II GZ 27/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1996/10 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A.P. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy udzielenia prawa ochronnego na przedmiot zgłoszenia postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 8 listopada 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1996/10, odrzucił wniosek A.P. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia tego Sądu z 9 listopada 2010 r. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. Postanowieniem z 9 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę A.P., zwanego dalej skarżącym - na postanowienie Urzędu Patentowego RP z [...] lipca 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie Sąd uwzględnił wniosek skarżącego i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym m.in. poprzez ustanowienie rzecznika patentowego. W dniu 8 sierpnia 2011 r. wpłynęło do Sądu pismo od Polskiej Izby Rzeczników Patentowych informujące, że pełnomocnikiem z urzędu wyznaczono dla skarżącego rzecznika patentowego D.G. Pismem z 27 września 20011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Skarga kasacyjna została nadana w dniu 28 września 2011 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, że został powiadomiony o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 9 sierpnia 2011 r. Podał, że w tym czasie przebywał na zwolnieniu lekarskim do dnia 21 sierpnia 2011 r. – po tej dacie dopiero mógł podjąć czynności w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że zgodnie z art. 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wraz z wnioskiem powinna być dokonana czynność, której strona nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji przyjął, że powyższy termin do złożenia wniosku rozpoczął bieg po zakończeniu zwolnienia lekarskiego – tj. w dniu 22 sierpnia 2011 r. Siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną upływał więc w dniu 29 sierpnia 2011 r. Zatem złożenie stosownego wniosku wraz ze skarga kasacyjną w dniu 28 września 2011 r. uchybiało terminowi określonemu w art. 87 § 1 p.p.s.a. A.P. w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że nie mógł działać bezpośrednio po powzięciu informacji, że jest ustanowionym z urzędu pełnomocnikiem, gdyż w tym czasie przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wskazał na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, w którym Sąd podniósł, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy. Pełnomocnik wskazał ponadto, że przyjęcie siedmiodniowego terminu, jak przyjął Sąd I instancji mogłoby w praktyce uniemożliwić prawidłowe sporządzenie środka odwoławczego i prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji pełnomocników wyznaczonych z urzędu i pełnomocników z wyboru, dysponujących trzydziestodniowym terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić, wówczas gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. Określenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sytuacji, gdy w terminie do jego wniesienia złożono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu było przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, wskazał, że "w wypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie stanowisko to podziela. Na gruncie niniejszej sprawy rzecznik patentowy został poinformowany o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla A.P. w dniu 9 sierpnia 2011 r. Wobec jednak okoliczności przebywania w tym czasie na zwolnieniu lekarskim Sąd I instancji przyjął prawidłowo, że początkiem terminu od którego należy liczyć czas na złożenie skargi kasacyjnej rozpoczął się w pierwszym dniu po zakończonym zwolnieniu lekarskim, tj. w dniu 22 sierpnia 2011. W świetle powyższych rozważań, termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 20 września 2011 r. tj. 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 orzeczenie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), a nie tak jak przyjął WSA w W. w dniu 29 sierpnia 2011 r. Z akt sprawy wynika, że dopiero dnia 28 września 2011 r., pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a więc po terminie 30 dni od dnia w którym rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin na złożenie skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został złożony z opóźnieniem, zaś zaskarżone postanowienie WSA odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.