerpującego uzasadnienia niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, jednakże nie można go zakwalifikować jako rażące, za takie można bowiem przyjąć tylko brak uzasadnienia orzeczenia czy brak wskazania jakichkolwiek przesłanek je uzasadniające. Niemniej jednak uchybienia tego w żaden sposób nie można rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, a wynika to z funkcji uzasadnienia. Otóż uzasadnienie winno wyjaśnić dyspozytywną część decyzji i tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zawarte w sentencji ostatecznej decyzji byłoby diametralnie różne od motywów zawartych w uzasadnieniu, to można byłoby mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 1999 r. sygn. IV SA 935/98, LEX nr 47268). Rację ma zatem Skarżący twierdząc, że nie może domniemywać jakie ustalenia powziął, a jakich nie powziął organ niższego rzędu w oparciu o uzasadnienie, które z racji na zgodność rozstrzygnięcia z żądaniem, miało jedynie na celu umożliwienie zrozumienia treści orzeczenia i stwierdzenia, iż jest ono zgodne z jej wnioskiem. Konsekwencją przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa jest niemożność przyjęcia, że postanowienie z 2006 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 33 ust. 1 uop. Dokonana w 2006 r. przez organ uzgadniający ocena projektu decyzji o warunkach zabudowy (przez pryzmat rozp. WP i uop) uzasadniała wyrażenie zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Natomiast argumentacja organu nadzorczego wskazująca na brak możliwości weryfikacji dokonanego uzgodnienia w świetle art. 33 uop jest błędna, gdyż w rzeczywistości zmierza do oceny rozstrzygnięcia organu, które mogłoby mieć miejsce jedynie w trybie zwykłym (gdyby postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem). Natomiast z uwagi na charakter instytucji stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, nie może ono służyć organom administracji do merytorycznej kontroli rozstrzygnięć wydawanych w niższych instancjach, z którymi organy wyższego stopnia się nie zgadzają (inwestycja położona jest na południowo-zachodnim skraju wsi T., co oznacza, że jej realizacja przesunie granicę zabudowy na tereny rolne użytkowane ekstensywnie). Natomiast zbyt daleko idący jest zarzut skargi wskazujący, iż skoro organ uzgadniający w całości uwzględnił żądanie strony to mógł odstąpić od uzasadnienia orzeczenia. Wskazać należy, że przedmiotem uzgodnienia nie był wniosek strony lecz projekt decyzji o warunkach zabudowy, zatem Wojewoda nie mógł wydać rozstrzygnięcia pozytywnego i odstąpić od jego uzasadnienia, gdyż nie uwzględniał żądania strony, lecz oceniał projekt decyzji w świetle przepisów ochrony przyrody (nie oceniano żądania strony). Skoro postanowienie Wojewody nie zostało wydane w sposób rażący, ewidentny, czy oczywiście sprzeczny z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa skutkiem czego organ nadzorczy eliminując je z obrotu naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem w ocenie Sądu należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "ppsa" orzec jak w pkt 1 wyroku. Kierując się treścią art. 152 ppsa w pkt 2 sentencji wyroku stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzekając w punkcie 3 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ppsa zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi – 200 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego Skarżącego – 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło