IV SA/Wa 694/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-15

Skład orzekający: Marian Wolanin, Krystyna Napiórkowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, stosując w tym zakresie art. 49 k.p.a. w drodze obwieszczenia, gdy liczba stron nie przekraczała dwudziestu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA wskazał, że przepis art. 127 ust. 9 Prawa wodnego jest przepisem szczególnym wobec art. 49 k.p.a. w zakresie ustalania stron postępowania o pozwolenie wodnoprawne. Stosowanie art. 49 k.p.a. (w tym obwieszczenia) jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy liczba stron przekracza dwadzieścia. W przypadku, gdy organ nie ustalił prawidłowo kręgu stron i nie wykazał, że ich liczba przekracza 20, powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji w celu ponownego ustalenia stron.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia pozwolenia wodnoprawnego dla elektrowni. Skarżący domagali się wznowienia postępowania, kwestionując prawidłowość zawiadomienia ich o pierwotnym postępowaniu. Organy administracji uznały, że zawiadomienie dokonane w drodze obwieszczenia było zgodne z prawem, ponieważ liczba stron przekraczała dwadzieścia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, powołując się na wcześniejsze wyroki NSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody. Zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego. Przyznaje ze środków budżetowych WSA wynagrodzenie dla pełnomocników z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. F., M. M., M. P., S. P., Z. B., W. B., Z. G., J.P., S. G., C. K., S. G., E. K., A. K. i S.A. na decyzję Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku znak [...]; 2. zasądza od Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżących K. F., M. M., J. K. i S. G. kwotę po 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. H. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych oraz kwotę 96.60 (dziewięćdziesiąt sześć 60/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 4. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. M. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych oraz kwotę 96.60 (dziewięćdziesiąt sześć 60/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmawiającą uchylenia w procedurze wznowieniowej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. o udzieleniu Elektrowni [...] S.A. [...] w P., pozwolenia wodnoprawnego do dnia 31 października 2025 r. na pobór wód podziemnych ujmowanych trzema studniami głębinowymi (S-3, S-4 bis i S-8) w T. w średniej ilości dobowej 350 m3 pod określonymi w tym pozwoleniu warunkami. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że z operatu wodnoprawnego, na podstawie którego Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. wynika, że w zasięgu oddziaływania ujęcia wody znajduje się niezabudowana część działki nr [...] należąca do K. F. oraz niezabudowana część działki nr [...] należąca do J. B. W związku z tym na podstawie art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, zostali oni uznani za strony postępowania w przedmiocie udzielenia elektrowni pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast zawiadomienia ich o toczącym się postępowaniu dokonano na podstawie art. 127 ust. 9 Prawa wodnego, który stanowi, że jeżeli liczba stron postępowania przekracza dwadzieścia, do stron innych niż wnioskodawca, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, właściciel wody i właściciel urządzeń wodnych stosuje się art. 49 kpa. Zawiadomienie zostało dokonane przez obwieszczenia o wszczęciu postępowania i o wydaniu decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy P. odpowiednio w dniach od 16 września 2005 r. do 4 października 2005 r. oraz od 1 grudnia 2005 r. do 16 grudnia 2005 r. K. F. i J. B. nie wskazali jednak we wnioskach o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. żadnych nowych okoliczności ani dowodów w rozumieniu art. 145 §1 pkt 5 kpa. Okoliczność braku wody w studniach położonych w rejonie ujęcia w T. nie jest nowym dowodem, ponieważ była ona znana organowi w dacie wydania decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Z operatu wodnoprawnego wynika, iż zasięg leja depresyjnego został określony na podstawie kompleksowej analizy warunków hydrogeologicznych terenu, wyników badań hydrogeologicznych i wyników badań terenowych. Zdaniem organu poza sprawą jest podnoszona okoliczność, że elektrownia eksploatuje pięć studni. Nowym dowodem w sprawie nie są także, w ocenie organu, mapy przedłożone przez K. F., gdyż nie potwierdzają, że jego działka w części położonej w leju depresyjnym jest zabudowana. Pozostałe natomiast osoby wnioskujące o wznowienie postępowania zakończonego powołaną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nie posiadają działek w leju depresyjnym. Nie są w związku z tym stronami postępowania, stąd nie wystąpiła wskazana w ich wnioskach o wznowienie postępowania przesłanka z art. 145 §1 pkt 4 kpa. Skargi na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2006 r. złożone przez K. F., M. M., M. P., S. P., S. G., C. K., A. K.,S. A., E. K., Z. G., J. P. ,S. G., W. B. i Z. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wyrokiem z dnia 21 grudnia 2007 r., lecz wyrok ten Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 977/08. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wä 1061/09 ponownie oddalił złożone skargi, jednakże i ten wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 241/10. W uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że zasadny jest zarzut podnoszony w trzech skargach kasacyjnych dotyczący naruszenia art. 145 §1 pkt 4 kpa w związku z art. 49 kpa i art. 127 ust. 9 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Wynika to z tego, że przepis art. 127 ust. 9 Prawa wodnego jest to unormowanie lex specialis wobec art. 49 kpa w zakresie dotyczącym ustalenia stron postępowania w tego rodzaju sprawach. Powyższe unormowanie jednoznacznie bowiem stanowi, że tylko jeżeli liczba stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego przekracza 20, to do stron innych niż wnioskodawca, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, właściciel wody, właściciele urządzeń wodnych stosuje się przepis art. 49 kpa. Oznacza to, że doręczenie bądź zawiadomienie w drodze obwieszczenia publicznego, o którym stanowi art. 49 kpa, nie może być stosowane, jeżeli z góry nie można ustalić kręgu podmiotów, które powinny wziąć udział w całym postępowaniu lub w niektórych jego czynnościach. Stąd, właściwy organ musi w tej sprawie w pierwszej kolejności ustalić krąg stron postępowania żeby ustalić, czy ich liczba przekracza 20, ponieważ determinuje to dalszy przebieg postępowania administracyjnego, a w szczególności postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym uprawnień i obowiązków jego stron w rozumieniu art. 28 kpa. Wojewoda [...] w oparciu o posiadane dokumenty (m.in. operat wodnoprawny) powinien zatem ustalić strony postępowania, zaś jeśli organ II instancji stwierdził, iż strony nie zostały właściwie ustalone - powinien uchylić decyzję organu I instancji, gdyż jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. określała warunek pokrywania przez elektrownię kosztów dostawy wody dla właścicieli zabudowanych działek w zasięgu leja depresyjnego o promieniu [...] m, tj. działek nr: [...], [...],[...] , [...],[...] i [...]. Z tych względów ponownego precyzyjnego ustalenia wymaga, czy w istocie tych stron nie jest razem 9, a nie powyżej 20. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w wyroku z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 241/10 obowiązkiem organów orzekających w sprawie było prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla dokonania prawidłowości zastosowania w sprawie art. 49 kpa. Ocena zaś organu odwoławczego w tym zakresie o nieprawidłowym ustaleniu kręgu stron postępowania obligowała ten organ do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w celu prawidłowego ustalenia kręgu tych stron i w konsekwencji tego ustalenia dopuszczalności zastosowania w sprawie art. 49 kpa. Taka ocena Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże w niniejszej sprawie z mocy powołanego art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dlatego Sąd rozpatrujący obecnie sprawę zobowiązany był do uchylenia zaskarżonych decyzji organów obu instancji ze względu na wskazaną przez Naczelny Sąd Administracyjny konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. przez organy administracji we wznowionym postępowaniu. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie zaś kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie wynikającym z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 241/10.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło