III SA/Kr 859/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skarg S. G. na decyzje Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 5 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia orzeczenia skargi oddala Wnioskiem z dnia 28 lutego 2010r skarżący S. G. zwrócił się do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] 2002r wydanym przez Terenową Wojskową Komisje Lekarską w A , która orzekła o niezdolności skarżącego do służby wojskowej. Wniosek ten został złożony w związku z prawomocnym postanowieniem Wojskowej Prokuratury Garnizonowej z dnia 12.02.2010r, syg. akt [...] - o umorzeniu śledztwa , które zostało wszczęte w związku z zawiadomieniem złożonym przez skarżącego o nieprawidłowościach związanych z wydaniem ww. orzeczenia Nr [...]. Na wezwanie organu, skarżący wyjaśnił, że swoje żądanie o wznowienie postępowania opiera na art. 145 § 1 pkt.1 i 2 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego , zwanego dalej kpa. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B , działając na podstawie art. 150 § 1 pkt. 1 w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 kpa , decyzją Nr [...] z dnia [...] 2010 r. - odmówiła uchylenia orzeczenia Nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A z dnia [...] 2002 r, stwierdzając brak podstaw do jego uchylenia. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wyjaśnił, że z dniem 30.06.2004 r. likwidacji uległa Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w A, zaś właściwość miejscową i rzeczową tej komisji w stosunku do skarżącego przejęła Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. W toku postępowania skarżący wskazał jako podstawy wznowienia art. 145 § 1 pkt 1, 2 i § 3 kpa. w związku z tym do akt administracyjnych włączono m.in.: 1/ postanowienie Wojskowej Prokuratury Garnizonowej z dnia 12.02.2010, sygn. akt [...], 2/ postanowienie Wojewódzkiego Sądu Okręgowego z dnia 12.04.2010r, sygn. akt [...] , 3/ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.11.2007r, sygn. akt III SA/Wa 1137/07 4/ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 01.04.2009r, sygn.akt III SA/Kr 714/08 Organ podniósł, iż zgodnie ze wskazanymi przez skarżącego przesłankami określonymi w art. 145 § pkt 1 i 2 kpa , w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; Stosownie do art. 148 § 1 kpa , podane o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w l instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W tym zakresie skarżący pisemnie oświadczył, że o wskazanych okolicznościach stanowiących - jego zdaniem - podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się po uzyskaniu postanowienia Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej Sygn. akt. [...] - w dniu 23.02.2010 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania z dnia 28.02.2010 r. został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 01.03.2010 r. Oceniając zasadność wniosku skarżącego przez pryzmat przepisów określających przesłanki do wznowienia postępowania, w szczególności doręczenia orzeczenia byłej Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] z dnia [...] 2002 r. organ stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego, prowadzone z jego inicjatywy śledztwo w sprawie podrobienia przez nieustaloną osobę zawiadomienia Nr [...] z dnia [...] 2002 r zostało umorzone z uwagi na to, że czynu nie popełniono. Z uzasadnienia ww. prawomocnego orzeczenia Prokuratora Wojskowego Prokuratury Garnizonowej wynika, że podpis i datę na pokwitowaniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] z dnia [...] 2002 r. nakreślił S. G. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego. Organ podniósł, że zawiadomienie jest równoznaczne z orzeczeniem, bowiem obowiązujące ówcześnie przepisy prawne nie przewidywały doręczenia osobie badanej samego orzeczenia . Orzeczenie Nr [...] z dnia [...] 2002r Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A skarżący otrzymał prawidłowo wraz z prawidłowym pouczeniem o prawie wniesienia odwołania, z którego jednak nie skorzystał. Organ pierwszej instancji stwierdził ponadto , że analiza wyroków: a) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.11.2007 r., Sygn. akr II SA/Wa 1137/07 oddalającego skargę S. G. na decyzję CWKL z dnia [...] 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby uciskowej, b) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 01.04.2009 r., Sygn. akt III SA Kr 714/08 o oddaleniu skargi S. G. na postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2008 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do odwołania do orzeczenia TWKL w A Nr [...] - dowodzi, że skarżący bezskutecznie dotychczas usiłuje wzruszyć orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A także innymi środkami administracyjnymi i sądowymi. Wskazując na powyższe organ stwierdził , iż nie zaistniały jakiekolwiek przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej orzeczeniem Nr [...] wydanym przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w A w dniu [...] 2002 r.. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji "brak zdrowego rozsądku lub permanentne działanie na jego szkodę chcąc opóźnić wydanie pomyślnego dla niego rozstrzygnięcia". W ocenie skarżącego , organ nie odniósł się do zasadniczych kwestii podniesionych w jego wniosku , a fakt doręczenia , czy nie doręczenia zawiadomienia oraz prokuratorskie ustalenia " nie mają absolutnie żadnego znaczenia". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia - ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] z dnia [...] 2002r. i orzeczenie , iż jest on zdolny do zawodowej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska, decyzją z dnia 5 lipca 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu l instancji Nr [...] z dnia [...] 2010 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podstawę do wznowienia postępowania stanowią okoliczności , o których mowa w art. 145 kpa i jest to dopuszczalne wyłącznie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. W rozpatrywanej sprawie , z postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej - sygn. Akt : [...] oraz z postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego - sygn. Akt [...] - w ocenie organu odwoławczego - jednoznacznie wynika, że ostateczne orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] nie zostało wydane w wyniku przestępstwa, ani w oparciu o fałszywe dokumenty , a zatem brak jest przesłanek do wznowienia, o których mowa we wniosku skarżącego. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A nr [...] z dnia [...] 2002r. i stwierdzenie, że skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił, iż organ II instancji wykazał się - w jego ocenie- "brakiem zdroworozsądkowego rozumowania, brakiem zdolności rozumienia słów pisanych prostym językiem, choć prawniczym lub też świadomie i uporczywie od kilku lat działa na szkodę skarżącego". Skarżący zarzucił, że uzasadnienie postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej oraz uzasadnienie postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego , na które powołuje się organ odwoławczy , nie mają znaczenia w niniejszej sprawie , gdyż liczy się sentencja tych orzeczeń. Przedawnienie karalności czynów oznacza, że czyn popełniono , lecz jego sprawców nie da się ukarać. W związku z powyższym - w ocenie skarżącego - faktycznie nie rozpoznano jego wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący powtórzył argumentację dotyczącą wydania orzeczenia Nr [...] w wyniku popełnienia czynów zabronionych . W odpowiedzi na skargę, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie i podniosła, że w oparciu o jednoznaczną treść postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej (sygn. Akt: [...]) oraz Wojskowego Sądu Okręgowego (sygn. Akt- [...]) brak jest podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia prawomocnego orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] z dnia [...] 2002 r. Na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Nr [...] wpłynęła również skarga pełnomocnika skarżącego , który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Pełnomocnik zarzucił, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa, a organ nie dostrzega różnicy pomiędzy umorzeniem postępowania prokuratorskiego z powodu przedawnienia karalności czynu przestępczego (pkt.1,2 i 3 postanowienia z dnia 12.02.2010 r) od umorzenia postępowania z powodu nie popełnienia przestępstwa - pkt.4 ww. postanowienia. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art.145 § 1 i 2 oraz § 3 kpa poprzez nie zastosowanie § 3 , w sytuacji gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Wskazując na powyższe pełnomocnik stwierdził, że organy nie rozpoznały istoty sprawy. Z kolei w odpowiedzi na zarzuty skargi wniesionej przez pełnomocnika skarżącego , organ wniósł również o jej oddalenie i podniósł, że z uzasadnienia postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej - sygn. akt [...] - wynika , że w procesie orzeczniczym dotyczącym skarżącego nie dopuszczono się nadużyć i nie potwierdziła się wersja skarżącego w tym zakresie. Z kolei Wojskowy Sąd Okręgowy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12.04.2010r, sygn. akt [...] uznał , że " postępowanie przygotowawcze przeprowadzone zostało w sposób właściwy , wszechstronny , rzetelny i z wykorzystaniem dostępnych środków dowodowych, a zajęte ostatecznie stanowisko procesowe jest ze wszech miar słuszne, zgodne z prawem i co najważniejsze znajduje pełne poparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym...". Sąd ten stwierdził również, że " przesłanka formalna umorzenia postępowania w postaci przedawnienia ma pierwszeństwo przed innymi przesłankami skutkującymi tego typu decyzją , w związku z czym dalsze badanie sprawy przez dopuszczenie kolejnych dowodów bądź dokonywanie powtórnych ocen prawnych nie ma żądnego procesowego uzasadnienia i pozostawałoby w sprzeczności z art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k". W ocenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej zawarte w sentencji postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej stwierdzenia o umorzeniu śledztwa z uwagi na przedawnienie karalności czynu , nie mogą stanowić przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art.145 § 3 kpk. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz. 1270). W rozpatrywanej sprawie , skarżący we wniosku z dnia 28.02.2010r , uzupełniony pismem z dnia 24.03.2010r , wskazał jako podstawy wznowienia postępowania art.145 § 1 pkt.1 i 2 oraz § 3 kpa i to te przepisy wyznaczyły granice postępowania w rozpatrywanej sprawie. W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczyła decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym. W tym postępowaniu istotne jest wskazanie właściwej podstawy wznowienia, gdyż tryb wznowieniowym jest trybem nadzwyczajnym, obwarowanym określonymi wymogami dotyczącymi przesłanek wznowienia, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Podnieść należy , że przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej , która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane rozszerzające. Skarżący jako podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] 2002r wskazał art.145 § 1 pkt.1 i 2 oraz §3 kpa. Art. 145 § 1 stanowi : w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie , jeżeli: 1/ dowody , na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne , okazały się fałszywe , 21 decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Z kolei wskazany przez skarżącego § 3 ww. przepisu stanowi , że z przyczyn określonych w § 1 pkt.1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku , gdy postępowanie przed sądem lub innym organem, nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt.1 kpa jest łączne spełnienie warunków : w postępowaniu dowodowym zakończonym decyzją ostateczną miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu , co zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu , przy czym fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Analogicznie , warunkiem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt.2 jest stwierdzenie prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu faktu wydania decyzji w wyniku przestępstwa. Organ administracji publicznej nie może prowadzić takiego dowodu we własnym zakresie tzn. nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art.145 § 1 pkt.1 i 2 kpa. W związku z tym należy podnieść, że organ uprawniony do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie tj. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B, nie jest uprawniony do stwierdzenia fałszywości dowodów , na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne związane z wydaniem orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...], ani stwierdzenia wydania ww. orzeczenia w wyniku przestępstwa. Podkreślić należy , że strona , która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie , że dowód okazał się fałszywy , lub , że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa , musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego , stwierdzającego powyższe okoliczności. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił takich dowodów . Z akt sprawy również nie wynika , aby przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt.1 i 2 kpa w odniesieniu do kwestionowanego przez skarżącego orzeczenie Nr [...] została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu , mimo wszczęcia na wniosek skarżącego stosownych postępowań w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie organ zgromadził obszerny materiał dowodowy , z którego wynikało , że orzeczenie Nr [...] nie zostało wydane ani w oparciu o fałszywe dowody , ani w wyniku popełnienia przestępstwa . Reasumując, ustalenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały omawiane przesłanki były prawidłowe. W rozważaniach dotyczących wznowienia postępowania nie sposób pominąć tego , że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje jednak dwa wyjątki od powyższej zasady , a mianowicie art.145 § 2 kpa stanowi, że z przyczyn określonych w § 1 pkt.1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowanego dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu , jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste , a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika , że fałszerstwo musi być bezsporne , co oznacza , że nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. W rozpatrywanej sprawie przesłanki określone § 2 nie zaistniały , a skarżący także nie podnosił zarzutu w tej kwestii. Jeżeli chodzi o art.145 § 3 kpa , to przepis ten stanowi , że z przyczyn określonych w § 1 pkt.1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku , gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Wbrew zarzutom skarg złożonych przez skarżącego oraz jego pełnomocnika, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanego przepisu , bowiem postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte . § 3 omawianego przepisu nie obliguje jednak organu administracji publicznej do uchylenia decyzji tylko z tego powodu , że postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn pokreślonych w przepisach prawa. Art. 151 § 1 pkt.2 kpa stanowi , że organ administracji publicznej uchyla decyzje dotychczasową , gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art.145a i wydaje nową decyzję rozstrzygająca o istocie sprawy. A zatem tylko w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa może dojść do uchylenia decyzji dotychczasowej. W niniejszej sprawie skarżący zawiadomił Prokuraturę Garnizonową o podejrzeniu popełnienia przestępstw związanych z wydaniem orzeczenia przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w A Nr [...] z dnia [...] 2002. , która wszczęła śledztwo w tej sprawie zakończone wydaniem postanowienia o jego umorzeniu z dnia [...] 2010r, sygn. akt [...] z uwagi na przedawnienie karalności czynów opisanych w pkt.1,2 i 3 ww. postanowienia , a dotyczących : wywierania nacisków na komisję orzekającą o zdolności skarżącego do służby wojskowej , uznanie , wbrew rzeczywistości , skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej oraz pominięcia w druku orzeczenia fragmentu dotyczącego pouczenia o możliwości odwołania się od orzeczenia lekarskiego Nr [...]. W zakresie zarzutu podrobienia podpisu skarżącego na ww. zawiadomieniu śledztwo zostało umorzono , z uwagi na to , że czynu nie popełniono. Wojskowy Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010r , sygn. akt [...] utrzymał w mocy postanowienie Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej uznając prawidłowość przeprowadzenia postępowania przez Prokuraturę, której stanowisko było zgodne z prawem. Wbrew zarzutom skargi , dla organów rozstrzygających w niniejszej sprawie istotne były nie tylko rozstrzygnięcia wyżej wskazanych organów zawarte w ich sentencji, ale również motywy i ustalenia opisane w uzasadnieniu tych rozstrzygnięć. Analiza ww. postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej oraz ww. postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego jednoznacznie wskazuje, że kwestionowane przez skarżącego orzeczenie lekarskie Nr [...] nie zostało oparte na fałszywych dowodach , ani nie zostało wydane w wyniku przestępstwa. Ustalenia ww. organów były wiążące dla Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej orzekającej w niniejszej sprawie i obligowały do wydania decyzji odmawiającej uchylenia orzeczenia Nr [...] z dnia [...] 2002r. Sąd zauważa , że po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego podstawą rozstrzygnięcia jest art. 151 kpa. , który należało powołać w decyzji organu pierwszej instancji. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Reasumując należy stwierdzić , że ocena organów orzekających w niniejszej sprawie , że nie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt.1 i 2 kpa jest prawidłowa i zgodna z prawem , dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.