III SA/Lu 211/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędziowie Sędzia SO (del) Robert Hałabis,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek,, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M.T. na orzeczenie L. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] 2011 r., nr [...] w przedmiocie naruszenia dyscypliny służbowej oddala skargę. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., wydanym po rozpatrzeniu odwołania M. T., Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy orzeczenie Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] marca 2011 r. W/w orzeczeniem M. T. został uznany za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Jednocześnie na mocy art. 135j ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135j ust. 5 ustawy o Policji odstąpiono od ukarania M. T.. M. T. nie zgodził się ze stanowiskiem Komendanta Miejskiego Policji. Zarzucił w odwołaniu, że powyższe orzeczenie zostało wydane na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, z naruszeniem przepisów art. 135g ust. 1 i 2 i art. 135i ust. 1 oraz art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, podnosząc, iż postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte po upływie 90 dniowego terminu określonego w art. 135 ust. 3. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do uzupełnienia poprzez dołączenie do akt sprawy karty opisu stanowiska pracy I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji oraz wyciągu z ostatniej opinii służbowej mł. insp. A. E. oraz przeanalizowanie, czy zawarte w nich stwierdzenia można traktować jako pisemną formę upoważnienia udzielonego przez Komendanta Miejskiego Policji do załatwienia spraw dyscyplinarnych przez I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji . Ten zaś otrzymał w dniu [...] lutego 2010 r. informację o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez obwinionego. Wobec tego, termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego upływał w dniu [...] maja 2010 r. Wszczęto je w dniu [...] maja 2010 r. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie wskazał między innymi, że : - w dniu [...] lutego 2010 r. skarżący pełnił wspólnie z mł. asp. K. G. służbę patrolową w rejonie działania Komisariatu IV Policji ; - w trakcie legitymowania przez w/w policjantów trzech młodych mężczyzn M. G., D. J. i M. I. , podczas kontroli osobistej u pierwszego z nich, policjanci ujawnili m. in. 5 banknotów o nominale 10 zł, posiadających tę samą serię i numer; - M. T. oraz K. G. uznali, że banknoty są tak prymitywnie podrobione, iż niemożliwe jest ich wykorzystanie jako autentyczne; - w tej sytuacji, po konsultacji z kom. A. Ł., banknoty zostały zwrócone mężczyźnie, u którego je znaleziono. - zostały one w ten sposób utracone pomimo tego, że powinny być zabezpieczone w trybie art. 308 kodeksu postępowania karnego; - Komendant Komisariatu Policji IV w dniu [...] lutego 2010 r. zameldował telefonicznie o zdarzeniach w trakcie powyższej służby patrolowej I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji, mł. insp. A. E.; - w dniu [...] lutego 2010 r. Komendant Komisariatu poinformował Komendanta Miejskiego Policji o zaistniałej sytuacji; - w dniu [...] maja 2010 r. Komendant Miejski Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu i w dalszym toku tego postępowania uzupełniono materiał dowodowy o kartę opisu stanowiska pracy I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji oraz o wyciąg z ostatniej opinii służbowej mł. insp. A. E. z dnia [...] maja 2010 r. obejmującej okres od lutego 2007 r. do [...] maja 2010 r.; - ustalono, że mł. insp. A. E. nie był przełożonym dyscyplinarnym policjantów i nie posiadał w tym zakresie kompetencji Komendanta Miejskiego Policji ( ten ostatni nie wydał – w trybie art. 133 ust. 6 ustawy o Policji - decyzji upoważniającej swoich zastępców lub innych policjantów do załatwiania spraw dyscyplinarnych); - powyższe przesądza, iż został zachowany 90 – dniowy termin, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec M. T.; - w ocenie Prokuratury, fakt utraty przedmiotowych dowodów utrudnił prowadzenia postępowania w sprawie o czyn z art. 310 § 1 kodeksu karnego; - obwiniony popełnił przewinienie dyscyplinarne ponieważ nie zabezpieczył falsyfikatów banknotów i w żaden sposób procesowo nie oznaczył ich, do czego był zobowiązany stosownie do pkt 17 karty opisu stanowiska pracy dzielnicowego rewiru dzielnicowych, wymagającego ujawnienia i zabezpieczenia wszelkich śladów mogących mieć związek z popełnionym przestępstwem lub wykroczeniem; - obwiniony popełnił przewinienie dyscyplinarne na skutek niezachowania wymaganej ostrożności; - obwiniony M. T. jest postrzegany pozytywnie przez bezpośrednich przełożonych, jest nagradzany, a to w związku z dobrą opinią obwinionego uzasadnia odstąpienie od ukarania go na mocy art. 135 j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w związku z jej art. 135 j ust. 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. T. domagał się uchylenia w całości zaskarżonego orzeczenia, wydanego z naruszeniem art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Skarżący argumentował, że nie wyjaśniono, czy otrzymanie w dniu 19 lutego 2010 r. przez I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji informacji o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez policjantów należy traktować jako powzięcie przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Jest to istotna okoliczność skoro zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, termin wszczęcia postępowania upływał z dniem [...] maja 2010 r., zaś postępowanie wszczęto [...] maja 2010 r. W czasie nieobecności Komendanta w dniach [...]-[...] lutego 2010 r. podinsp. A. E., mimo braku odrębnego upoważnienia w formie pisemnej, w tym czasie faktycznie wykonywał obowiązki Komendanta, tj. podejmował różnego rodzaju decyzje oraz kierował pracą podległych funkcjonariuszy. Wymienione obowiązki mają umocowanie prawne w karcie opisu stanowiska I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji oraz w opinii służbowej podinsp. A. E. w części "najważniejsze zadania realizowane na stanowisku służbowym na podstawie zakresu czynności lub poleceń przełożonego". Dokumenty te można traktować jako pisemną formę upoważnienia do załatwiania spraw dyscyplinarnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów uregulowana jest w przepisach rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". W myśl przepisu art. 132 ust. 1 ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2). Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Z prawidłowych, niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że skarżący, pełniąc służbę patrolową, podjął decyzję o wydaniu zatrzymanemu pięciu sztuk fałszywych banknotów, ujawnionych podczas kontroli osobistej, podczas gdy - z racji stanowiska i obowiązków służbowych - zobowiązany był do podjęcia czynności mających na celu zabezpieczenie śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, określonych w art. 308 § 1 kodeksu postępowania karnego. Uznanie skarżącego za winnego przewinienia służbowego nie narusza zatem przepisów art. 132 ust. 1 i art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy. Postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami rozdziału 10 ustawy. W sprawie zebrany został pełny materiał dowodowy i podjęto wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, zgodnie z art. 135e. Wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy. Nie jest więc słuszny – podnoszony w toku postępowania dyscyplinarnego - zarzut naruszenia art. 135i ust. 1 ustawy i oparcia rozstrzygnięcia o niepełny materiał dowodowy. Skarżący miał w toku postępowania dyscyplinarnego prawo do odmowy składania wyjaśnień, zgłaszania wniosków dowodowych, przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek, ustanowienia obrońcy oraz wnoszenia do przełożonego dyscyplinarnego zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego (art. 135 f ust. 1). Organom nie można zarzucić naruszenia art. 135g ust. 1, który stanowi, że przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. W rozpoznawanej sprawie uwzględnione zostały okoliczności wskazane w art. 135g ust. 1. Zasadnie więc uznano skarżącego M. T. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Odstąpienie od ukarania wynika z charakteru popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, uwzględnia okoliczności jego popełnienia, stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, dobrą opinię obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego. Stosownie do przepisu art. 135 j ust. 5 ustawy, przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania. Nie wchodzi w grę zarzut naruszenia art. 135g ust. 2, zgodnie z którym obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem, a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. W sprawie nie było niedających się usunąć wątpliwości, które mogłyby być uwzględnione na korzyść obwinionego, w szczególności w kontekście naruszenia przepisu art. 135 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 133 ust. 1 ustawy przełożonym dyscyplinarnym jest przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1 (w sprawie niniejszej - Komendant Miejski Policji ). Jak wynika z akt postępowania dyscyplinarnego, Komendant Miejski Policji poinformowany został o popełnieniu przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego dopiero w dniu [...] lutego 2010 r. Jest bowiem poza sporem, że nie pełnił on służby w dniach [...]