II SA/Rz 294/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie SO del. Anna Bembenek WSA Magdalena Józefczyk/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków od zasiłku rodzinnego -skargę oddala- II SA/Rz 294/11 U Z A S A D N I E N I E Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. odmówił przyznania K. W. zasiłku rodzinnego na dzieci A. W., J. W. i S. W. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania oraz wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. W podstawie prawnej organ podał art. 4 -6, art. 8pkt 4a, pkt 6 i 7, art. 12a, art. 14, art. 15, art. 20 ust. 3, art. 23 – 26, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992 ze zm.) zwana dalej ustawą oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokość świadczeń rodzinnych (Dz. u. nr 129, poz. 1058) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 2010r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że K. W. wnioskiem z dnia [...] listopada 2010r. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku wraz z wymaganą dokumentacją. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do przyznania świadczeń rodzinnych z powodu przekroczenia kryterium dochodowego o kwotę 1,93 zł. Ustalono, że łączny dochód rodziny uzyskany w roku 2009 wynosi 30 355,99 zł, natomiast miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 505,93 zł i jest wyższy niż kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy, które wynosi 504 zł. Dochód na osobę w rodzinie przekroczony został o kwotę niższą niż najniższy zasiłek rodzinny wynoszący 68,00 zł., jednak zasiłek rodzinny nie przysługuje, ponieważ w poprzednim okresie zasiłkowym świadczenia rodzinne były wypłacane pomimo przekroczonego kryterium dochodowego (art. 5 ust. 3 ustawy). W odwołaniu K. W. podała, że jej rodzina jest rodziną wielodzietną, znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej, gdyż zajmuje się jeszcze niepełnosprawnym 27 letnim synem z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, dlatego powinien obowiązywać wyższy próg dochodowy dla jej rodziny. Oświadczyła, że nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego, tylko wcześniejszą emeryturę, która w 2009r. wynosiła 598 zł. Uznała, że GUS nie powinien wliczać do obszaru gospodarstwa działki, na której znajduje się dom i budynki gospodarcze. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję Wójta Gminy K. W uzasadnieniu decyzji SKO raz jeszcze dokonało przeliczenia i sprawdzenia kryterium dochodowego wnioskodawczyni. Postępowanie wyjaśniające doprowadziło do stwierdzenia, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez organ pierwszej instancji jest prawidłowy, a decyzja o odmowie przyznania świadczeń wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ wyjaśnił, że decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych nie są oparte na uznaniu administracyjnym, mają charakter związany, co oznacza, że organ administracji publicznej jest zobligowany do przyznawania świadczeń wyłącznie w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek. Związanie organu zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. obligowało do orzekania na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W skardze do Sądu skarżąca K.W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci A.W., J.W., S.W. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania oraz wychowywania w rodzinie wielodzietnej. W uzasadnieniu podała, że decyzja jest sprzeczna z nowymi faktami zaistniałymi po jej wydaniu oraz ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego. Skarżąca w dniu [...] stycznia 2011r. aktem notarialnym przeniosła własność gospodarstwa rolnego na syna P. W. i automatycznie dochód jej uległ obniżeniu i dlatego spełnia kryteria określone w art. 5 ust. 3 ustawy do przyznania wnioskowanych świadczeń. Sprzeczny ze społecznym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego jest fakt, że zmieniony dochód na członka rodziny w 2011r. może być uwzględniony przy ustalaniu kryteriów dopiero w 2012r., a dzieci wymagają ciągłych nakładów. Dodała, że z uwagi na niepełnosprawnego syna, powinno być zastosowane wyższe kryterium dochodowe. Według skarżącej oprócz bezwzględnego trzymania się litery prawa należy kierować się duchem prawa i nawet przy przekroczeniu progu dochodowego o 1,93 zł. przyznać wnioskowane świadczenie rodzinne, ze względu na wyjątkową sytuację rodzinną skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) zwana dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga jest nieuzasadniona w aspekcie przeprowadzonej przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie wyżej przedstawionych zasad. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a w następnie wydały decyzję zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami administracyjnego prawa materialnego. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne ze szczegółowym wyjaśnieniem sposobu wyliczenia dochodu rodziny, będącego podstawą wyliczenia dochodu na jednego członka rodziny. Prawidłowo też organ wskazał, że decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych nie są decyzjami uznaniowymi i ustawodawca nie zostawił organom tak zwanego "luzu decyzyjnego", ani możliwości odwoływania się do zasad współżycia społecznego, do których skarżąca odwołała się w skardze. Wyjątkiem jest sytuacja przewidziana w art. 5 ust. 3 ustawy i z tego uprawnienia skarżąca korzystała w roku zasiłkowym 2009/2010. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Taka właśnie sytuacja zaistniała aktualnie i dlatego organy odmówiły przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami dla skarżącej. Sąd zwraca też uwagę, że organy prawidłowo zastosowały kryterium dochodowe wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy. Syn skarżącej jest osobą pełnoletnią dysponującą orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 3 pkt 15 ustawy), a z przepisu art. 5 ust. 2 ustawy wynika, że podwyższone kryterium dochodowe w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie ma zastosowanie, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Definicja dziecka niepełnosprawnego zawarta jest w art. 3 pkt 9 ustawy, przez które rozumie się dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Skarżąca w decyzji organu pierwszej instancji zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy została powiadomiona o obowiązku niezwłocznego zgłaszania wszelkich zmian w składzie osobowym rodziny jak i uzyskanych dochodach. Pomimo zainicjowanego przez skarżącą postępowania odwoławczego, skarżąca nie dopełniła obowiązku tego obowiązku, dlatego też zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi i ustalonym stanem faktycznym na dzień jej wydania. Do poinformowania organu o zawartym akcie notarialnym nie było konieczne dysponowanie jego wypisami. Sąd stwierdza, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO nie odniosło się do zarzutu odwołania odnośnie możliwości zastosowania podwyższonego kryterium dochodowego z powodu niepełnosprawności w rodzinie oraz prawidłowości zastosowania normy przeliczeniowej dla 1 ha gospodarstwa rolnego, do której nie powinien być wliczany grunt pod budynkami, ale po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. Tylko stwierdzenie tej przesłanki jest podstawą do uwzględnienia skargi. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że z § 3 aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] stycznia 2011r. wynika, że umawiające się strony do aktu notarialnego dołączyły między innymi postanowienie nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] grudnia 2010r. stwierdzające na podstawie § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750 ze zm.), że J. W. spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej określone w § 4 pkt 1-4, § 11, oraz spełniony został warunek dotyczący powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym przeznaczonym do przekazania, o którym mowa w § 4 pkt 5 cyt. rozporządzenia. Zatem ekwiwalentem za przekazanie gospodarstwa rolnego synowi P. W. jest nabycie uprawnienia do renty strukturalnej przez J. W. – męża skarżącej K. W. Zgodnie z § 20 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzję administracyjną w sprawie przyznania renty strukturalnej w terminie 30 dni od dnia przedłożenia przez wnioskodawcę dowodów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Natomiast z § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia wynika, że wysokość renty strukturalnej wynosi 1.013 zł, przy czym może ona być zwiększona w zależności od spełnienia określonych kryteriów wymienionych w tym przepisie. Powyższe pokazuje, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie nastąpiła sytuacja utraty dochodu, która jest zdefiniowana w art. 3 pkt 23 ustawy. Z art. 5 ust. 3 ustawy wynika, że w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 1 na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. Skarżąca po uzyskaniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej winna była wystąpić ze stosownym wnioskiem, bowiem i tak na dzień wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na opisane terminy do wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, taką decyzją nie dysponowała. Mając na względzie wyżej przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.