-[...]lutego 2010 r. Z akt sprawy wynika jednocześnie, że informacja o przewinieniu dyscyplinarnym przekazana została w dniu [...] lutego 2010 r. I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji [...] podinsp. A. E., który zastępował Komendanta Miejskiego w czasie jego nieobecności. Nie można jednak faktu powzięcia przez zastępcę komendanta wiadomości o przewinieniu traktować jako powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Zastępca komendanta nie jest bowiem przełożonym dyscyplinarnym w rozumieniu art. 133 ust. 1 ustawy. Okoliczność, że zastępuje on – z racji stanowiska i zakresu obowiązków - komendanta, który jest przełożonym dyscyplinarnym nie oznacza, że zastępstwo to obejmuje także postępowanie dyscyplinarne. Ustawa zawiera bowiem w tym zakresie rozwiązanie szczególne. Zgodnie z art. 133 ust. 6 ustawy, przełożony dyscyplinarny może w formie pisemnej upoważnić swoich zastępców lub innych policjantów z kierowanej przez niego jednostki organizacyjnej Policji do załatwiania spraw dyscyplinarnych w jego imieniu w ustalonym zakresie. Nie budzi wątpliwości, że Komendant Miejski Policji nie upoważnił podinsp. A. E. do załatwiania spraw dyscyplinarnych w jego imieniu na podstawie art. 133 ust. 6 ustawy. Za pisemne upoważnienie w rozumieniu powołanego przepisu nie może być uznana karta opisu stanowiska I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji, ani opinia służbowa podinsp. A. E.. Z dokumentów tych nie wynika bowiem, że Komendant Miejski Policji jako przełożony dyscyplinarny w rozumieniu ustawy, upoważnił swojego zastępcę w formie pisemnej do załatwiania spraw dyscyplinarnych w jego imieniu w ustalonym zakresie. Otrzymanie w dniu [...] lutego 2010 r. przez I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji – podinsp. A. E. informacji o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez skarżącego nie może być więc traktowane jako powzięcie przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. W konsekwencji data [...] lutego 2010 r. nie stanowi daty początkowej terminu 90 dniowego, określonego w art. 135 ust. 3 ustawy. Jak prawidłowo przyjęły organy w sprawie niniejszej, za datę powzięcia wiadomości przez przełożonego dyscyplinarnego o przewinieniu dyscyplinarnym popełnionym przez skarżącego uznać należy dzień [...] lutego 2010 r., czyli datę dowiedzenia się o przewinieniu przez Komendanta Miejskiego Policji [...]. Z tym też dniem rozpoczął bieg 90 dniowy termin przewidziany w art. 135 ust. 3 ustawy. Postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w dniu [...] maja 2010 r., a więc przed upływem 90 dniowego terminu, wskazanego w art. 135 ust. 3 ustawy. Zaskarżone orzeczenie jest więc zgodne z prawem. Oceny tej nie podważa to, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe umorzył śledztwo w sprawie podrobienia banknotów 10 złotowych, uznając, że były one podrobione bardzo nieudolnie. Okoliczność ta nie ma wpływu na odpowiedzialność dyscyplinarną skarżącego. Podstawą tej odpowiedzialności jest popełnienie przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, które polega na naruszeniu dyscypliny służbowej. Skarżący zaniechał podjęcia określonych czynności, mających na celu zabezpieczenie dowodów, co stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej (art. 132 ust. 2 i 3). Skarżący nie był uprawniony do oceny, czy banknoty sfałszowane zostały w sposób wyczerpujący znamiona przestępstwa. Jego obowiązkiem było jedynie podjęcie czynności mających na celu zabezpieczenie śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem. Oceny dowodów mógł dokonać jedynie organ prowadzący postępowanie w sprawie podrobienia banknotów. Ubocznie należy wyjaśnić, że WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 170/11 oddalił skargę K. D. (pełnił on służbę patrolową w dniu [...] lutego 2010 r. wspólnie ze skarżącym M. T.) na orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie przewinienia dyscyplinarnego. Wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 109/11 oddalono skargę A. Ł. (z nim skarżący M. T. konsultował kwestię zwrotu banknotów M. G.) na orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie naruszenia dyscypliny służbowej. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. T. na podstawie art. 151 p.p.s.a.